Dark web: anonieme markt op internet of digitaal rovershol?

Ross Ulbricht creëerde een vrijplaats voor wie buiten het zicht van de overheid iets wil verhandelen. Maar de FBI infiltreerde, en nu zit hij voorgoed in de cel. Kan dat ook in Nederland? Hoever reikt de macht van de politie online?

Beeld Tomer Hanuka

'Weet mijn zoon het al?' Het is het enige waaraan Lyn Ulbricht kan denken tijdens de zes uur lange treinreis naar New York. Ze maalt; terwijl andere passagiers naar muziek luisteren en op hun telefoon kijken, voelt zij de paniek door haar lichaam gieren. De rit heeft ze vaker gemaakt. Bij Grand Central Station overstappen op de metro naar City Hall, vervolgens 7 minuten lopen door het park en Centre Street, en dan is daar rechts dat lompe bruine gebouw met minuscule ramen en hekken met opgerold prikkeldraad. Een gebouw dat energie neemt in een stad die energie geeft. Eerst formulieren invullen naast norse bewakers. Dan wachten.

Ze weet dat de eerste blik van haar zoon cruciaal is. Meteen zal ze zien of hij het al heeft gehoord. Als hij aan komt lopen in bruine overall ziet ze een grote grijns. Ze verbijt zich. 'Hij heeft geen idee', denkt ze.

Lyn Ulbricht doet haar verhaal in de kitscherige lobby van een hotel op Manhattan. Aanvankelijk gehaast en clichématig - ze is al bijna vier jaar met niets anders bezig. Na een poosje laat ze haar gevoel meer toe en denkt ze terug aan die paar weken geleden. Toen ze haar zoon in zijn bruine gevangenispak moest vertellen over de afloop van zijn hoger beroep. 'Hij had net gemediteerd. Ik ging dicht bij hem zitten. Het gevangenisregime daar is niet zo streng, er zit geen glas tussen ons in.' Toen moest ze het hem vertellen.

Op 2 oktober 2013 wordt Ulbricht thuis in Austin, in de staat Texas, gebeld door een journalist van Reuters. 'Hij zei dat Ross gearresteerd was. Ik was in shock. Mijn zoon had nog nooit in de problemen gezeten.' Ze hoort de aanklachten. 'Drugshandel, huurmoorden. Dat kon niet waar zijn. Ross zou nooit iemand kwaad doen.'

Nog vol ongeloof - 'het is de dag die mijn leven een radicaal andere wending gaf' - ziet ze op televisie beelden van haar zoon en hoort ze over Silk Road, een illegale drugsmarktplaats die haar zoon zou runnen. Reportagewagens van televisiestations rijden bij haar de straat in. Buren komen langs, journalisten lopen om het huis. 'Het leek wel een belegering.' Een dag later belt haar zoon vanuit een gevangenis in Californië. 'Sorry dat ik jullie hiermee lastigval', zegt hij. Ze kan hem niet vragen waarom hij vastzit, hij kan niets uitleggen: justitie luistert mee.

Lees verder onder de foto.

Familiefoto van de tot levenslang veroordeelde Ross Ulbricht. Beeld Privécollectie familie Ulbricht

Wapens en neppassen

In juli dit jaar halen de Nederlandse politie en de Amerikaanse FBI, tezamen met enkele andere politiediensten, twee van de grootste marktplaatsen op het zogenoemde dark web offline. Het zijn Alphabay en Hansa Market, marktplaatsen die toegankelijk zijn voor personen die een 'anonieme' internetbrowser gebruiken. Plekken waar duizenden kopers en verkopers anoniem drugs, wapens en neppaspoorten verhandelen.

De Nederlandse politie infiltreert in een van deze marktplaatsen en houdt een maand zicht op de gebruikers. Na afloop is er veel lof voor de operatie, terwijl er ook nog veel onbekend is. Wat is het eigenlijk voor een marktplaats? En hoe kwam de politie er binnen?

Alphabay en Hansa Market zijn de rechtstreekse opvolgers van Silk Road, de beroemde eerste marktplaats op het dark web. Bedacht door de inmiddels 33-jarige zoon van Lyn Ulbricht, die vindt dat er plekken moeten zijn waar mensen zonder overheidscontrole handel kunnen drijven. Hij gelooft in het recht op anonimiteit en privacy. De site heeft bijna drie jaar bestaan, tot de Amerikaanse FBI Silk Road in oktober 2013 offline haalde. Lyn Ulbrichts zoon werd in een omstreden proces veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf zonder kans op vroegtijdige vrijlating. Zijn zaak illustreert nog steeds de belangrijkste dilemma's rond onlinemarktplaatsen: wie is er verantwoordelijk voor wat er wordt verhandeld?, hebben mensen recht op anonimiteit of een plek waar geen overheidscontrole is?, hoever reikt de macht van de politie?

Tor

Internetbrowser die de gebruiker anonimiteit geeft. Met Tor wordt internetverkeer via meerdere tussenstations doorgegeven waardoor de afkomst niet meer te herleiden is. Dat geeft de gebruiker anonimiteit.

Bitcoin

Digitaal en gedecentraliseerd betaalmiddel. Vertrouwen of uitgifte gaat niet via een centrale instantie, maar zit in computercode. De waarde fluctueert sterk. 1 bitcoin is nu 3.800 euro, een jaar geleden was het 530 euro.

Lyn Ulbricht snapt aanvankelijk niets van de aanklacht tegen haar zoon. Ze houdt dwangmatig alles bij wat er over hem verschijnt. 'Ik wist niets van Silk Road, maar las de waanzinnigste dingen.' Ross zou aan het hoofd staan van een crimineel netwerk dat handelde in huurmoordenaars, kinderporno en wapens. Ze komt er achter dat er naast het gewone internet nog een ander internet is: een internet toegankelijk voor mensen die een Tor-browser hebben, een internetbrowser die gebruikers anoniem maakt.

Het werkt eenvoudig: in plaats van internetverkeer direct van een computer naar een eindbestemming te brengen (via de provider), gaat dat verkeer via tussenstations. Elk tussenstation haalt wat informatie over de gebruiker weg, bijvoorbeeld het IP-adres van zijn computer; zodoende is op het eind niet meer bekend wie de informatie opvraagt.

Via Tor is het mogelijk om anoniem gewone sites op het internet te bezoeken, zoals Nu.nl. Activisten en journalisten maken gebruik van Tor, evenals miljoenen gewone gebruikers. Ook is het mogelijk om in het Tor-netwerk een zogeheten hidden service op te zetten: een site die alleen benaderbaar is via Tor en niet via het open web. Deze sites worden samen ook wel het dark web genoemd. Ze zijn nauwelijks te vinden via zoekmachines.

Lyns zoon zou op dit dark web jarenlang met harde hand een illegale marktplaats hebben beheerd. Ulbricht gelooft er niets van. Volgens haar is Ross een lieve, gedreven jongen. 'Natuurlijk zegt elke moeder dat haar zoon lief is, maar ook iedereen in zijn omgeving zegt het. Ik kreeg onlangs een mail van een journalist die tientallen mensen interviewde over Ross. 'Wat ik zo bijzonder vond, is dat ik niemand kon vinden die hem niet aardig vond', schreef hij mij.'

Lees verder onder de foto.

Marktplaats op het dark web

Online marktplaatsen die alleen via het Tor-netwerk bereikbaar zijn en waar gehandeld wordt in drugs en neppassen, en soms in wapens en malware. Silk Road, het bekendste voorbeeld, ontstond in februari 2011.

Dark web

Verzamelnaam voor websites die op het Tor-netwerk staan en alleen via Tor bereikbaar zijn. Die sites heten hidden services. Er zijn er ongeveer zevenduizend. Ze zijn niet te vinden met reguliere zoekmachines.

Moeder Lyn Ulbricht, die Ross onlangs moest vertellen dat zijn hoger beroep is afgewezen. Beeld Jeroen de Bakker

Libertarisme

Ross groeit op in een gezin met twee kinderen, met veel aandacht voor de natuur. Zijn ouders bezitten een vakantiepark in Costa Rica en ze reizen daar vaak naartoe. Ross zit in zijn jeugdjaren onder meer bij de scoutingclub, hij schopt het tot eagle scout, de hoogste rang. Na een bachelor natuurkunde gaat hij techniek studeren aan de oostkust van de Verenigde Staten. Hij raakt in de ban van het economisch libertarisme, een stroming die uitgaat van een zo groot mogelijke persoonlijke vrijheid en weinig staatsbemoeienis. Hij steunt de Republikein Ron Paul, die in 2008 en 2012 een gooi doet naar de nominatie voor de Republikeinse Partij voor de presidentsverkiezingen. Na zijn studie wil Ross ondernemer worden.

Hij bedenkt een website, Good Wagon Books, waar gebruikte spullen van eigenaar wisselen. Het zijn veelal boeken. Hoewel de site een winstoogmerk heeft, geeft Ross 10 procent van de inkomsten weg aan een liefdadigheidsinstelling in Texas. Boeken die overblijven doneert hij aan gevangenissen in de buurt. Later bedenkt hij een videospel dat uitgaat van het idee van een 'vrije markt'. Het komt nooit op de markt. Ulbricht: 'Ross vond dat mensen de vrijheid moeten hebben om iets te kopen zonder overheidscontrole. In die tijd moet hij Silk Road hebben bedacht.'

Tot dat telefoontje in oktober 2013 weet Lyn Ulbricht niets van Silk Road. Het contrast tussen het leven van haar zoon zoals zij dat kent, en het beeld dat de instanties schetsen van het leven van Ross Ulbricht, is enorm. Zeker vijf opsporingsdiensten maken dan al twee jaar jacht op de beheerder van Silk Road. Omdat Silk Road op het Tor-netwerk staat en enkel via Tor toegankelijk is, weet de politie niet waar de server zich fysiek bevindt. Ze weten ook niet wie 'Dread Pirate Roberts' (DPR) is, de naam die de beheerder van Silk Road gebruikt.

De FBI heeft in een eerste versie van Silk Road een e-mailadres van Ross ontdekt. Daarna beginnen undercoveragenten aan de infiltratie van Silk Road. Ze geven zich op als moderator van de site en komen in contact met beheerder DPR. Die is volgens de agenten nogal paranoïde en zou een paar stelende en lekkende medewerkers van de marktplaats uit de weg willen hebben. De undercoveragenten bieden zich aan als huurmoordenaar en zetten een moord in scène op een van die onwelgevallige medewerkers. Ze gooien, zoals Wired meldde, een blik Campbell's Chicken & Stars soep over hem heen, om de suggestie te wekken dat hij gestikt is in zijn gal - en sturen de foto's naar DPR als bewijs.

DPR heeft volgens de agenten opdracht gegeven tot meerdere moorden en daar honderdduizenden euro's in de digitale valuta bitcoin voor hebben betaald. Voor de FBI staat vast dat Ross Ulbricht en DPR dezelfde persoon zijn. Volgens de opsporingsdienst is er op Silk Road tussen 2011 en 2013 voor meer dan een miljard dollar verhandeld. De FBI neemt 29 duizend bitcoins bij Ulbricht in beslag, met een totale waarde van 17 miljoen dollar.

Crimineel

Op de zitting hoort Lyn Ulbricht hoe Ross is aangehouden. Agenten volgden hem al weken en zagen dat hij af en toe naar een bibliotheek in San Francisco liep om daar te werken. Op de middag van 1 oktober 2013 was Ross bij het raam gaan zitten op de afdeling sciencefiction. Een undercoveragent, zo hoort Lyn, was vervolgens een chatconversatie met hem begonnen via Silk Road, terwijl twee andere agenten binnen net deden alsof ze een ruziënd stel waren; Ross zou daar uiteindelijk zo door afgeleid zijn geraakt dat de politie hem bij zijn laptop vandaan kon trekken om er meteen een usb-stick in te duwen voor een kopie van al zijn bestanden.

Vanaf dat moment is haar zoon een zware crimineel. 'Een maand na zijn arrestatie zag ik hem voor het eerst in de rechtszaal. Ik kon niet met hem spreken, kon hem niet omhelzen, het was vreselijk.' Ross is volgens de aanklager een gevaar voor de samenleving. 'Hij zei dat Ross moorden had besteld en niet voorwaardelijk vrij mocht komen. Ross zat daar rustig, terwijl de aanklager heel dramatisch deed. Ik moest maar aanhoren hoe gevaarlijk mijn vredige, lieve jongen is.'

Ross Ulbricht zal daarna veroordeeld worden voor het verhandelen van drugs op internet, het runnen van een criminele organisatie, witwassen en hacken. De opdracht tot het geven van huurmoorden wordt door de aanklager in eerste instantie ook aan de jury gepresenteerd, maar daarvoor volgt nooit een officiële aanklacht. In een brief aan de rechter vraagt Ross Ulbricht vergiffenis. Hij schrijft dat Silk Road 'een verschrikkelijke fout' was, een 'naïef en kostbaar idee'.

Lees verder onder de tekening.

De jury, die al het technische bewijs moet beoordelen, acht hem schuldig. De rechter geeft hem levenslang. Ross Ulbricht moet voor altijd verdwijnen uit de Amerikaanse samenleving. Beeld reuters

Hij smeekt de rechter om een beetje begrip. 'Ik heb mijn jeugd achter de rug en ik weet dat u mij mijn middelbare jaren moet afnemen, maar laat me alsjeblieft mijn levenseinde behouden. Laat er iets van licht aan het eind van de tunnel zijn. Een excuus om fit te blijven, om te blijven dromen van betere dagen.'

De jury, die al het technische bewijs moet beoordelen, acht hem schuldig. De rechter geeft hem levenslang. Ross Ulbricht moet voor altijd verdwijnen uit de Amerikaanse samenleving.

Lyn Ulbricht pauzeert even. 'Het gaat nu wat beter met me. Maar die schok, toen - het voelde alsof hij was gestorven. Het erge is: het gaat de overheid niet om de drugs op die marktplaats, het gaat ze om zijn filosofie. Ze vinden het bedreigend dat hij iets maakte buiten overheidscontrole om. De grootste dealer op Silk Road kreeg tien jaar, Ross heeft levenslang.' Lyn vindt het vreselijk om te zien hoe mensen hem nog steeds zien als een zware crimineel. 'Silk Road had duidelijke regels: je mocht alleen zaken verkopen die anderen geen schade toebrengen. Geen wapens, geen kinderporno.'

Jury

Het strafproces tegen Ross Ulbricht echoot lang na. Allereerst vanwege de rol van de FBI. Hoe heeft de FBI bijvoorbeeld de server in IJsland gevonden waarop Silk Road draaide? De officiële uitleg van de dienst daarover - dat een piepklein beveiligingsonderdeel van de marktplaats heimelijk communiceerde met het open web en zo locatiegegevens lekte - wordt door technische experts sterk in twijfel getrokken. Het kan ook zijn dat bijvoorbeeld de Amerikaanse NSA hack-middelen heeft ingezet om de server te vinden, maar dat is illegaal. Amerikaanse geheime diensten mogen niet worden ingezet tegen Amerikaanse staatsburgers. Kan een jury van relatieve leken überhaupt het technisch bewijs goed beoordelen?

Ook hebben twee undercoveragenten getuigenissen verzonnen en zichzelf verrijkt via Silk Road. Hun verklaringen zijn uiteindelijk ingetrokken, beide mannen zijn veroordeeld, tot 6 en 7 jaar cel.

Dan de lange gevangenisstraf. Volgens de rechter is dat nodig om andere onlinedrugshandelaren af te schrikken. Maar uit onderzoek van de Amerikaanse socioloog Isak Ladegaard blijkt eerder een tegenovergesteld effect: direct nadat Ross Ulbricht zijn levenslange gevangenisstraf kreeg, schoot de onlineverkoop van drugs omhoog. De verklaring van Ladegaard is dat alle aandacht voor Silk Road en de veroordeling mensen meer bewust heeft gemaakt van het bestaan van onlinedrugsmarkten.

De rechters die in mei 2017 het hoger beroep van Ross Ulbricht behandelen, twijfelen openlijk aan het effect van die lange straf. 'Het is zeker mogelijk dat we, ergens in de toekomst, dit beleid zullen beschouwen als een tragische fout en dat we dan minder rigide en effectievere methoden hanteren bij het bestrijden van drugshandel.' Alleen, zo voegen ze toe: mensen stemmen op dit moment nu eenmaal op politici die voor verbieden en harde straffen zijn.

Op Silk Road is het mogelijk om drugs per categorie te bestellen. Beeld Getty / Tomer Hanuka / Julia Vie

Verdienmodel

Ross Ulbricht blijft ook na zijn veroordeling volhouden dat hij niet Dread Pirate Roberts is. Dat hij Silk Road bedacht heeft, maar dat hij het beheer heeft overgedragen. Zijn moeder gelooft dat ook. 'Na zijn arrestatie zijn er andere mensen geweest die hebben ingelogd op Silk Road als DPR.'

Ross heeft in elk geval de schijn tegen: net als Ross Ulbricht is Dread Pirate Roberts - een personage uit het fantasyboek en de gelijknamige film The Princess Bride - een aanhanger van het libertarisme. In lange essays zet DPR op Silk Road zijn maatschappijvisie uiteen. Hij schrijft over het belang van een leven in vrijheid. Hij lijkt erdoor bezeten. Silk Road is veel meer dan een verdienmodel voor DPR. Het is een minisamenleving zonder overheidsgezag.

De journalist Nick Bilton van Vanity Fair deed ook uitvoerig onderzoek naar de zaak van Ross Ulbricht. Hij schreef het onlangs verschenen boek American Kingpin. 'Toen ik begon, dacht ik ook dat er meerdere mensen achter DPR schuilgingen', zegt hij. 'Maar ik heb inmiddels geen enkele twijfel meer dat Ross DPR was.' Bilton vergeleek miljoenen stukjes van chats, dagboeken, foto's en video's op sociale media van Ulbricht en DPR en zag dat de acties twee jaar lang vrijwel identiek waren, tot op de seconde. 'Bijvoorbeeld als DPR tegen werknemers zei dat hij een weekend weg was, zag ik dat Ross dat weekend op een camping was, op exact dezelfde tijdstippen.' Eenmaal terug sprak DPR dan over een camping en bleken de details overeen te komen met foto's op Ross' Facebookpagina. Ook hun taalgebruik is identiek. Zowel DPR als Ross gebruikt 'yea' in plaats van 'yeah' en 'fudge' in plaats van 'fuck'.

Journalist Nick Bilton vergeleek miljoenen stukjes van chats, dagboeken, foto's en video's op sociale media van Ulbricht en DPR en zag dat de acties twee jaar lang vrijwel identiek waren, tot op de seconde. Beeld Getty / Tomer Hanuka / Julia Vie

Wiet en paddo's

In het boek schrijft Bilton hoe Ross als jongen misschien ooit onschuldig was, maar dat het succes van Silk Road hem volledig overneemt. Hij is niet opgewassen tegen de corrumperende invloed van de macht die hij als DPR heeft.

Maar ook als Ross Ulbricht tot het laatste moment de beheerder van de Silk Road was, blijft het de vraag of hij daarmee ook verantwoordelijk is. In hoeverre is het aanbieden van een platform waar mensen drugs verhandelen strafbaar?

Op het eerste oog lijkt er nauwelijks verschil te zijn tussen Silk Road en Marktplaats.nl: beide zijn een platform waar mensen zonder overheidsbemoeienis spullen verhandelen. En ook op Marktplaats.nl staan regelmatig illegale zaken: er wordt prostitutie aangeboden, medicatie, drugs. Een cruciaal verschil is echter dat Marktplaats een professionele fraude-afhandeling heeft en nauw samenwerkt met de overheid om illegale activiteiten op te sporen. Waardoor de overheid er uiteindelijk wel degelijk zicht op heeft.

Lees verder onder de foto.

Vervalste identiteitsbewijzen, ooit te koop via Silk Road. Beeld Hollandse Hoogte / The New York Times Syndication

De strafbaarheid van Silk Road en andere drugsmarkten zit in het feit dat ze illegale activiteiten faciliteren, aanmoedigen en eraan verdienen. Journalist Bilton heeft er na zijn jarenlange onderzoek een dubbel gevoel over. 'Het voordeel van online drugsmarktplaatsen is dat mensen veilig ongevaarlijke drugs kunnen kopen, zoals wiet en paddo's. Het nadeel is dat websites als Silk Road de opiumcrisis hebben versterkt. Amerikanen kopen via marktplaatsen drugs als Fentanyl - morfine, maar dan vijftig keer zo sterk - rechtstreeks uit China en die drugs zijn zo krachtig dat mensen overdoses nemen en zelfs overlijden. In de Verenigde Staten gaan nu meer mensen (inclusief jongeren) dood aan dit soort drugs dan door wapengeweld.'

Voor cybercrime-agent Marijn Schuurbiers is het simpel. Schuurbiers is plaatsvervangend teamchef van Team High Tech Crime. Zijn team infiltreerde onlangs een maand lang in de opvolger van Silk Road, Hansa Market. 'Het internet is geen vrijplaats waar alles ongestraft kan; geen mensen beledigen of bedreigen, geen mensen oplichten of bestelen en dus ook niet in drugs handelen. Dit soort marktplaatsen maken de aan- en verkoop van drugs erg laagdrempelig, sterker nog, zijn er volledig aan gewijd. De betrokkenen maken zich schuldig aan internationale drugshandel.'

