AchtergrondSterrenapps

De nieuwste sterrenapps laten je door het heelal zweven

Tientallen apps simuleren de nachtelijke hemel op je telefoon. De nieuwste versies laten je ook rondvliegen door de Melkweg met een ruimtegids die onderweg vertelt.

Beeld AP

We gaan naar Mars en we nemen mee: een terreinwagen met zes wielen, een helikopter met dubbele propellers en een extra raket om grondmonsters terug naar aarde te sturen. Deze zomer staat in het teken van de exploratie van Mars, de rode planeet die eigenlijk naast de deur ligt. Zowel Amerikaanse als Chinese raketten draaien warm voor een onbemand tochtje van negen maanden.

Gewone burgers kunnen die hightechavonturen volgen op de website van de Nasa en hopelijk op die van de CNSA (Chinese National Space Administration). En we kunnen natuurlijk na zonsondergang verlangend turen naar dat rode puntje dat in het zuidoosten boven de horizon verschijnt. Met een telescoop zijn zelfs de ijzige poolkappen van Mars te zien. Maar ja, wie heeft zo’n ding?

Gelukkig zijn er ook veel apps om sterren mee te kijken. Vergeet die eerste versies van sterrenapps als Night Sky die u misschien negen jaar geleden eens downloadde. Een virtuele presentatie van de sterrenhemel, gebaseerd op de tijd en locatie van de gebruikte telefoon. Was leuk eens te proberen, je te verbazen over rare namen van verre sterren, maar al snel raakte je verveeld en bovendien verblind door je eigen telefoonscherm.

Sky Safari 6 Plus.

Grote stappen

Een rondgang langs de huidige sterrenapps in de appwinkel op de telefoon laat zien: de ontwikkelaars hebben grote stappen gemaakt om die geheimzinnige lichtpuntjes aan de nachtelijke hemel dichterbij te brengen. Soms heel dichtbij, dan vlieg je naar een planeet toe, draait daar even rustig omheen voor een kijkje en dan ga je met warpspeed weer door naar een wonderschone nebula of een voortrazende komeet naar keuze. Daar moet je dan wel extra voor betalen.

Een geavanceerde app is Star Walk 2. De gratis variant toont een fraai panorama van de sterrenhemel met een hemels muziekje op de achtergrond. Beweeg je camera langs de horizon en een soort grote ijssculpturen doemen op: bekende sterrenbeelden als Grote Beer, Waterman en Cassiopeia, maar ook tientallen onbekende als altaar en winkelhaak. Alleen airfryer en modem ontbreken nog. Klik op een ster en je ziet een lichtgele gasbol (sterren zijn best saai in deze app) met twee knoppen voor toelichting en cijfers. Proxima Centauri blijkt bijvoorbeeld een rode dwerg op 4,25 lichtjaar die in 1915 is ontdekt door de Schotse astronoom Robert Innes. Spectrale klasse: M5Ve. Hmm, niet echt een boeiend verhaal voor op de camping.

Wat ook blijkt: zelden is reclame zo irritant als wanneer je vol verwondering omhoog staart in het donker (‘Zit u met een prangende vraag? Raadpleeg een helderziende!’).

Daar ben je vanaf als je 6,99 euro betaalt. Dan krijg je meteen meer sterren (niet echt nodig als beginner), maar ook mooiere 3D-illustraties, satellieten, kometen, nebula (gas- en stofwolken waarin sterren worden geboren), een knop voor mythologie en een link naar Wikipedia. Klik nu op Mars en je leert van alles over geografie, missies, klimaat, interne structuur en je bekijkt foto’s van Shoemaker Ridge of Gale Crater. Natuurlijk kun je dat soort dingen allemaal vinden op internet, maar het is nu fijn bij elkaar gepresenteerd.

Beeld EPA

Meer avontuur

Nog meer avontuur biedt Sky Safari 6 Plus (7,49 euro). Ook hier geldt: de gratis versie is leuk, maar pas na betaling waant de gebruiker zich een jonge starfleetofficier op de brug van de USS Enterprise. Het scherm lijkt meer op een cockpit, met knoppen om sterren te zoeken, informatie op te vragen, tips voor vannacht te krijgen, voor- en achteruit in de tijd te gaan, rood licht in te stellen (niet verblindend), je telescoop te besturen, afstanden te meten. Maar het coolste knopje is Orbit Object. Tik Jupiter in, en je vliegt automatisch die kant op, door een 3D-heelal van fonkelende sterren, kleurrijke gaswolken en vurige kometen. Jupiter zelf blijkt een planeet van vloeistof en gas, dus niet heel geschikt om te landen. Beter even doorvliegen naar de maan Europa die een dikke drijvende ijskorst schijnt te hebben. Onderweg luister je naar de aangeboden audiotour: een (Engelstalig) verhaaltje over ieder hemellichaam (totaal 4 uur).

Zo zwerf ik urenlang door onze Melkweg, die draaiende schijf van miljarden sterren. Ik besluit een kijkje te nemen bij de onlangs gevonden exoplaneet KOI-456.04, een aardeachtige planeet die rond een ster genaamd Keplar-160 draait, zo’n drieduizend lichtjaar verderop. Maar beide apps kunnen die locatie niet vinden. Door naar OGLE-TR-56b dan maar, op vijfduizend lichtjaar van huis. Ook dat blijkt te veel gevraagd. Op weg naar huis, die blauwe bol ergens halverwege de schijf – in de binnenbocht van de Orion-arm - dringt de omvang van het heelal tot mij door. De Melkweg heeft een straal van 100 duizend lichtjaar en ik strand al op een fractie daarvan. Laat staan dat ik een bezoekje kan brengen aan een ander sterrenstelsel.

Sky Safari 6 Plus.

Volg de tips

De betaalde apps bieden waar voor hun geld. Na twee nachten valt op: ik heb urenlang vol verbazing zitten lezen en scrollen, zonder eigenlijk naar de echte hemel te kijken. Die valt eerlijk gezegd een beetje tegen, vergeleken met dat planetarium in je hand. De beste manier om een sterrenapp buiten te gebruiken, zo lijkt, is om de geboden tips voor die avond braaf te volgen. Daar komt Pluto op en zo laat komt het internationale ruimtestation ISS voorbij! Als je al een ster kent met een goed verhaal: tik die in en een pijltje wijst de weg terwijl je de telefoon langs de hemel beweegt. Een willekeurig sterretje in de hemel terugvinden in de app is een stuk moeilijker.

Er zijn tientallen andere sterrenapps te koop in appwinkels. Zoals Stellarium (geprezen wegens gebruiksgemak), Star Walk Kids (leuker voor kinderen), Solar Walk (mooie 3D-animaties, ook leuk voor kinderen), Sky Map (Google-project), Sky View Lite, Sky Chart, Cosmic Watch, Pocket Universe, Night Sky, Star Tracker. Steeds geldt: een paar euro uitgeven is aan te bevelen boven gratis versies. Er bestaan ook apps die zich beperken tot satellieten, het ISS-ruimtestation, de maan of de zon; maar zulke informatie zit ook al in een goede sterrenapp. De moeder aller ruimtevaartapps is die van de Nasa (gratis), met veel nieuws over missies, astronomische uitleg, animaties, filmpjes en foto’s. Dan heb je alleen nog maar een app nodig die het weer voorspelt.

Sky Safari 6 Plus.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden