NIEUWSDODELIJKHEID CORONA

Corona blijkt minder dodelijk, toch redden maatregelen al tienduizenden levens

Opnieuw hebben wetenschappers de dodelijkheid van covid-19 naar beneden bijgesteld. De kans om eraan te overlijden is niet 2 procent, maar 0,66 procent – nog altijd zeven keer dodelijker dan de gewone seizoensgriep.

Politieagenten lopen langs een oudere vrouw in Bekescsaba, Hongarije. De dodelijkheid van covid-19 verschilt enorm tussen leeftijdsgroepen.Beeld EPA

Dat blijkt uit een dinsdagochtend verschenen Britse studie van ruim 3.600 ziektegevallen in China, in artsenblad The Lancet Infectious DiseasesDoor de bank genomen is de gemiddelde kans om aan de ziekte te overlijden zo’n 1,4 procent, schatten de wetenschappers. Maar omdat veel patiënten ‘onzichtbaar’ blijven in de tellingen, omdat ze slechts milde klachten krijgen, moet het echte sterfterisico de helft hiervan zijn, stelt het team onder leiding van epidemioloog Neil Ferguson.

De kans om aan de ziekte te overlijden, verschilt volgens de nieuwe cijfers ook enorm per leeftijdsgroep: van de besmette 80-plussers overlijdt 7,8 procent aan het virus, bij jonge kinderen is dit één op 50 duizend.

En hoe ouder, hoe groter de kans op ziekenhuisopname. Van de dertigers belandde 3,4 procent in het ziekenhuis, van de veertigers 4,3 procent, bij vijftigers ging het om 8,2 procent. Een flinke kanttekening hierbij is dat China een heel ander zorgsysteem heeft. In Nederland komt men minder snel in het ziekenhuis.

Tienduizenden levens gered

Volgens een ander, eveneens Brits onderzoek hebben de coronamaatregelen in elf Europese landen inmiddels tussen de 20- en de 120 duizend levens gered. Alleen al in Italië en Spanje moeten ingrepen als winkel- en horecasluitingen respectievelijk 38 duizend en 16 duizend levens hebben uitgespaard, volgens de berekeningen, maandag in The Lancet.

Nederland zit nog niet in de sommen: ‘Dat komt nog. We hadden niet genoeg tijd’, mailt onderzoeksleider Samir Bhatt van Imperial College Londen desgevraagd. In België moeten de coronamaatregelen rond de 560 levens hebben gered, in Duitsland ongeveer 550.

Bhatts team onderzocht aan de hand van statistieken hoe de sterfte de afgelopen weken afboog in Oostenrijk, België, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Italië, Noorwegen, Spanje, Zweden, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. Zo konden de wetenschappers inschatten wat er zou zijn gebeurd als de lijntjes verder waren opgelopen.

Maatregelen handhaven

‘Een gedegen analyse met bemoedigend resultaat’, reageert desgevraagd hoogleraar theoretische epidemiologie Hans Heesterbeek (Universiteit Utrecht). Het valt hem op dat de studie laat zien dat er weinig verschil is tussen een strenge, door de politie afgedwongen lockdown zoals in onder meer Italië, en de vriendelijkere koers van Nederland.

‘Je ziet in alle landen dat de besmettingsfactor door de maatregelen is gedaald tot rond de kritische grens van 1. Dat komt overeen met wat we in Nederland zien’, zegt hij. Die besmettingsfactor is het aantal mensen dat per geïnfecteerde besmet raakt: blijft het getal onder de 1, dan dooft een ziekte uit. ‘Daarom is het cruciaal dat de huidige interventies de komende dagen en weken gehandhaafd blijven’, schrijven de onderzoekers.

In Brabant begint het effect van de maatregelen inmiddels zichtbaar te worden in de ziekenhuisopnames. In andere provincies ‘zou je over een of twee weken effect moeten zien’, verwacht Heesterbeek. Vooral Zuid-Holland is dermate dichtbevolkt dat de ic-opnames en het aantal overledenen er nog wel even zal oplopen, denkt hij. ‘Omdat er gemiddeld 24 dagen vertraging zit tussen besmetting en sterfte, duurt het lang voordat je het betrouwbaar waarneemt in de statistieken.’

Groepsimmuniteit ver weg

Hoeveel mensen naar schatting corona hebben gehad, verschilt sterk per land, blijkt uit de Britse berekeningen. In Spanje zal het virus inmiddels zo’n een op de zes mensen hebben besmet, in Duitsland nog niet een op de honderd.

Dat is allemaal nog ver verwijderd van de inmiddels befaamde groepsimmuniteit, waarbij zoveel mensen afweer hebben opgebouwd dat het virus zich niet meer goed kan verspreiden. Hiervoor moet naar schatting zo’n zes op de tien Europeanen een infectie achter de rug hebben.

Bij koutje kunnen ook ‘cruciale beroepen’ beter thuisblijven, virus al vóór carnaval in het land
Wie werkt als zorgmedewerker, hulpverlener, buschauffeur of in een ander ‘cruciale beroepsgroep’, zou bij verkoudheidsklachten als hoesten en spierpijn al thuis moeten blijven, laat een nieuwe studie zien.

Onverwacht hoge piek voor intensive care, had het RIVM beter moeten weten?
Afgelopen weekeinde zouden we ‘écht gaan zien’ dat de coronamaatregelen hebben geholpen, verklaarde het RIVM een week geleden. Maar er volgde een slechtweerbericht: de piek op de intensive cares lijkt hoger uit te vallen dan verwacht. Hoe zit dit?

Deze dilemma’s gaan de maatregelen van het kabinet bepalen
Dinsdag besluit het kabinet hoe het na 6 april verder moet met de maatregelen tegen corona. Een duivelse opgave, waarbij premier Rutte en zijn adviseurs moeten afgaan op vaak nog maar halfrijpe inzichten. Wat weten we inmiddels, en waar moet het kabinet gokken?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden