De geur van rook in het donker

EEN MAN - jong, rond de dertig - droomt dat de kamer waarin hij slaapt in brand staat en dat hij langzaam stikt....

De kamer is, zie die bijbel, een hotelkamer, een New Yorkse. In het gebouw is het licht uitgevallen. De schuldbewuste brandstichter moet zestien trappen af naar de lobby. Als hij begint uit te leggen wat er is gebeurd, voert de portier hem aan de arm mee naar buiten. Nergens brandt licht, in de straten echoën sirenes. 'Stroomstoring', zegt de portier. 'In tijden niet meegemaakt. Ze zullen de hele buurt plunderen. Ik moet de deur vergrendelen.'

Als de man zonder naam - hij reist alleen, hij ís alleen, één keer in zijn leven 'vertoefde hij in de buurt van een soort vaderschap' - terug is in de bittere brandlucht, voel je nieuwe lagen op zijn eenzaamheid drukken. Geen gezelschap, die onverlichte kamer, dat in duisternis gehulde gebouw waarvan de voordeur op slot zit en waarachter ook alles zwart is.

Hij is de hoofdpersoon in het laatste verhaal in de bundel De sterren van de hemel, het schrijversdebuut van Thé Lau (1952), gitarist en zanger van popgroep The Scene. Vooral de vorm van dat verhaal, 'Stella' getiteld, is bijzonder. Terloops blijkt uit enkele aan 'zusje C.' gerichte brieven wat de rol is van een inmiddels overleden meisje. Het doet er minder toe of correspondentie van ginds de geadresseerde zou kunnen bereiken dan hoe ze zich in haar hoedanigheid van beschermengel van haar taak kwijt - niet wat je noemt adequaat, 'oude' sentimenten uit haar leven krijgen de overhand.

De man begint op zijn hotelkamer aan een brief aan Stephen Hawking ('Dat ik u schrijf is omdat ik niemand meer heb om te schrijven'). Hij rijdt op een motor 'maar is geen echte Harleyman', hij heeft een vage vriendin in Vlaanderen. Hij denkt aan vroeger, aan een uitstapje naar het strand, een erotische ervaring in het parkje achter de tennisbanen. Aan zijn overleden moeder, wier stem hij altijd zoekt 'in alle vrouwenstemmen'.

In de meeste verhalen zijn de ik-figuren eenzaam, onthecht, alleenstaand. Een (dichtende) scheepsarts, in het verhaal 'Charly Circus', richt zich - ook hier wisselen briefvorm en beschrijving elkaar af - tot zijn zoontje. De moeder is dood, haar omgeving is hem niet bijster goed gezind (hij is al tijdens de zwangerschap naar zee vertrokken). De man wil de jongen iets opbiechten, maar heeft daar gezien de aard van de bekentenis moeite mee. In 'Sony san' doodt een groepje militairen ergens in de Afrikaanse bush de tijd. Het gaat om een soort afkoelingsperiode, ze dragen een 'rotgeheim' met zich mee, zijn thuis niet welkom, hun geweten is 'troebel en verward'. Een van hen spreekt zijn verhaal in op cassettebandjes, tot en met het verslag van zijn loutering.

Pinus is een klusjesman, hij staat de uit Zweden afkomstige popster Magnus Rex terzijde, maar telt niet mee. Eeuwige meeloper met lichte reli-tic, een 'lamlendige bijwagen', alleen goed genoeg om de zichzelf met een videocamera filmende maker van 'rock- & -rommel' van drugs te voorzien, op diens kinderen te passen en zich bloot te stellen aan de nukken en grillen van de hautaine muzikant met zijn gecultiveerde accent.

Het meest eenzaam echter is de man die op zijn Grote Dag - voor een verzetsdaad, 'een daad van roekeloze waanzin', krijgt hij na vele jaren een onderscheiding - ongemakkelijk in een knellend kostuum in een zaaltje naar de spreker kijkt. Geen woord van de toespraak dringt tot hem door, hij staat met de rug naar de genodigden en maakt in gedachten de oorlogsgebeurtenissen weer mee. Hoe een vrouw met een hese stem hen hielp bij hun ontsnapping, Anna, Antje voor vrienden.

Hij ziet haar voor zich. Hij is getrouwd met een vrouw met een hese stem. Die er, jaren geleden alweer, op heeft aangedrongen dat ze voortaan gescheiden zouden slapen, in aparte kamers. Dat was 'gezonder', 'rustiger'.

De sterren van de hemel bevat vier, vijf verhalen die door Lau in een eigenzinnige vorm zijn gegoten. Vooral die vorm verrast. Alleen kun je moeilijk een van je figuren zich laten storen aan een klassieke horecaspelfout ('snitzel') wanneer je zelf ergens de weg 'stijl omlaag' laat gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.