Column

De onlinecommunity kan nostalgische gevoelens zelden onderdrukken

Thomas Hogeling werpt een blik op onlinecultuur. Hij vervangt deze week Loes Reijmer. Requiem voor een bibberig pennetje.

Zelfportret door de auteur Beeld de Volkskrant

Don't cry because it's over, smile because it happened. R.I.P. MS Paint 1985-2017.' De tekst staat in trillerige letters op het canvas van MS Paint, geschreven met het pennetje. Daarmee kun je een 'vrije vormlijn tekenen met de geselecteerde lijndikte', vertelt de handleiding. Die tekst heb ik nooit gelezen, want ik weet hoe ik dat pennetje moet gebruiken. Iederéén weet hoe je dat pennetje moet gebruiken.

Microsoft maakte deze week bekend na 32 jaar afscheid te nemen van het tekenprogramma. Het is tijd voor vernieuwing. Bij de volgende versie van Windows krijg je geen Paint. Je krijgt voortaan Paint 3D. Dat klinkt nu alweer verouderd. Dat de wereld driedimensionaal is, hoeven de makers van pak 'm beet Call of Duty: Black Ops II tegenwoordig echt niet meer te vermelden.

Het verdwijnen van Paint veroorzaakt een golf van al dan niet ironische onlinerouw. De met het pennetje geschreven graftekst werd gretig gedeeld.

Niet alle uitgerangeerde software krijgt zo'n staatsbegrafenis. Het bericht dat Adobe in 2020 eindelijk het door veel gebruikers gehate videoprogramma Flash de nek omdraait, werd met gejuich ontvangen.

Maar als de sterfdatum nadert, zal zelfs Flash hier en daar op een voetstuk worden geplaatst. De onlinecommunity kan nostalgische gevoelens zelden onderdrukken. Zo zou de Nokia 3310 nog steeds de beste telefoon ooit gemaakt zijn. Die mening wordt zo luid verkondigd dat Nokia een nogal treurige heruitgave van de onverwoestbare belkoelkast uitbracht. Nintendo wist te cashen op nostalgie met een minivariant van zijn eerste spelcomputer: 'Play the system that started it all.'

Ook websitedesign ontkomt niet aan revivals, de promotiesite voor het nieuwe album van Arcade Fire heeft bijvoorbeeld een jaren-negentigsausje. Je kunt zelf ook zo'n website maken: op NeoCities.org helpen ze je graag op weg. Het initiatief is een ode aan GeoCities, een dienst uit 1994 waarmee iedereen gratis een website kon maken. Initiatiefnemer van NeoCities, Kyle Drake, haat het moderne internet. Websitebouwen moet volgens hem weer iets creatiefs worden, in plaats van puur iets om geld mee te verdienen. Gewoon een beetje knutselen.

Bij veel van mijn generatiegenoten leidt het geluid van een verbinding makend 56K-modem nog steeds tot een instant-shot endorfine. De computernostalgie doet ons terugdenken aan de tijd dat de computer, de mobiele telefoon en vooral het internet een immense belofte in zich hadden. Ik formuleerde het op mijn 14de ongetwijfeld anders, maar als alles met alles in verbinding komt, ontstaat er een echt vrije, democratische ruimte. Een magisch idee.

Paint is bij uitstek een vrij en democratisch programma. Iedereen kan meedoen, want iedereen weet hoe je het pennetje gebruikt. Als je veel rood verft, krijg je niet opeens overal reclames voor rode grondverf voorgeschoteld. Je hoeft geen Paint Premium te kopen om driehoekige kwasten te unlocken. Je tekeningen worden niet automatisch opgeslagen in een cloud van een van de bedrijven die zo verstikkend aanwezig zijn dat er een woord voor bestaat: FAANG: Facebook Apple Amazon Netflix Google.

Dat juist Paint nu op de 3D-tour gaat, doet pijn. Vanaf het moment dat software niet meer plat was, ging het mis. Langzaam werd de techniek meer gelaagd en dus onbegrijpelijker. De techniek is nu buiten onze controle, zegt Douglas Coupland, schrijver van hét nineties-boek Generation X, in het FD. Het heeft zelfs ons besef van tijd radicaal veranderd. Gebruik je telefoon maar eens een dag niet, dat lijkt eeuwig te duren. Ons vermogen om ons langere tijd op hetzelfde te concentreren, wordt kleiner.

Paint blijft gratis beschikbaar als download. Maar het ongemak verdwijnt niet als je Instagram-likes scoort met je ironische retrotekening. In de jaren negentig keken we uit naar technologische vernieuwing. Als je die magie wil voelen, kun je je beter verdiepen in Paint 3D. En dan gewoon een beetje knutselen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden