Klopt dit wel? Koken in de gevangenis

Criminelen gaan minder snel opnieuw de fout in als ze zelf koken in de gevangenis - Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: criminelen gaan minder snel opnieuw de fout in als ze zelf koken in de gevangenis.

Een man kijkt uit het raam van een cel in een gevangenis. Beeld ANP

Van wie komt de claim?

Als een gevangene zijn eigen voedsel klaarmaakt, is de kans kleiner dat diegene later opnieuw de fout in gaat, schreef Nu.nl onlangs. De nieuwssite verwijst naar een recent overzichtsrapport over voeding en gedetineerden van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Hierin zou deze conclusie staan.

Klopt het?

We pakken het rapport erbij. ‘Voeding en justitiabelen: van strafelement naar rehabilitatie-instrument?’ Het wijst vooral op het belang van gezonde voeding in gevangenissen. Gevangenen zelf laten koken wordt summier aangestipt. Zo staat er: ‘De Raad van Europa moedigt self catering aan, omdat zelf koken positieve aspecten van het leven (buiten de gevangenis) in de gevangenis brengt.’ Het idee is dat gevangenen beter voor zichzelf leren zorgen en leren samenwerken.

‘Maar bewijs dat koken de kans op recidive verkleint is er niet’, zegt Ap Zaalberg, de eerste auteur van de WODC-studie. ‘Het onderwerp is nooit goed onderzocht. Er zijn slechts enkele anekdoten beschreven in een proefschrift die erop wijzen dat het mogelijk effect sorteert. Meer dan een interessante hypothese kun je uit die studie niet halen.’

In het onderzoek kregen jonge Engelse ‘draaideurcriminelen’ de keuze: de cel in of hun levensstijl aanpakken. Twee tieners die voor dat laatste kozen dreven justitie tot dan toe tot wanhoop. De een pleegde om de dag een inbraak. De ander stal regelmatig vrachtwagens en had zelfs de gewoonte om telkens wanneer hij uit de gevangenis kwam een truck te pikken om mee naar huis te rijden.

Onder reclasseringstoezicht kregen de veelplegers enkele maanden kookles. Hun dieet ging ook op de schop. Jarenlang hadden ze grotendeels geteerd op snoepgoed, frisdrank, koffie en alcohol. En ze speelden rollenspelen waarbij zaken als agressief gedrag, groepsdruk en problematische familieomstandigheden ter sprake kwamen. Toen de onderzoeker van de University College Cork (Ierland) 15 jaar later checkte bij de reclasseringsambtenaar, bleken de veelplegers nadien nooit meer in de bak te zijn beland.

Vijftien andere jonge delinquenten hadden dezelfde behandeling ondergaan. Maar zij waren minder ernstige gevallen. Het effect van koken op recidive liet zich daardoor bij hen moeilijker meten. Bovendien kreeg de onderzoeker jaren na dato onvoldoende betrouwbare data over recidive van justitie aangereikt om er goede statistiek op los te laten.

En zo zijn er meer kanttekeningen. Controlegroepen ontbraken en het is de vraag welk effect je uiteindelijk meet. Mogelijk ging het de twee draaideurcriminelen later beter af simpelweg doordat ze meer volwassen waren geworden of doordat ze gezonder waren gaan eten en levenslessen hadden getrokken uit de rollenspellen, en niet zozeer doordat ze zelf hadden gekookt.

Conclusie:

Er is geen bewijs dat de kans op recidive vermindert als gevangenen zelf koken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.