ZOMERGASTENDE REUZENBERENKLAUW

De reuzenberenklauw is het rood omrande verkeersbord aan de rand van de berm

Komkommernieuws bestaat allang niet meer, het zomernieuws wordt al sinds jaren overvleugeld door angstwekkende berichten over jeukbeestjes en plaagplantjes. Tijd voor een onbekommerde blik. Vandaag: de reuzenberenklauw.

Naam: Reuzenberenklauw (Heracleum mantegazzianum). Familie: Apiaceae

Zomergast sinds: de 19de eeuw

Haar indrukwekkende verschijning kan je nauwelijks ontgaan bij een wandeling door park of plantsoen: alles is imposant aan de reuzenberenklauw – zelfs haar naam wekt ontzag. Zij kan met haar dikke, holle stengels wel 3 tot 5 meter hoog worden, haar ‘schermbloemen’ – van juni tot augustus te zien – zijn soms wel 80 centimeter breed. Die bloemen hebben volgens onderzoeksorganisatie Floron ‘duidelijke kelktanden’. Haar bladeren, tot wel een meter lang, zijn volgens de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit ‘scherp getand met aan de onderzijde stevige haren’.

De NVWA? Dan weet je al genoeg: de reuzenberenklauw wordt gezien als plaaggeest. Ze werd in de 19de eeuw vanuit Zuidwest-Azië (de Kaukasus) als tuinplant hierheen gehaald. Toen de berenklauw uit de kluiten gewassen raakte en niet zo aaibaar bleek als zij leek, heette zij ineens een ‘invasieve soort’, die te vuur en te zwaard bestreden moet worden. Zelfs de Europese Unie betitelt haar bestaan sinds 2017 als ‘zorgwekkend’; volgens EU-verordening No.1143/2014 is bezit, handel, kweek, import en transport van de soort verboden. 

In Zeeland zijn ze al begonnen met elektrocutie van de planten met schokken tot 5.000 volt – duur en arbeidsintensief. Desondanks tiert de reuzenberenklauw welig in het hele land, op vochtige, zeer voedselrijke grond in bermen, tuinen, plantsoenen en struikgewas in stedelijk gebied, langs waterlopen, wegen en spoorwegen.

Wat is daarop tegen?

Bij beschadiging (botsing) scheidt de plant zogenaamde furocoumarinen af, een sap dat onder invloed van zonlicht brandblaren kan veroorzaken. Aanraken kun je dus ook maar beter niet doen. De reuzenberenklauw waarschuwt zelf met haar verschijning: zij is het rood omrande verkeersbord aan de rand van de berm.

Zij zou andere planten verdringen ‘die hier eigenlijk horen te staan’. Dat raakt aan filosofische vragen over het recht op bestaan. Hoelang blijft een nieuwkomer vreemdeling? Wikipedia meldt: ‘In de Benelux is deze exoot volledig ingeburgerd.’ Het is dus maar net hoe je ernaar wilt kijken.

Met bewondering, bijvoorbeeld. Zie die machtige gestalte met z’n reuzenarmen zich eens handhaven, fier overeind. Op veilige afstand dwingt hij respect en ontzag af. De mens denkt de natuur onder de duim te hebben; hier vecht die terug en slaat haar berenklauwen uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden