Collectieve verzekering uit de gratie

Voor het eerst hebben dit jaar minder mensen gekozen voor een collectieve zorgverzekering. De verwachting is dat dit er in het nieuwe overstapseizoen, dat gisteren is begonnen met de bekendmaking van een aantal verzekeringspremies voor komend jaar, weer minder zullen zijn. Want collectieve verzekeringen zijn nauwelijks nog goedkoper dan individuele.

Zorgvergelijkingssite Zorgkiezer.nl opende eind 2014 een pop-up winkel in de Kalverstraat. Aan het eind van het jaar wordt vaak overgestapt naar een andere zorgverzekering. Beeld anp

De daling was nog miniem: van 70 procent in 2014 naar 69 procent dit jaar. Maar tot nu toe kozen elk jaar meer mensen voor een collectieve verzekering. Die trend is kennelijk gekeerd, blijkt uit recente cijfers van toezichthouder Nederlandse Zorgautoriteit (NZa).

Collectieve verzekeringen waren altijd duidelijk goedkoper dan individuele. Maar dat prijsverschil wordt steeds kleiner en polissen op internet worden steeds goedkoper. Collectief verzekerden waren tien jaar geleden gemiddeld 7,7 procent goedkoper uit dan individueel verzekerden. Dit jaar is dat prijsverschil nog maar 4,4 procent. En als de 'gesloten' collectieven (waar niet iedereen aan kan deelnemen, zoals werkgeversverzekeringen) niet worden meegeteld resteert nog maar een heel klein voordeel.

Dat zal nog verder afnemen, denkt Bob Guns van vergelijkingssite Independer. Volgens hem zijn die collectieven helemaal niet nodig om je goedkoop te verzekeren. 'Alle verzekeraars bieden nu internetpolissen aan. Die zijn soms nog goedkoper dan collectieve verzekeringen.' Zo is een polis als Bewuzt (internetlabel van VGZ) nog goedkoper dan dezelfde verzekering van VGZ met werkgeverskorting. En het aantal goedkope budgetpolissen neemt snel toe.

Terugtocht

Die polissen bevatten wel een risico, want daarmee kun je slechts bij een beperkt aantal zorgaanbieders terecht. Wie naar een niet-gecontracteerde psycholoog of chirurg gaat, moet een deel (meestal 25 procent, soms meer) zelf betalen. Deze eigen bijdragen kunnen soms duizenden euro's belopen.

Volgens Guns is er nog een reden dat de collectieven op de terugtocht zijn: verzekeraars zijn er niet meer happig op. Steeds meer willen af van gelegenheidscollectieven zoals de Postcode Verzekering, HEMA of Kruidvat. Vooral om politieke redenen. Guns: 'Ze voegen niets toe aan de verzekering. Ze zijn er alleen maar om een lagere prijs te bemachtigen. En bij verzekeren geldt: als de ene verzekerde minder betaalt, moet een ander meer betalen.'

De verzekeraars zijn bang dat de discussie over de gelegenheidscollectieven ertoe leidt dat straks de hele collectiviteitskorting wordt afgeschaft. Dat willen ze voorkomen, want juist de klanten die via werkgeverscollectiviteiten binnenkomen, zijn heel trouw. Die stappen het minst over. En hoe minder verzekerden overstappen, hoe beter dat voor de verzekeraars is. Zeker voor de grote.

Beeld .

Bedenkingen

Die angst heeft een grond, want ook toezichthouder NZa heeft zijn bedenkingen. Hij is een onderzoek begonnen naar nut en noodzaak van collectiviteiten. 'Het gaat om de vraag: wat hebben burgers nog aan collectiviteiten?', zegt een woordvoerder van de NZa. Daarbij gaat het er ook om of ze er wel in slagen een betere prijs te bedingen. Gezien het afnemende prijsvoordeel lijkt dat steeds minder het geval. De resultaten zullen pas in het komende voorjaar bekend zijn. Ook minister Schippers van Volksgezondheid laat onderzoek doen, met de vraag of de collectieven erin slagen betere voorwaarden te bieden.

Intussen stoppen steeds meer verzekeraars met collectiviteiten. Interpolis, FBTO en ASR geven geen korting aan collectiviteiten. Achmea, de grootste zorgverzekeraar, wil af van alle gelegenheidscollectiviteiten. Dit jaar stopte Achmea al met vijf collectiviteiten, waaronder de Postcode Zorgverzekering (die uiteindelijk onderdak vond bij Delta Lloyd). Dit jaar gaan er honderd kleinere collectieven uit, met in totaal 150 duizend verzekerden. Ook CZ zegt niet erg happig te zijn op gelegenheidscollectieven, al worden ze niet principieel geweerd. 'Wij zullen er niet erg op insteken. Wel op collectiviteiten met werkgevers', zegt de woordvoerder. Kleine verzekeraars als Ditzo en DSW doen al helemaal niet aan collectiviteiten.

Als de gelegenheidscollectieven zouden verdwijnen, zou dat ook een klap zijn voor vergelijkingssites zoals Independer, Zorgvergelijker en Poliswijzer. Via vergelijkingssites kun je ook korting krijgen, omdat zij hun klanten aanmelden als een collectiviteit.


Een op de drie is verzekerd via werkgever, maar internet biedt goedkopere polissen

Zorgverzekeraars moeten voor 19 november hun standaardpolissen bij toezichthouder NZa deponeren, met de prijs die ze ervoor zullen vragen. Tot 31 december kunnen verzekerden daarna overstappen naar een andere verzekeraar. Verzekeraars mogen klanten korting bieden, maar dat mag maar op drie gronden: als ze het eigen risico verhogen, als ze de polis aan een collectief verkopen of als de jaarpremie in een keer wordt betaald.

De wetgever dacht bij 'collectief' vooral aan werkgevers die voor hun werknemers een kwantumkorting kunnen bedingen, plus eventuele extra zorg zoals fysiotherapie voor beroepen waar veel moet worden getild. Of psychologische hulp waar stress op de loer ligt. Maar om de markt in beweging te houden mochten ook open- oftewel gelegenheidscollectieven korting bedingen. Nu zijn er drie soorten collectieven.

1 De werkgevers.
Dit is veruit de belangrijkste categorie. Rond 35procent van alle verzekerden is via zijn werkgever verzekerd. Dat aantal daalt niet. De korting die zij bieden is groter dan bij andere collectiviteiten. Maar op internet zijn goedkopere polissen te vinden.

2 Patiëntencollectieven.
Veelal opgericht door verenigingen van patiënten met (chronische) ziekten. Deze polissen bieden vooral extra zorg voor die specifieke kwalen. De kortingen zijn klein. Minder dan 1 procent van de verzekerden heeft zo'n polis.

3 Gelegenheidscollectieven.
Hieronder vallen ook polissen die gemeenten aanbieden aan hun bijstandsgerechtigden en andere minima. Ze zijn vaak goedkoop, soms is het eigen risico ook verzekerd. De premie kan worden ingehouden van de uitkering. Daarnaast zijn er collectieven die niets anders doen dan korting bedingen, een kwantumkorting. Gemiddeld is hun korting het minst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden