De wederopstanding van de mammoet is nabij - of niet

Het gedurfde idee om met Jurassic Park-achtige gentechnieken een mammoet te laten herrijzen is weer een beetje minder krankzinnig geworden. Amerikaanse genetici zeggen dat ze erin zijn geslaagd levende cellen te kweken met daarin ingebouwd wat werkend mammoet-dna.

Een origineel mammoetskelet.Beeld ANP

Dat zou in theorie de opmaat kunnen zijn tot een 'mammoefant', een olifant met mammoetachtige eigenschappen, denken geneticahoogleraar George Church en collega's van Harvard University, die de cellen maakten. In de cellen zitten nu mammoetgenen die verband houden met zaken als beharing, oorafmetingen, onderhuids vet en de zuurstofhuishouding. Die zitten ingebouwd tussen olifanten-dna.

'We hebben voorrang gegeven aan genen die te maken hebben met weerstand tegen kou', zegt Church in een interview met de Britse krant The Sunday Times. Een publicatie in een vakblad volgt later, meldt Church, die vooral internationale roem heeft vanwege de kunstmatige bacteriën die zijn lab kweekt.

Goed geconserveerd

Niet dat Church nu al een mammoet heeft. Het is nog maar de vraag wat voor dier de cellen die de wetenschappers ontwikkelden uiteindelijk opleveren. Toen Spaanse wetenschappers in 2009 een uitgestorven steenbok probeerden te laten herleven, stierf de kloon direct wegens geboortedefecten.

'Hoe goed geconserveerd zo'n uitgestorven dier ook in het ijs zit, het is wel dood', zegt Barbara Gravendeel van Naturalis en de Hogeschool Leiden desgevraagd. 'Door veroudering van het materiaal degradeert dna. Als je dat gaat reconstrueren, zitten er foutjes in.'

Wederopstanding

Al jaren broeden diverse onderzoeksteams op een wederopstanding van oerdieren zoals de mammoet. Die laatste is een goede kandidaat omdat zijn dna redelijk goed bekend is en hij nog een levende verwant heeft rondlopen - de olifant - die wellicht als genetisch spiekbriefje kan dienen en als draagmoeder.

In Siberië heeft poolonderzoeker Sergej Zimov zelfs plannen voor een heuse prehistorische steppe. 'We zouden dolgelukkig zijn met een groep mammoeten', vertelde Zimovs zoon Nikita eerder tegen de Volkskrant.

Beschermde diersoorten

Een obstakel is ook het klonen zelf. Zelfs als het lukt om een werkende cel te verkrijgen, zullen de wetenschappers een grote hoeveelheid eicellen nodig hebben van de meest naaste verwant van de mammoet, de Aziatische olifant of misschien de Afrikaanse olifant. Dat zijn echter beschermde diersoorten, die hun eicellen diep in het lichaam dragen en maar een paar keer per jaar ovuleren.

Gravendeel kan maar weinig enthousiasme voor het project opbrengen. 'Ze proberen hier telkens weer mee te stunten', zegt ze. 'Persoonlijk denk ik dat je beter kunt bewaren wat je nog hebt dan dat je uitgestorven soorten terug brengt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden