De ratjetoe van Hanoi is een soepzootje van alles wat mooi en lelijk is

Lexicon der onterecht vergeten woorden

Afwisselend betuigen Stella Bergsma en Sylvia Witteman hun liefde voor Nederlandse woorden die je niet vaak genoeg meer hoort. Deze week: ratjetoe.

'Een mengsel dus. Daar zit ik nu naar te kijken. Een soepzootje.' Foto epa

Ratjetoe: bende, janboel, puinhoop, roerigheid. Afgeleid van het Franse ratatouille. Een gerecht dat bestaat uit verschillende groenten. Ratatouille komt weer van tatouiller en ratouiller, twee vormen van het werkwoord touiller, dat omroeren betekent en is afgeleid van het Latijnse tundiculare, roeren.

Een mengsel dus. Daar zit ik nu naar te kijken. Een soepzootje. Ik zie scooters, vogels, scooters, kinderen, om de meter eten. Rookpluimen uit pannen vol schreeuwende kippen. Vleesstapels, scooters, oude vrouwtjes die niet lachen. Kleine, blauwe, plastic stoeltjes gestrooid op stoepen, vol mensen die theedrinken uit minuscule kopjes. Scooters, auto's. Zei ik al scooters?

Mannen op scooters, vrouwen op scooters, mannen en vrouwen op scooters, mannen op vrouwen met kinderen op scooters, mannen op vrouwen op kippen met kinderen op scooters en af en toe een bokje.

Ratjetoe toet, toet, toeeeeeeeet, doen de scooters. Aan een stuk door. Rommelzooi, rotzooi, warboel, oproer, pan, keet. Ik hou ervan.

Hoi, ik ben in Hanoi met mijn boi toi en ik geniet. Tranen staan in mijn ogen van zo veel leven. Alles wat mooi en lelijk is door elkaar gehusseld. Een schitterend gerecht van beelden en impressies.

Ik denk dat ik het zo mooi vind omdat ik de binnenkant van mijn hoofd opeens buiten me zie. Daar is het precies zo. Een ratjetoe. Van schoonheid en troep, onzin en inzichten. Dat alles probeer ik dan flink door elkaar te mengen voor een optimaal resultaat. Alles op de goede plek zetten. Indrukken, gedachten. Letters, woorden. Mespuntje volgorde eroverheen. Snufje leestekens erbij.

Tunk u tid zelen? Dit was geen Vietnamees. Maar woordjesratjetoe, letterratatouille. Dat werkt vaak heel goed. Als je Hanoi anagrammeert, krijg je Hoi An. Ook toevallig, daar gaan we morgen heen. Ik en mijn toi boi. Zo zie je maar, als je goed genoeg roert, krijg je altijd iets goeds.

Meer over