Regelmatig uiten opsporingsdiensten hun frustratie over Tor en het feit dat deze internetbrowser ervoor zorgt dat gebruikers hun identiteit kunnen afschermen. Niet voor niets worden de hidden services op Tor het dark web genoemd: daar waar de overheid niet bij kan. De Amerikaanse NSA, zo blijkt uit documenten, probeert Tor al langer te kraken. Ironisch is dat wel: Tor is onder andere ontstaan dankzij geld van de Amerikaanse marine. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken doneert nog steeds aan Tor. De Verenigde Naties schreven in een rapport in 2015 nog dat middelen om anoniem te blijven 'de noodzakelijke privacy en veiligheid bieden om vrijheid van meningsuiting in het digitale tijdperk te waarborgen'. Internetgebruikers wereldwijd vertrouwen op Tor om veilig te kunnen communiceren, met name in landen waar internetcensuur heerst, zoals China of Thailand, waar het verboden is om de koninklijke familie online te bekritiseren.

Rechtmatigheid

Roger Dingledine, projectleider van Tor: 'Het is jammer dat sommigen Tor gebruiken voor slechte zaken. Zoals auto's en telefoons ook gebruikt worden om wapens en drugs te kopen en dat niet betekent dat auto's en telefoons slecht zijn, is Tor ook niet slecht. Tor is ontwikkeld met een goede reden, en daarvoor gebruiken de meeste mensen het ook.'

Na de infiltratie van de Nederlandse politie in Hansa komen dezelfde vragen op als na de actie tegen Silk Road. Hoe rechtmatig zijn de opsporingsmethoden? Wie toetst die? Mag de politie drugshandel faciliteren? Volgens Marijn Schuurbiers is het juridisch allemaal in orde. Toch zal de rechter de rechtmatigheid nog moeten toetsen als Nederlandse verdachten voor de rechter verschijnen. En wie controleert of het Nederlandse politieoptreden correct was bij de duizenden buitenlandse verdachten? Het toezicht op de opsporingsmethoden is een nationale aangelegenheid.

Lees verder onder de foto.

Lyn Ulbricht voor de gevangenis in New York waar Ross 3 jaar gezeten heeft. Beeld Jeroen de Bakker

En dan is er nog een principieel verschil in de beoordeling van Nederland en de Verenigde Staten ten aanzien van drugshandel. Schuurbiers: 'De straffen liggen daar zonder meer hoger.' Hij vindt niet dat het gevolgen moet hebben voor de samenwerking met de FBI. 'Bij drugshandel op internet ben je, net als bij andere vormen van cybercrime, bijna per definitie grensoverschrijdend bezig. De jurisdicties van andere landen krijg je er dan automatisch bij, hetgeen enorme risico's met zich meebrengt. Het is een van de vele redenen waarom je je er niet aan moet wagen. Het is het niet waard; zet je talenten anders in voor het te laat is.'

Lyn Ulbricht ziet aan haar zoon dat hij niet weet hoe het hoger beroep is afgelopen. Gevangenen worden daarover niet altijd geïnformeerd. Ze gaat dicht bij hem zitten in het Correctional Center in New York. Hij lacht. 'Het is afgewezen', zegt ze hem dan terwijl ze hem omhelst. Even zijn ze stil. 'En toen hadden we het direct weer over de mogelijkheden die er nog zijn.'

Waar haar zoon naar omstandigheden kalm en rationeel blijft, put de zaak Lyn Ulbricht steeds meer uit. Midden 2015 wordt Lyn na een lange vliegreis wakker in een Amerikaans ziekenhuis. 'Daar hoorde ik dat ik was flauwgevallen en blauw werd. Mijn zwager heeft me gereanimeerd. Toen ik in het ziekenhuis aankwam had ik geen hartslag meer. Een helikopter heeft me naar een groter ziekenhuis gebracht en daar hebben ze mijn leven gered. Twee weken ben ik buiten bewustzijn geweest.'

Lyn loopt geen blijvende schade op, maar krijgt een pacemaker. 'Ze noemden het een gebroken-hartsyndroom. Hartfalen door intense stress en verdriet.' Het gaat nu redelijk. 'Ik slaap aardig goed, behalve die nacht voor het hoger beroep. Toen werd ik panisch wakker. Wat moet ik doen? Hoe kan ik hiertegen vechten?'

Twee kansen zijn er nu nog, waaronder een petitie bij het Amerikaanse Hooggerechtshof. Ulbricht zucht zwaar. 'Mensen zoals Ross, die niet gewelddadig zijn, zouden een enkelband moeten krijgen. Dan kan hij naar huis en een werkstraf uitvoeren. Dan kan hij de maatschappij nog van nut zijn. Dit is zo zinloos.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden