De Volkskrant in 1996: 'Moeten we iets met dat internet?'

Twintig jaar online

Internet? Dat was voor vreemde vogels, vonden de meeste redacteuren van de Volkskrant in 1996. De eerste chef internet twintig jaar later over de vroegste pogingen. 'Gewoon doen.'

Schermafbeelding uit de begindagen van volkskrant.nl: iedere ochtend afwachten of het gelukt was de papieren krant van de dag ervoor over te zetten op het internet.

Achteraf gezien was het geen gekke vraag van de hoofdredacteur, begin 1995: moeten wij iets met dat internet?

Internet was langzaam bezig uit zijn cocon van universitaire oorsprong te breken. De hackers, hobbyisten en hemelbestormers van het eerste uur trokken steeds meer de aandacht van ondernemers, een enkele vooruitstrevende consument en best veel journalisten. Het World Wide Web, sinds 1991, maakte het netwerk wat minder obscuur. Twee jaar later kwamen met XS4ALL de eerste internetproviders om de hoek kijken en kreeg Amsterdam vanaf 1994 een freenet: een gratis 'stad' op internet.

In de gedrukte krant was het vooral freelancejournalist Francisco van Jole die vanaf 1993 aanhoudend en met veel enthousiasme verslag deed van diens belevenissen in de krochten van wat toen nog cyberspace heette. Een camera die elke tien minuten een minieme zwart-witfoto van de oceaan maakte en die naar je toe stuurde, de smakeloze gewoonten van de 'nieuwsgroep' alt.tasteless, zijn eerste internetdate onder de Eiffeltoren, enzovoorts.

En de meeste redacteuren? Die moesten daar erg om grinniken. Nee, het was beslist iets voor de toekomst, en het was iets om over na te denken. Maar voorlopig was internet nog iets voor hobbyisten en voor Van Jole.

Maar de hoofdredacteur hield vol: als Amerikaanse kranten er iets in zien, moeten wij er toch ook naar kijken?

Gelukkig hielp de concurrentie.

Wat de lancering van de Spoetnik was voor het Amerikaanse ruimtevaartprogramma, was het verschijnen van de eerste website van NRC Handelsblad voor de projectgroep die antwoord moest geven op de vraag van de hoofdredactie.

Het nieuws van nu in de site van toen

Een ode aan 20 jaar internetjournalistiek, compleet in Windows 95-stijl ziet u hier. Met onder andere het nieuws van vandaag in de site van toen, artikelen uit het archief en meer webnostalgie.

Gewoon doen

Zo kwam het dat enkele internetvoorstanders op een avond in het Volkskoffiehuis in Amsterdam, enigszins heimelijk, aan tafel zaten met de concurrent. NRC-redacteur Hubert Smeets vertelde hoe hij het had geflikt tegen de zin van de toenmalige uitgever zijn krant op internet te zetten. Het was een kwestie van 'politiek van de voldongen feiten' beweerde de oud-Ruslandcorrespondent. 'Gewoon doen.'

Dat 'gewoon' doen betekende wel dat elke pagina van zijn website met de hand moest worden gecodeerd. Voor een avondkrant was dat misschien nog te doen, maar wij besloten dat anders aan te pakken: dat moest automatisch kunnen meenden we.

Dat klopte, maar daarmee had de krant wel het eerste project van Noord-Zuidlijn-achtige proporties te pakken. Niet in geld misschien, maar soortgelijk in betrouwbaarheid wat betreft de opleveringsdatum. Het zou ook niet de laatste keer zijn dat een nieuwe website vele maanden vertraging opliep omdat het technisch allemaal wat tegenzat. Uit ongeduld was de redactie alvast begonnen. Met 'het Schetsboek van de Volkskrant' deden we vanaf 9 januari 1996 al ervaring op, want de bouw van een vernuftig redactiesysteem liet op zich wachten.

De internetredactie nu: 24/7 tot uw dienst

Geen enkele redactie van de Volkskrant is de afgelopen jaren zo gegroeid als de internetredactie. Er werken nu 15 vaste redacteuren, 8 freelancers springen bijna dagelijks bij. Daarnaast is er een zogeheten plusploeg van zo'n 15 studenten die de stukken uit de krant internetfähig maken. Sinds vorig jaar kent de krant de crossmedia-redactie: nog eens 6 mensen die speciale producties maken van gecombineerde media en video. Volkskrant.nl wordt 24 uur per dag, 7 dagen per week, 365 dagen per jaar geüpdatet. Als de laatste paar internetters in Nederland om 00.00 uur hun laptop dichtklappen, neemt een van de drie nachtredacteuren vanuit de Verenigde Staten of Canada de site over tot 06.00 uur 's ochtends.

Die jongens en meisjes van internet

In de gedrukte krant verscheen een berichtje over de nieuwe uitbreiding: 'De krant beschouwt het medium als aanvullend op de bestaande papieren editie. Zo kunnen lezers in de nabije toekomst via elektronische post direct reageren op bijdragen van redacteuren.'

Toen het in de ochtend van 5 mei 1996 allemaal klaar was, hoefde de redactie alleen nog de website te vullen met de voorbereide teksten. Het werd voor mij en enkele collega's onze langste werkdag bij de krant, want dat klusje duurde tot de middag van 6 mei.

Het bleek een goede voorbereiding op wat ging komen. Talloze malen bleek 's morgens dat de inhoud van de krant, die automatisch overgezet zou worden van het veilige redactiesysteem naar 'die jongens en meisjes van internet', ergens was blijven haken. Mopperende automatiseringsmannen werden bij hun ochtendkoffie gestoord en trokken dan het krantennieuws opnieuw vlot. Ach, die paar honderd lezers konden wel even wachten, vond men. Op een ochtend was zelfs de hele website onvindbaar. Uit de lucht. Error 404 voor iedereen die www.volkskrant.nl had ingetikt. Pas in de middag werd de oorzaak achterhaald: een schoonmaker in een kantoorpand in Houten, waar de webserver veiligheidshalve stond, had tevergeefs een leeg stopcontact gezocht voor zijn stofzuiger en had de stekker van de server er even uitgetrokken. De elektronische snelweg was in 1996 nog gewoon een zandpad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.