week in wetenschap babyverschoner

De Iraanse uitvinder Iman Farahbakhsh kreeg deze week een alternatieve Nobelprijs voor een babyverschoner

Een machine om baby’s te verschonen is een van de onorthodoxe ideeën die dit jaar een IGNobelprijs kregen.

Een tekening uit het patent van de babyverschoner. Beeld Iman Farahbakhsh

Als je vieze borden schoonmaakt in een machine, waarom zou je dat dan ook niet kunnen doen met een vieze baby? De Iraanse uitvinder Iman Farahbakhsh kreeg deze week een alternatieve Nobelprijs voor zijn uitvinding van een apparaat dat baby’s moet verschonen. De jaarlijkse IG-Nobelprijzen, voor wetenschap die eerst op de lachspieren werkt en daarna aanzet tot nadenken, heeft inmiddels een ongekende cultstatus bereikt met veel internationale media-aandacht.

Andere opvallende winnaars dit jaar: de IGNobelprijs voor de Vrede ging naar onderzoekers die probeerden om het genot te meten van het krabben wanneer je jeuk hebt, de IGNobel voor de Biologie naar wetenschappers die ontdekten waarom de keutels van wombats de vorm hebben van dobbelsteentjes.

Hebben we ook wat aan dat onderzoek? Het is een vraag die wetenschappers steeds vaker krijgen. Maatschappelijke relevantie, interesse uit het bedrijfsleven; alles moet kloppen om in aanmerking te komen voor een onderzoeksbeurs. De ruimte voor maffe ideeën – gewoon iets uitzoeken omdat je nieuwsgierig bent naar het antwoord op een prikkelende vraag, zonder dat je direct kunt uitleggen hoe dat het klimaatprobleem kan oplossen of de ouderenzorg efficiënter kan maken – wordt kleiner.

De IGNobelprijzen zijn wat dat betreft een zegen. Zelfs de uitreikingsplechtigheid steekt heerlijk de draak met de serieuze wetenschapper. Niks excellente onderzoeker met een borst volgespeld met citatiescores die achter een spreekgestoelte veel te lang excellent mag doorpraten over zijn excellente toponderzoek. Nee, wie bij de IGNobels langer dan 60 seconden praat, wordt onderbroken door een meisje van 8 dat net zolang ‘ik verveel me, stop alstublieft’ zegt totdat je het podium verlaat. Niks gepronk ook met persberichten vol enorme geldbedragen voor belangwekkende vervolgstudies. De winnaars van een IGNobel moeten het doen met een biljet van 10 biljoen Zimbabwaanse dollars, een land waar de inflatie zo hard toesloeg dat je zo’n briefje voor een paar euro als collector’s item kunt aanschaffen op Amazon.

Terug naar de Infant washer and diaper-changer apparatus and method, het apparaat dat baby’s moet gaan verschonen, de IGNobelwinnaar in de categorie ‘techniek’. Wie patentnummer 10034582 opzoekt, ziet een vaatwasser-achtig apparaat met een klep die open kan, twee sprinklers en een droogsysteem. Verder zien we een soort zitvlak, twee beenhouders en een veiligheidsgordel.

Iedere ouder, en eigenlijk iedereen die zich ook maar een béétje in de belevingswereld van een baby kan verplaatsen, ziet dat dit apparaat er nooit zal gaan komen. Kind in paniek, robotarmen die poepluiers door de kamer slingeren, echtelijke ruzies over ‘wie vandaag de babyverschoner uitruimt, want ik heb het gisteren al gedaan’.

Maar het pad naar een doorbraak is nooit een rechte streep. Zo deed de babyverschoner me denken aan een uitvinding die het óók niet haalde, maar waarbij het maatschappelijk belang een stuk zichtbaarder is. De Nederlandse zorgorganisatie Siza probeerde niet zo lang geleden een soort douchedroger te maken voor mensen met een beperking, zodat ze zich zelfstandig kunnen wassen. Het idee sneuvelde in de uitvoering. Met name het drogen bleek problematisch. Dyson-achtige luchtstralen bleken te oncomfortabel voor het hele lijf, infrarood drogen was fijner, maar ging weer te langzaam.

Zou de bedenker van de babyverschoner misschien een goed idee hebben voor het automatisch drogen van mensen met een beperking? Twee mislukte experimenten die optellen tot een succes – het zou niet de eerste keer zijn in de wetenschap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden