De hond zoals wij hem kennen ontstond in Europa

Onze trouwe viervoeters ontstond waarschijnlijk in Europa. Dat blijkt uit een uitgebreide genen-studie, die vandaag in Science verschijnt. Volgens Finse genetici zijn alle honden afkomstig van een inmiddels uitgestorven wolvensoort die in Europa leefde.

De eerste honden - tamme, speelse beesten in plaats van gevaarlijke wilde wolven - ontstonden waarschijnlijk in Europa Beeld getty

Met de ontdekking lijkt een jarenlange discussie over de oorsprong van de hond beslecht. Die is altijd moeilijk vast te stellen geweest, doordat honden qua skelet erg lijken op wolven. Daarom was, ondanks het feit dat er veel fossielen van wolven/honden zijn, nooit duidelijk wanneer en waar de hond echt een ander beest werd dan de wolf.

Omdat de wolf in de prehistorie ook nog eens in een groot gebied voorkwam, bleef de oorsprong van de hond moeilijk te bepalen. Sommige onderzoekers dachten, door de verspreiding van de wolf, dat honden op verschillende plekken tegelijk zijn ontstaan. Dat zou ook de grote diversiteit tussen honden verklaren; een chihuahua lijkt in weinig op een Deense Dog.

Azië of Midden-Oosten?
Begin deze eeuw begonnen genetici opnieuw met de zoektocht naar de oorsprong van de hond. Het eerste onderzoek liet zien dat honden uit Zuidoost Azië kwamen. Een onderzoek uit 2010 liet echter zien dat het Midden-Oosten een veel waarschijnlijker geboorteplaats was voor de eerste hond.

Nu blijkt Europa de aannemelijkste geboorteplaats. Wat dit onderzoek interessant maakt ten opzichte van de anderen, is dat er deze keer naar een bijzondere vorm van DNA is gekeken: het mitochondriaal DNA. Deze genetische substantie heeft een voordeel: omdat het mitochondriaal DNA van meer organismen is, kan je het evolutionaire verleden van een diersoort nauwkeuriger in kaart brengen.

Hond lijkt niet meer op wolf
De onderzoekers bekeken het DNA van 18 fossiele hond- of wolffossielen en vergeleken dit met de informatie van 77 honden en 49 wolven. De conclusie was duidelijk: de eerste gedomesticeerde honden ontstonden in Europa en waren afkomstig van een wolfsoort die nu niet meer bestaat. Alle moderne honden lijken zelfs meer op deze uitgestorven soort dan op de moderne wolf, die langzaam weer terugkeert in Europa.

Dat het onderzoek dus waarschijnlijk nauwkeuriger is dan eerdere pogingen, betekent niet dat er geen kanttekeningen bij te plaatsen zijn. Zo is het gros van de geanalyseerde DNA-stukjes afkomstig uit Europa - dan is het ook logisch dat de evolutionaire kaart leidt naar dat continent. Toch denken de onderzoekers zelf dat hun analyse sterker is. Of het ook het definitieve antwoord is op de oorsprongsvraag, zal verder onderzoek moeten uitwijzen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.