De week in techLaurens Verhagen

De digitale snelweg? Die ligt er allang. Laten we nu eens serieus gaan nadenken over Big Tech

Lang niet gehoord: de term digitale snelweg. Daar kleeft een behoorlijk eindjarennegentig-geurtje aan. Cyber. De tijd dat iedere burger het internet op moest omdat dat volgens de politici toentertijd één groot feest was. De waarschuwing van de Franse postmoderne filosoof Paul Virilio dat datzelfde internet de mens ook fundamenteel kan desoriënteren, was toen nog aan dovemansoren gericht.

De term dook deze week zomaar op in de Troonrede. Hierin haalde de koning het Nationaal Groeifonds aan. Dit is een pot met 20 miljard voor investeringen in bijvoorbeeld het spoor, maar ook in – hier komt-ie – de digitale snelweg. Vermoedelijk dient deze oubollige term als containerbegrip voor alles wat digitaal is.

Daar moet de Nederlandse burger het mee doen. Geen woord over thuiswerk, over de macht van de grote techbedrijven, over nepnieuws, over privacy of onze toegenomen afhankelijkheid van algoritmen. Het lijkt wel of ict er niet toe doet. De verklaring is prozaïsch: ict is niet ondergebracht bij één minister, maar verdeeld over veel ministeries.

Oracle-oprichter Larry Ellison spreekt op een congres in San Francisco, 2018. Van hem komt niet voor niets de uitspraak ‘Privacy is dood’.Beeld Getty

Ondertussen is er genoeg te doen. Nee, niet aan die digitale snelweg van de koning. Die ligt er: Nederland behoort traditioneel tot de koplopers waar het gaat om internettoegang. Andere zaken hebben we in Nederland, en Europa, minder op orde. Sterker nog: Europa kijkt van de zijlijn amechtig toe hoe China en de VS armpjedrukken met wereldwijde technologische hegemonie als inzet.

Het contrast met de VS is groot. Daar heeft de regering-Trump een vastomlijnd idee over de macht van de Chinese techbedrijven: die moet worden afgebroken. Gevolg is dat het Amerikaanse softwarebedrijf Oracle een poot tussen de deur krijgt bij het Chinese TikTok. Het bezwaar van de Amerikanen bij TikTok was dat de data van gebruikers vogelvrij zijn en richting China gaan. Het is de vraag of die data bij Oracle wel in veilige handen zijn. Het bedrijf verdient goed geld met het volgen van internetters en het verkopen van hun data. Ook van miljoenen Nederlanders. Van Oracle-oprichter Larry Ellison komt niet voor niets de uitspraak ‘Privacy is dood’.

Het is maar één recent voorbeeld dat aantoont dat Nederland niet eens aan de zijlijn staat. Zo’n Oracle/TikTok-deal zou op termijn ook zomaar implicaties voor Nederlandse burgers kunnen hebben. Hier komen we niet veel verder dan de constatering dat het allemaal toch wat is met de macht van die grote techbedrijven. Bijvoorbeeld in het Kamerdebat over de corona-app, die niet zonder de hulp van Google en Apple kan. En met de komende verkiezingen zal het ongetwijfeld weer over de macht van Facebook gaan. Fundamenteel nadenken over de dominantie van Big Tech is iets anders dan ergens in een bijzin ‘digitale snelweg’ mompelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden