NieuwsCoronazorg

Coronapatiënten lijken deze keer minder ziek - geen 30 maar 10 procent gaat bij opname door naar de ic

De periode van ziekte is bij een ziekenhuisopname momenteel milder voor coronapatiënten dan tijdens de eerste golf. 

Een behandelend arts in het HMC Westeinde luistert naar de longen van een coronapatiënt die herstellende is van ic-opname.Beeld ANP

De patiënten die zich melden op de spoedeisende hulp zijn minder ziek, en eenmaal in het ziekenhuis liggen zij gemiddeld minder lang op de verpleegafdeling en worden zij minder vaak doorverwezen naar de ic’s.

Dat zeggen spoedeisendehulpartsen tegen de Volkskrant. Het blijkt voorzichtig uit een steekproef die de Nederlandse Internisten Vereniging (NIV) heeft gehouden onder de internist-infectiologen in alle Nederlandse ziekenhuizen.

Zij rapporteerden per ziekenhuis het ziekteverloop van de eerste tien opgenomen patiënten in maart en april en van tien patiënten uit augustus en september. De gemiddelde opnameduur daalde van ongeveer 11 naar minder dan 7 dagen. Het aantal patiënten dat door moest naar de intensive care daalde van 30 procent naar onder de 10 procent. Eerder bleek ook al dat de gemiddelde ligduur op de ic was gedaald, van ongeveer 21 naar 13 dagen.

Gevoel

‘We zijn dit onderzoek gestart, omdat er onder internist-infectiologen al het gevoel heerste dat het ziektebeeld in de tweede golf minder ernstig was’, zegt Annelies Verbon, hoogleraar infectiologie in het Erasmus MC en lid van het Outbreak Management Team (OMT). ‘De resultaten uit onze enquête kwamen met dat gevoel overeen.’

Verbon benadrukt dat ‘dit geen gedegen wetenschappelijk onderzoek’ is. ‘Het is een volgend stapje in de bewijsvoering, maar de uitkomsten zullen we nu hard moeten gaan maken.’

Volgens de hoogleraar zijn er twee waarschijnlijke factoren die mede ten grondslag liggen aan het mildere ziekteverloop: de gemiddelde leeftijd van de opgenomen patiënten was iets lager, en artsen hebben meer kennis over de juiste behandeling. Zo kreeg de afgelopen weken 60 procent van de patiënten het middel dexamethason toegediend, en 30 procent remdesivir. In het voorjaar was dat nog respectievelijk 1 en 2 procent.

Er zijn geen aanwijzingen dat het virus zelf milder wordt, zegt Verbon. ‘En de resultaten betekenen ook zeker niet dat minder strenge maatregelen nodig zijn om het virus eronder te krijgen. Patiënten kampen nog steeds met de langdurige gevolgen van hun ziekte, die voor individuele patiënten nog steeds zeer ernstig uit kan pakken.

Druk op ziekenhuizen

De veranderende inzichten betekenen wel dat de druk op de ziekenhuizen anders is dan tijdens de eerste golf, zegt Robin Peeters, voorzitter van de NIV. Waar de vorige keer de ic’s het knelpunt waren, zijn nu juist de klinische afdelingen het probleem. ‘In april hadden we op een gegeven moment 4 duizend patiënten op de verpleegafdelingen in het ziekenhuis. Dat kon omdat alle andere zorg was stopgezet en personeel kon bijspringen op de covidafdelingen. Nu willen we juist zoveel mogelijk voorkomen dat we oncologische behandelingen en niertransplantaties opnieuw moeten uitstellen.’

Daarom worden patiënten vanuit de drukbezette regio’s nu al verplaatst naar ziekenhuizen elders in het land. Probleem: ook daar lopen de ziekenhuizen vol. Peeters: ‘We komen nu al op het punt dat het ingewikkelder wordt patiënten te verplaatsen.’

Dat de reguliere zorg dan in gevaar komt, is voor iedereen een probleem, benadrukt Peeters. ‘De maatregelen die we nu nemen zijn dus ook bedoeld om de reguliere zorg te redden. Die is belangrijk voor iedereen, ook voor jongeren. Anders komen we straks op het punt dat we pijnlijke keuzes moeten maken.’ Het Martini Ziekenhuis in Groningen maakte dinsdag al bekend tientallen operaties te moeten uitstellen. 

Daarbij komt: als de verpleegafdelingen vol liggen, dan komen ook de seh’s in de problemen, zegt seh-arts Van Woerden. ‘Zodra het ‘beddenhuis’ volloopt, dan kunnen patiënten moeilijker van de seh het ziekenhuis in. Waardoor de doorlooptijd op de seh toeneemt, en dus ook de drukte.’.

Ook spoedeisendehulpartsen zien over het algemeen patiënten minder ziek het ziekenhuis binnenkomen dan een halfjaar geleden, zeggen artsen uit het hele land tegen de Volkskrant. ‘In april zagen we nog patiënten die zich niet zo benauwd voelden, maar toch hele lage zuurstofwaardes in hun bloed hadden’, zegt Pol Stuart, seh-arts in het Franciscus Gasthuis & Vlietland in Rotterdam. ‘Dat hebben we de afgelopen maanden niet meer gezien.’ Ook komt het nu veel minder vaak voor dat patiënten direct van de seh naar de ic moeten.

Totaal anders

‘Deze piek is totaal anders dan de eerste piek’, zegt Geesje van Woerden, seh-arts in het Haaglanden MC, in Den Haag. ‘Iedereen is doordrongen van de symptomen van corona. Mensen trekken eerder aan de bel, huisartsen verwijzen sneller door. Daardoor zien wij patiënten in een vroeger stadium, en kan een minder intensieve behandeling volstaan. Dat is grote winst voor de patiënt.’

Marc Bonten, hoogleraar medische microbiologie in Utrecht en ook lid van het OMT, vindt dat artsen en onderzoekers voorzichtiger moeten zijn hun bevindingen zo naar buiten te brengen. ‘Het is potentieel belangrijk nieuws, ik zeg niet dat het niet klopt, maar je weet ook dat iedereen hier een mening over heeft. Dan moet je het gedegen onderzoeken, voordat je het in een artikel publiceert.’

Kabinet zet alles op alles om een nieuwe lockdown af te wenden
Het sociaal verkeer gaat aan banden in de hoop dat het nog op tijd is om een nieuwe lockdown te voorkomen. Het land moet dit keer zoveel mogelijk doordraaien met zo min mogelijk drukte.

Dit zijn de aangescherpte maatregelen (vanaf dinsdag 18.00 uur)
Alle horeca om 22.00 uur dicht, sportwedstrijden zonder publiek en het advies een mondkapje te dragen tijdens het winkelen in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Alle aanscherpingen op een rij.

Nieuwe coronamaatregelen: de belangrijkste vragen
Premier Rutte, minister De Jonge en de Amsterdamse burgemeester Halsema maakten maandagavond nieuwe, ingrijpende coronamaatregelen bekend. Dit zijn de belangrijkste vragen en antwoorden.

Steeds meer adviseurs ontdekken: die mondkapjes zijn zo gek nog niet
Zijn mondkapjes een goed idee of niet? Dit zijn we inmiddels wijzer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden