Daten onder begeleiding

Riet en Aart zijn in de wolken, sinds ze elkaar kennen. Voor mensen met een verstandelijke beperking zoals zij, was het bijna onmogelijk een partner te vinden....

Riet (57) had nooit veel geluk met de mannen. Ze heeft een verstandelijke beperking en had soms wel een vriend, maar er zat er geen bij voor wie zij op de eerste plaats kwam. Sinds een half jaar heeft Riet verkering met Aart (59) en is ze ‘helemaal in de wolken’. Aart heeft ook een lichte beperking. Voor hem is Riet nummer 1. Samen wandelen en winkelen ze graag. En misschien gaan ze deze zomer met z’n tweetjes een dag naar de Efteling.Riet en Aart werden aan elkaar voorgesteld door Zoem, het eerste contact- en datingbureau in Nederland voor mensen met een verstandelijke beperking. Oprichters Marlin van Dommelen en Bernadette Metz begonnen het bureau afgelopen september nadat ze hadden ontdekt dat het voor verstandelijk gehandicapten bijna onmogelijk is een vriend of vriendin te vinden. De enige manier tot dan toe was het bezoeken van een ontmoetingsavond of de jaarlijkse kerstbrunch, en dan maar duimen dat een leuke vrouw of man ook nog eens in jou is geïnteresseerd. Dat kon volgens Zoem beter.Zoem begon klein, onder de paraplu van Prisma, een instelling voor verstandelijk gehandicapten in Midden-Brabant. Van Dommelen en Metz werkten allebei al jaren in de zorg en hadden weinig moeite hun plan op papier te zetten. Ze gingen aan de slag in Waalwijk en omgeving. Vanaf deze maand wil het bureau uitbreiden naar heel Brabant. De ambitie is daarna snel ook in andere provincies actief te worden. Integriteit is voor Zoem het allerbelangrijkst. ‘Dit gaat om zo’n kwetsbare groep mensen.’ Daarom besloten Van Dommelen en Metz dat inschrijven alleen mogelijk is als de cliënt een begeleider heeft. Riet bijvoorbeeld woont met elf huisgenoten op een woonvoorziening en heeft een persoonlijk begeleider. Die kwam met het idee haar bij het datingbureau in te schrijven zodat Riet niet iedere avond alleen op de bank hoefde te zitten. ‘Ik was het beu hier de hele week alleen met mijn hond te zijn. Nu ik Aart heb, ben ik veel gelukkiger’, vertelt Riet op haar kamer.Het contact tussen twee mensen met een beperking moet veilig zijn, is de eerste regel van Zoem. ‘De persoonlijk ondersteuner van iedere cliënt moet daarom weten dat iemand zich inschrijft’, vertelt Van Dommelen. ‘Ook hebben wij wel eens vragen over een cliënt. Als die bijvoorbeeld met een vreemd verzoek bij ons komt, willen wij daarover kunnen spreken met een begeleider.’Tot nu toe schreven veel minder vrouwen (20 procent) dan mannen zich in bij Zoem. Daarom mogen alle vrouwen als eerste op intake komen. In een persoonlijk gesprek met of zonder de begeleiding erbij, geven de vrouwen aan waarnaar ze op zoek zijn. Zoem zoekt daarna naar geschikte kandidaten. Pas later komen de mannen op intake om te vertellen wat zij willen.Zo kwamen Riet en Aart ook allebei bij Zoem langs. Riet gaf aan een wandelvriend te zoeken die netjes is aangekleed. Aart woont zelfstandig en voldeed aan de criteria. Hij had ook nog een hondje, net als Riet. Riet vond hem meteen heel leuk. ‘Ik voelde geen vlinders, maar was gelukkig dat ik weer een man had. Aart doet zelfs de afwas mee.’Het kwam tot nu toe een paar keer voor dat een cliënt verkeerde verwachtingen had van het datingbureau. ‘Er kwam een man die zei: ik wil een vrouw, maakt niet uit wat voor eentje. Op zo’n verzoek kunnen we niet ingaan.’De helft van de vrouwen die zich tot nu toe inschreven, wil een relatie zonder seksualiteit. Dat percentage ligt bij de mannen veel lager. ‘Bij verstandelijk beperkten komt helaas ook weleens overschrijdend seksueel gedrag voor. Daarom is openheid voor ons heel belangrijk en praten we lang met de cliënt door over seksuele wensen’, vertelt Van Dommelen.Zoem koppelt nooit twee mensen waarvan de seksuele behoeften uiteen lopen. ‘Handjes vasthouden of vrijen is een te groot verschil om mensen toch aan elkaar voor te stellen.’ Is de spoeling daarom niet wat dun? ‘Misschien wel, maar wederkerigheid is waar het allemaal om draait. Ook bij deze mensen.’Het contactbureau is er ook voor mensen die op zoek zijn naar een goede vriend of vriendin om mee naar de markt te gaan of wekelijks mee te koken of fietsen. Op relatiegebied koppelt Zoem niet alleen heterostellen. ‘Wij zetten ons voor iedereen in.’ Als blijkt dat het bureau niets kan met een verzoek, wordt de vraag bij de cliënt en zijn begeleider teruggelegd. Er volgt een ontmoeting als Van Dommelen en Metz denken een goede match te hebben gevonden. Zoem zoekt geschikte kandidaten op gevoel. Een zorgplan – waarin per cliënt het sociaal en intellectueel niveau staat aangegeven – kijkt Zoem niet in. Je kunt liefde niet alleen meten aan een IQ, is het idee. De twee vrouwen maken een ‘zachte inschatting’.Bij Riet en Aart pakte dat goed uit. Ze hadden allebei hun hondje bij zich tijdens de eerste ontmoeting. Daardoor hadden ze gelijk een boel gespreksstof. Bij de eerste date is altijd iemand van Zoem aanwezig. Die houdt het gesprek op gang als dat nodig is. Riet en Aart konden, ondanks hun gemeenschappelijke liefde voor honden, die hulp uiteindelijk goed gebruiken. De contactpersoon van Zoem vroeg de cliënten wat ze zochten in een vriend of vriendin. Als het stel zelf het gesprek goed gaande kan houden, gaat de medewerker van Zoem een wandelingetje maken en komt een half uur later terug. ‘Een eerste ontmoeting moet niet langer duren dan een uur. Het is voor allebei hartstikke spannend. Wij vinden het belangrijk dat de cliënten daarna naar huis gaan om een paar dagen na te denken’, vertelt Van Dommelen. Als de twee daarna contact met elkaar willen houden, mogen ze dat zelf doen.Riet en Aart zijn ondertussen zo verliefd, dat Aart liefst elke dag bij Riet voor de deur staat. Hij rijdt zelf auto en is binnen tien minuten bij Riet thuis. Daarover sprak het stel deze week met hun begeleiders. Riet wilde ook graag haar eigen leven houden. Aart mag nu nog eens per week bij Riet langskomen. Bellen mogen ze zo vaak ze willen.zoemcontactbureau.nl