De levensgevaarlijke chemsex-scene

Crystal meth, een heftige drug die elders in de wereld al ware verslavingsepidemieën veroorzaakt, lijkt ook in Nederland in opmars. Vooral in de gayscene wint 'Tina' als seksdrug aan populariteit. 'Levensgevaarlijk', aldus een ex-verslaafde.

Via het chatprogramma Zoom delen homo’s livewebcambeelden terwijl ze seks hebben met zichzelf of anderen en daarbij drugs gebruiken, voornamelijk crystal meth. Deze foto is samengesteld uit meerdere chats. Beeld Samenstelling Frank Schallmaier

Eind februari deed de Amsterdamse politie een opmerkelijke vondst tijdens een grootscheepse actie tegen een bende die synthetische drugs zou produceren en verhandelen. Bij een circusartiest bleek in een kooi met twee alligators een bedrag van twee ton aan contanten verstopt. De reptielentemmer - die dankzij zijn shows met alligators, slangen en spinnen bekendstaat als de Amsterdamse Steve Irwin - zou het vermoede drugsgeld voor een vriend in bewaring hebben genomen.

In de media-aandacht voor de twee 'waakalligators' sneeuwde een andere vinding onder. Op een ander adres trof de recherche 3 kilo methamfetamine aan, beter bekend als crystal meth. Een heftige drug die elders in de wereld ware verslavingsepidemieën veroorzaakt, maar in Nederland tot nu slechts in een klein deel van de homogemeenschap wordt gebruikt als seksdrug. Deze vondst, genoeg om duizend man een weekend lang onder invloed te houden, versterkt de indruk dat die Nederlandse gebruikersgroep groeit.

Intense roes

Dat de drug hier bekendheid geniet, is onder meer te danken aan de tv-serie Breaking Bad. Een terminaal zieke scheikundeleraar besluit zijn gezin enig fortuin na te laten door crystal meth te gaan produceren. Berucht zijn ook de Amerikaanse politiefoto's waarop te zien is hoe verslaafden binnen enkele maanden aftakelen. Gebruikers kijken hologig in de camera, vele kilo's lichter, met een huid vol zweren en rottende tanden.

De synthetische witte kristalletjes scoren hoog op alle kenmerken die drugs verslavend maken. Binnen enkele seconden na roken of injecteren (dat 'slammen' wordt genoemd) geven ze een intense roes, gelukzalig gevoel, verscherpte zintuigen en veel energie. Effecten die maximaal twaalf uur aanhouden, waarna een kater volgt die vaak gepaard gaat met uitputting en depressieve gevoelens. Omdat gebruikers geen slaap of honger voelen, plegen zij snel roofbouw op hun lichaam. In de VS, Australië en Azië is het gebruik al jaren wijdverbreid en dat leidt daar tot grote verslavingsproblemen.

Vorig jaar waarschuwde veldwerker en onderzoeker Leon Knoops van stichting Mainline, een organisatie die al 25 jaar voorlichting geeft over veilig drugsgebruik, dat crystal meth ook in Nederland terrein wint. Met SOA Aids Nederland publiceerde hij een rapport met de vaststelling dat crystal meth ingeburgerd raakt in de 'chemsex-scene', waar homoseksuele mannen seks combineren met drugs.

'Ik leefde in een web van leugens'

'Jasper' is begin 50 als hij in 2013 crystal meth krijgt aangeboden. Wat volgt, is een achtbaan waaruit hij slechts ternauwernood kan ontsnappen. (+)

Chemsex-scene

De auteurs constateren dat onder meer op basis van profielen op datingsites voor homoseks. Steeds vaker wordt er in de oproepjes voor sekscontacten gehint op gebruik van crystal meth, dat in de scene ook wel 'Tina' of 'T' wordt genoemd. Mannen schrijven dan bijvoorbeeld dat ze 'to the poinT' willen komen. Verder hield Knoops diepte-interviews met 27 gebruikers. Zo citeert hij in het rapport een 54-jarige man die zegt: 'Ik zie een explosieve toename van Tinagebruik zowel in de gay- als de escortscene. Ik ken zeker tweehonderd mannen die het middel gebruiken.'

Het Trimbos-instituut zegt de opmars van crystal meth in Nederland nog niet terug te zien in eigen onderzoeken. 'Mensen kunnen bij ons hun drugs laten testen, maar methamfetamine krijgen we amper binnen', aldus Daan van der Gouwe van Trimbos. Op een totaal van bijna twaalfduizend monsters die Trimbos per jaar krijgt aangeboden, bleek het in 2014 vijftien keer om crystal meth te gaan en in 2015 twintig keer. Van der Gouwe: 'Ook vanuit de verslavingszorg horen we niet veel over de drug.'

Leon Knoops erkent dat crystal meth nog niet gangbaar is bij een breed publiek, maar hij heeft inmiddels 75 gebruikers geïnterviewd en is alleen maar gesterkt in zijn conclusie dat de drug oprukt in de chemsex-scene. 'Ik was vorige maand op een chemsex-congres in Londen met professionals uit de gezondheids- en verslavingszorg uit Londen, Keulen, Antwerpen Berlijn, Parijs, Madrid en Barcelona. Allemaal signaleren ze een toenemend aantal crystalmethgebruikers in de homogemeenschap.' Nederlandse homomannen zijn geregeld in die steden, zegt Knoops. 'Die bezoeken daar homo-evenementen en dansfeesten, daar komen ze gemakkelijk met Tina in aanraking.'

Beeld afp

Een ander teken dat crystal meth in opkomst is, is de daling van de prijs. Een gram kost nu tussen de 120 en 150 euro, waar dat twee jaar geleden nog rond de 200 euro was. Het duidt erop dat er meer spul op de markt is, al is het in Nederland nog steeds een van de duurste drugs.

Leon Knoops wil geen strenge zedenmeester zijn en hij wil voorkomen dat chemsex als fenomeen tot een probleem wordt gebombardeerd. 'Onder alle bevolkingsgroepen zijn er al decennialang mensen die zonder probleem genieten van de combinatie seks en drugs', benadrukt hij. Tegelijkertijd is hij ongerust over de opkomst van crystal meth in de chemsex-scene. De drug heeft misschien een schitterende naam, maar ook een donkere kant. Knoops: 'Ik vind dat er veel meer voorlichting over moet komen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden