De brontosaurus krijgt zijn voornaam terug

Nieuwe studie biedt uitsluitel

Is brontosaurus bijzonder genoeg voor een eigen voornaam? Tot voor kort dachten paleontologen van niet, maar de grootste studie in zijn soort geeft eindelijk duidelijkheid.

Aan het eind van de 19de eeuw zag men Brontosaurus, ten onrechte, als een moerasbewoner. Beeld .

Brontosaurus heeft na een dikke eeuw wetenschappelijk eerherstel gekregen. Waar wetenschappers lang dachten dat de langnek niet uniek genoeg was om een eigen voornaam te dragen, heeft een groots opgezet onderzoek uit Portugal en Groot-Brittannië dat nu rechtgezet.

Het is naast T-rex een van de bekendste dinosauriërs: Brontosaurus excelsus. Van Jurassic Park tot de speelgoedwinkel, overal duikt de 25 meter lange gigant op. Toch wist elke goedgeschoolde paleontoloog tot voor kort uit te leggen dat het beest eigenlijk geen brontosaurus mag heten: daarvoor zou hij niet genoeg verschillen van andere dino's in zijn stamboom. Al meer dan honderd jaar schaart de paleontologie hem daarom officieel onder hetzelfde 'genus' als apatosaurus, waardoor hij eigenlijk als Apatosaurus excelsus aangeduid zou moeten worden.

Maar sinds dinsdag heeft brontosaurus, die 145 miljoen jaar geleden over de aarde liep, alsnog zijn voornaam terug. Nieuw onderzoek in het wetenschappelijke tijdschrift Peer J laat zien dat brontosaurus toch behoorlijk verschilt van andere uitgestorven langnekken zoals apatosaurus. Dat is voor biologen geen onbeduidende ontdekking: in naamgeving verschillen de brontosaurus en de apatosaurus nu net zoveel als bijvoorbeeld een huiskat en een jachtluipaard, die ook onder een verschillend genus vallen.

Stamboom

Onderzoekers van de universiteiten van Oxford en Lissabon brachten de stamboom van brontosaurus in kaart door ruim tachtig soorten van eerder gevonden dinosauriërs te onderzoeken. 'Dat gaat aan de hand van een afvinklijstje', zegt paleontoloog Anne Schulp van Naturalis, die niet betrokken was bij de studie. 'De zijkant van dit bot heeft een uitstulpsel hier, deze een knobbel daar. Al die gegevens kan de computer vervolgens analyseren, waarna hij met een meest logische stamboom komt.'

Data waren er genoeg. De checklist bestond uit 477 uiterlijke karakteristieken, die de computer voor elk van de fossiele soorten naast elkaar legde. De uitkomst was duidelijk: brontosaurus verdient zijn eigen genus, en mag daarom met recht 'Brontosaurus excelsus' genoemd worden. Zo wordt de indeling door de Amerikaanse paleontoloog Elmer Riggs in 1903, die meende dat de apato- en brontosaurus van dezelfde genus waren, na ruim een eeuw teruggedraaid.

'Onwaarschijnlijk indrukwekkend onderzoek', zegt Schulp over de nieuwe studie. 'Hoewel zekerheid in de paleontologie een ietwat rekbaar begrip is, durf ik wel te stellen dat het laatste woord hierover voorlopig even gezegd is.'

Zo heeft Brontosaurus er volgens huidige paleontologen uitgezien. Beeld Davide Bonadonna
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.