Column Jasper van Kuijk

De (te) kleine canon van geweldige ontwerpen

Welke producten zijn nou echt mooi gedaan, vroeg Jasper van Kuijk lezers. De inzendingen brachten hem tot deze te kleine canon van geweldige ontwerpen.

Een aantal weken geleden nodigde ik lezers van mijn column uit om goede ontwerpen in te sturen, dit ter compensatie van mijn nogal kritische inborst en ter gelegenheid van de verschijning van mijn nieuwe columnbundel. En tot mijn tevredenheid kan ik nu zeggen: dat heb ik geweten. Er kwamen 104 nominaties binnen, van exotisch tot welbekend, en met gedetailleerde beschrijvingen, foto’s en gepassioneerde pleidooien.

Wat opviel, was dat een niet onaanzienlijk deel van de nominaties niet een specifiek product betrof, maar een productcategorie die ons dagelijks leven veel gemakkelijker heeft gemaakt, maar waar je je nauwelijks meer bewust van bent. Eigenlijk niet meer dan terecht dat deze ontwerpen wat extra aandacht krijgen, want bedenk maar eens hoe ons leven eruit zou zien zonder de fiets, drinkwater, de tekstverwerker, stemmen (de democratische procedure), de wasdroger, elektriciteit, standaarden (de technische normen), de smartphone en de thermostaatkraan. Hoewel de genoemde ontwerpen absoluut een meerwaarde voor ons leven hebben, heeft uiteindelijk geen ervan het gered tot de selectie, omdat het hier vaak meer om de uitvinding of innovatie an sich gaat en dat maakt vergelijken lastig. De fiets laat zich eigenlijk alleen afzetten tegen bijvoorbeeld de auto of het paard.

Ook ontving ik enige inzendingen waarbij ik twijfel of er wel echt sprake is van een ontwerp. Zo nomineerde de heer Mees ‘de banaan’, waarbij hij ook een aantal minder conventionele toepassingen van dit ontwerp onder mijn aandacht bracht. En John Havinga stuurde een ronduit hartverwarmende nominatie van zijn vrouw in.

Uiteindelijk heb ik op basis van een aantal criteria (specifiek ontwerp, duidelijk beschreven wat het ontwerp zo goed maakt, onderscheidend, kan dit ontwerp veel mensen blij maken?) een ‘Te kleine canon van geweldige ontwerpen’ samengesteld. Te klein, omdat ik zo nog een aflevering of twee had kunnen vullen, en een canon omdat ik heb gestreefd naar variatie in het type ontwerp en heb gezocht naar ontwerpen die ergens voor staan.

Waarvan je dacht dat het niet beter kon

De pan: Milano - Hema

Makkelijke pan Beeld volkskrant infographics

Pannen. We gebruiken ze al eeuwen, dus je zou hopen dat ze zo’n beetje uitontwikkeld zijn. Helaas. Persoonlijk is een van mijn grootste frustraties het overkoken – waarvan ik sterk de indruk heb dat het significant vaker gebeurt als je net je fornuis hebt schoongemaakt. En: hoezo pannelappen? Het zou toch mogelijk moeten zijn om een pan te maken die zonder accessoires af te gieten is?

Jawel, dat is mogelijk. En Wietse van Dijk heeft hem gevonden: de Milano-pan van de Hema. Wietse schrijft: ‘De pan heeft een deksel met gaatjes van verschillende grootte die je voor een schenktuit kunt plaatsen. Hierdoor kun je afgieten zonder vergiet of zonder het deksel scheef te hoeven plaatsen.’

Daarnaast zijn de handvatten bekleed met rubber en zitten er op de deksel twee rubber vlakken waarop je je duimen kunt plaatsen, waardoor de pan af te gieten is zonder pannenlappen. Maar er is meer – ‘Echt waar Mike? Vertel!’ – want Wietse gooit er als bonus nog in dat het deksel van de pan van glas is, waardoor je hem niet op hoeft te tillen om te kijken of het water kookt. Dit is nou een ontwerp waar we weer een paar eeuwen mee voort kunnen.

Webfrustratie opgelost

Boekingssite: Stadsschouwburg Groningen

Makkelijk kaartjes kopen Beeld volkskrant infographics

Bij het boeken van populaire concerten en voorstellingen zitten we naar het scherm te staren om via telepathie het universum ertoe te bewegen ons de gewenste kaarten toe te zenden en ons vooral NIET UIT HET SYSTEEM TE GOOIEN.

Zo niet bij de bestelwebsite voor de voorverkoop die de Stadsschouwburg Groningen de afgelopen jaren had, genomineerd door Renate van den Broek: ‘Op het startmoment logde je in op de site en dan kreeg je een nummer. Als je nummer aan de beurt was kreeg je een sms’je. In de tussentijd kon je al je favorieten in een lijstje zetten en tijdens het bestellen werk je snel dat lijstje af. En klaar.’

Hoe goed en logisch dit systeem werkt, wordt eigenlijk pas echt duidelijk als je bestaande ontwerpen er tegenover zet: ‘Bij Oerol zit ik wel een à twee uur achter de computer. Bij andere systemen krijg je een nummer en moet je de hele tijd je computer in de gaten houden en tijdens het bestellen elke keer het complete programma induiken en dan op datum je voorstelling vinden. Dat zijn elke keer heel veel handelingen voor één voorstelling.’

Het prachtige boekingssysteem van de Stadsschouwburg Groningen heeft wel één nadeel: het is niet meer in gebruik, want het afgelopen jaar stapte het theater over op een nieuw systeem, zonder favorietenlijstje en mét crashes.

Terug naar de essentie

De wekker: Flip - Lexon

Makkelijk wakker worden Beeld volkskrant infographics

Deze wekker werd twee keer ingezonden, door Ad Tissink en Dick Geurts. En toen ik een tijdje geleden in een column losging over het feit dat er geen fatsoenlijke wekkers meer zijn, kreeg ik dit exemplaar ook van meerdere kanten getipt.

Dick: ‘Dit is de simpelste wekker die ik ken. Om het alarm aan te zetten, draai je de ‘On’ kant boven.’ Ad vult aan: ‘Het instellen van de alarmtoestand gaat met een knop voor de uren en een voor de minuten. Gebruik je de knoppen met de ‘Off’ kant boven, dan stel je de klok in, met de ‘On’ kant boven stel je het alarm in.’

Naast het omdraaien van de wekker lijken de ontwerpers ook ingezet te hebben op ‘less is more’. Ad: ‘Het is een apparaat dat bijna niks kan, maar wat hij wel kan, doet hij heel goed.’

En dat maakt het moeilijkste aan deze wekker de aanschaf ervan. Toen ik het ding na de tips op mijn eerdere column wilde kopen, dacht ik toch even: ja, ga ik nu zóveel betalen (35 euro) voor iets wat bijna niets kan? Ja, dat ging ik, en net als Dick en Ad heb ik daar geen moment spijt van gehad.

Medische procedure voor grote groepen

Inentingsprocedure Mexicaanse griep

Makkelijk prikproces Beeld volkskrant infographics

Stijn Berkhout was een aantal jaar geleden bijzonder onder de indruk van de procedure toen zijn gezin in een lokale gymzaal werd ingeënt tegen de Mexicaanse griep. Op allerlei manieren was er door de GGD nagedacht over hoe je het mensen zo makkelijk mogelijk kon maken: ‘Onderweg naar de sporthal: overal richtingbordjes en mensen om de weg te wijzen. Eenmaal binnen: linksaf om geprikt te worden, rechts als je nog medische vragen had, waar dan een team van artsen voor klaar zat.’

Maar ook aan de inrichting van de hal was aandacht besteed. Deze was met schotten onderverdeeld in straatjes, zodat het geen galmbak vol drukte werd. En de ontwerpers hadden zich ook echt verplaatst in de doelgroep: ‘Was je niet meteen aan de beurt? Er stonden televisies met kinderprogramma’s. Tijdens het wachten kon je de prikkers niet zien, zodat je daar in ieder geval niet door in paniek kon raken. Eenmaal gevaccineerd ging je aan de andere kant de hal weer uit, zodat nergens mensenstromen tegen elkaar in liepen. En dat alles opgezet in een paar weken tijd.’

Geen idee of deze procedure bedacht is door mensen met het label ‘ontwerper’, maar het is in ieder geval een mooi staaltje ontwerpwerk.

Alle genoemde inzenders ontvangen een gratis exemplaar van Ligt het nou aan mij?. Ook de bananenman.

Jasper op Twitter: @jaspervankuijk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden