INTERVIEW

Co-ouderschap beslist niet voor iedereen weggelegd

Is na de scheiding samen voor de kinderen zorgen sowieso beter? Nee, stelt sociaal-geografe Bakker, het heersende beeld moet worden bijgesteld.

Co-ouderschap is kostbaar en psychisch veeleisend stelt onderzoekster Wilma Bakker. Beeld anp

Het co-ouderschap is weggelegd voor een elite. Het zijn veelal hoogopgeleide tweeverdieners met een relatief hoog inkomen die zich twee huizen bij elkaar in de buurt kunnen veroorloven om zo de zorg voor de kinderen gelijk te verdelen. Zowel ouders als kinderen lijken beter af in een co-oudergezin dan in een eenouder gezin. Dit blijkt uit een studie van sociaal-geografe Wilma Bakker. Zij promoveert vandaag aan de universiteit van Amsterdam op 'scheidingsgezinnen'.

27 procent van de gescheiden ouders deelt nu samen de zorg. Gaat dat aandeel nog groeien?

'Waarschijnlijk wel. Het co-ouderschap is deels het gevolg van de veel grotere rol die de vader tegenwoordig speelt bij de opvoeding, in de hele westerse wereld. Ook groeit het aantal tweeverdieners nog steeds. Partners die samen voor het inkomen en de kinderen zorgen, willen dat patroon graag voortzetten als het huwelijk strandt. De groei van het aantal co-ouders gaat best snel. In 2000 was hun aandeel nog maar 5 procent.'

Onderzoekster Wilma Bakker promoveert aan de universiteit van Amsterdam op 'scheidingsgezinnen'. Beeld Remco Rienties

Voor de ouders heeft het co-ouderschap veel voordelen ten opzichte van het eenouder gezin, blijkt uit uw promotie.

'Als je afwisselend voor de kinderen zorgt, heb je ook weleens vrij. De balans tussen werk en zorg is beter dan bij eenoudergezinnen. Alleenstaande ouders, veelal moeders, gaan na de scheiding zowel meer werken als meer zorgen. Ze hebben weinig ruimte voor ontspanning. Dat is geen vrije keus; alleenstaande moeders hebben gemiddeld een lagere opleiding en minder inkomsten dan co-ouders.'

Moet het co-ouderschap meer worden gestimuleerd?

'Nou nee, het is niet voor iedereen weggelegd. Het is om te beginnen kostbaar. De kinderen hebben veel spullen dubbel; de ouders moeten twee huizen kunnen betalen, dicht bij elkaar; ze moeten geen baan hebben aan de andere kant van het land. Maar het is vooral psychisch veeleisend. Je komt elkaar voortdurend tegen en je moet het over alles eens worden. Dat is beslist niet voor iedereen uitvoerbaar. Daarom moet het niet teveel aan ouders worden opgedrongen of opgelegd, dat werkt niet. Samen een ouderschapsplan maken, wat verplicht is sinds 2009, is voor een deel van ex-partners al een brug te ver. Zo kort na de scheiding belangrijke keuzes moeten maken, levert vaak weer nieuwe conflicten op.'

Wonen co-oudergezinnen vooral in de Randstad?

Dat was mijn verwachting. Maar nee, ze komen overal in gelijke mate voor. Ik denk dat de woningmarkt een rol speelt. De meeste co-ouders wonen dicht bij elkaar, zelfs in een buurt. Dat is lastig te realiseren in een overspannen woningmarkt als de Randstad.

Het heersende idee is dat kinderen het best af zijn als hun ouders de zorg samen delen.

'Daar lijkt het wel op, hoewel de onderzoeken elkaar vaak tegenspreken. Een studie van de Universiteit van Utrecht van mei dit jaar suggereerde dat kinderen beter af zijn als hun ouders de zorg samen blijven delen, zelfs als er ruzies en conflicten zijn. Maar het is lastig te meten. Op schoolprestaties en psychisch welbevinden scoren deze kinderen meestal hoger. Komt dat door het co-ouderschap? De prestaties kunnen ook samenhangen met de hogere opleiding van de ouders. Het psychisch welzijn kan ook het gevolg zijn van de instelling van ouders voor wie het kinderbelang prevaleert. Los daarvan is het voor kinderen in co-oudergezinnen prettig dat hun sociale leven doorgaat. Vanuit beide huizen kunnen ze naar school, vriendjes en de sportclub.'

Wat is het belang van uw studie?

'Bij scheidingsgezinnen denken we meestal aan het traditionele moedergezin. Dat is nog de grootste groep, 66 procent, maar de rol van de vader groeit op alle fronten. Ze hebben meer contact met de kinderen na de scheiding, ook als die bij de moeder wonen. 7 procent van de scheidingsgezinnen is een vadergezin. Kortom: ieder organiseert het familieleven na de scheiding weer op een andere manier. We moeten ons beeld bijstellen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden