De week in wetenschapTonie Mudde

Coronadilemma: trapleuning aanraken of niet?

Met het stijgende aantal besmettingen stijgt ook het aantal ingewikkelde risico-inschattingen in het dagelijks leven. Zoals: trapleuning aanraken of niet?

In een kantoorpand waar ik regelmatig kom, liggen briefjes op de traptreden met de volgende tekst.

Boodschap van de leuning:

Raak me alleen aan als het alternatief is dat je van de trap dondert ;-)

De basisregels om het coronavirus klein te houden, zijn inmiddels wel duidelijk. Bij klachten thuisblijven, afstand tot elkaar houden, et cetera. Maar de werkelijkheid kent ontelbare situaties die zich lastig laten vangen in een handvol basisregels.

Zoals die trap. Als ik de leuning vastpak, bestaat er een minuscule kans dat een coronapatiënt daar net overheen geniest heeft. Maar als ik de leuning niet vastpak, vergroot ik de kans een heel klein beetje dat ik van die trap afdonder en de rest van mijn leven door een rietje drink.

Wat te doen? Een kleine zoektocht leert dat meer mensen bezig zijn met gedetailleerde risico-inschattingen voor praktische situaties. Zo schreef een verslaggever van The New York Times een intrigerend artikel over ‘coronavriendelijk omhelzen’.

Als je de leuning vastpakt, bestaat er een minuscule kans dat je corona oploopt. Als je de leuning niet vastpakt, vergroot je de kans dat je van de trap valt.Beeld Getty

Uitkomst volgens de krant na raadpleging van onder meer een aerosolenexpert: als de huidhonger te groot is en je toch gaat knuffelen, doe het dan kort, draag een mondneusmasker, houd je adem in en de gezichten van elkaar af gericht. O, en probeer niet te huilen of snotteren, hoe erg je ook overmand wordt door emoties.

Terug naar die trapleuning. Het CBS turft jaarlijks per 10 duizend inwoners 4,2 ziekenhuisopnamen in de categorie ‘val op en van trappen en treden’. Ter vergelijking, de categorie ‘val waarbij stoel betrokken is’ zit op 0,8 ziekenhuisopnamen per 10 duizend inwoners per jaar, de categorie ‘val waarbij bed betrokken is’ scoort 0,6.

Héérlijk dat er een instantie is die dit tot achter de komma bijhoudt, maar voor mijn eigen risico-inschatting op kantoor kom ik er niet verder mee. Daarvoor moet ik weten hoeveel groter de kans voor mijn leeftijdscategorie is dat ik in het ziekenhuis beland als ik besluit geen leuningen meer aan te raken in openbare ruimtes en bedrijfspanden. Ook moet ik ter vergelijking weten hoeveel ziekenhuisopnamen er per jaar per 10 duizend inwoners nodig zijn wegens ‘covid-19-infectie waarbij trapleuning betrokken is’.

Daar gaat ook geen wetenschapper achter komen, omdat er allerlei methodologische onmogelijkheden spelen. Zo is het van mensen die elkaar infecteren akelig moeilijk te reconstrueren wat precies de besmettingsroute was. Bovendien is het besmettingsrisico op corona sowieso aan verandering onderhevig. Afgelopen zomer moest je hard zoeken naar een besmettelijke persoon in Nederland, inmiddels zijn het er alweer 100 duizend en loopt de teller op.

Andermans kind in je auto meenemen naar een voetbalwedstrijd? Langs de zelfscankassa of de kassamedewerker? Als je niet oppast, ben je de hele dag bezig met het tobben over risico-inschattingen waar je toch niet uit gaat komen. En dan wordt het nog een heel lange winter.

Voor die trap ben ik er inmiddels gelukkig wel uit. Vastpakken die leuning, en daarna handen wassen. En vooral niet al rekenend naar dat maffe briefje met instructies turen tijdens het traplopen, want da’s pas écht levensgevaarlijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden