De alpengierzwaluw kan 200 dagen non-stop vliegen

De alpengierzwaluw blijkt liefst meer dan een halfjaar achtereen non-stop te kunnen vliegen, zonder maar één keer een poot aan de grond te zetten.

De alpengierzwaluw Tachymarptis melba in zijn favoriete omgeving.Beeld Daniele Occhiato

Dat ontdekten Zwitserse biologen die drie vogels uitrustten met gps-zendertjes om hun bewegingen tijdens de trek naar Afrika te kunnen volgen. Uit de gegevens bleken de gierzwaluwen tijdens hun trek over de Sahara meer dan 200 dagen achtereen door te vliegen.

Andere vorm van slaap
Daarbij voeden ze zich met insectjes en zullen ze ook 'een of andere vorm van slaap' doormaken, aldus de biologen in het vakblad Nature Communications. Waarschijnlijk gebeurt dat 's nachts: de vogels blijken dan nauwelijks met hun vleugels te flapperen, maar vooral bewegingloos door de lucht te zweven.

Biologen vermoedden al langer dat sommige gierzwaluwen extreem lang blijven vliegen, zegt Raymond Klaassen van het Nederlands Instituut voor Ecologie. 'Ze staan bekend om hun leefwijze in de lucht. Behalve om te broeden komen ze niet aan de grond, wordt wel eens gezegd. Maar dit is voor het eerst dat we het zien.'

'Hersenhelften slapen om de beurt'
De gierzwaluw blinkt daarin overigens wel uit: zo slapen boerenzwaluwen op de grond. 'Er is wel eens geopperd dat de huiszwaluw misschien ook zo lang vliegt', zegt Klaassen. 'Maar dat zou wel spectaculair zijn.'

Hoe de gierzwaluw slaapt in de lucht is minder duidelijk. Klaassen wijst op radarwaarnemingen waarbij gierzwaluwen 's nachts nu weer naar links, en dan weer naar rechts neigen. 'Dat is een intrigerende aanwijzing dat misschien hun hersenhelften om de beurt slapen', aldus Klaassen. Ook walvissen en dolfijnen komen op die manier aan slaap.

De alpengierzwaluw.Beeld Wikipedia
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden