Chimpansee slaat met opzet filmende drone uit de lucht

Dat chimpansees takken en stokken gebruiken als gereedschap of wapen, kunnen bezoekers van dierentuinen regelmatig met eigen ogen zien. Een filmpje, gemaakt in Burgers' Zoo in Arnhem, toont aan dat ze dit niet louter als reflex, maar ook met voorbedachten rade zouden kunnen doen. Dat concluderen wetenschappers na bestudering van die beelden.

null Beeld -
Beeld -

Met de opnamen, die al eerder circuleerden op internet, is vastgelegd hoe een chimpansee met een tak een drone uit de lucht slaat. Volgens de onderzoekers was er sprake van een opzettelijke actie, waar voorbereiding aan voorafging. Na een eerste vlucht van een drone boven een groep chimpansees pakten enkele dieren een tak, die ze meenamen terwijl ze omhoog klommen in de bomen. Bij een tweede dronevlucht haalde een vrouwtje uit en sloeg raak: het apparaat tuimelde naar beneden.

Volgens Jan van Hooff, emeritus hoogleraar gedragsbiologie en eerste auteur van een online-artikel in Primates, heeft het aanvallende vrouwtje - Tushi - een grijns op haar gezicht precies op het moment dat ze met haar tak naar de vliegende camera slaat. Haar gelaat geeft blijk van 'verbeten vastberadenheid' en haar tanden zijn ontbloot, maar ze vertoont geen tekenen van angst die zouden duiden op een afweerreflex, zegt Van Hooff. Terwijl Tushi naar de drone slaat, kijken de andere chimpansees rustig toe. 'Er is geen paniek in de tent.' Hij voegt eraan toe dat een reflexmatige verdediging niet geheel kan worden uitgesloten, maar die acht hij niet waarschijnlijk.

null Beeld -
Beeld -
null Beeld -
Beeld -

Gedrag plannen

Van Hooff wijst erop dat bij experimenten in laboratoria al eerder is aangetoond dat chimpansees planmatig gebruikmaken van hulpmiddelen. Het bijzondere van het filmpje is volgens hem dat dit hier spontaan gebeurt met een voorwerp dat nieuw is voor de chimpansees. 'De motivatie van de dieren is niet te achterhalen, maar het optreden van de dieren lijkt vooral een exploratief karakter te hebben. De dieren nemen de takken mee, kennelijk omdat die van pas kunnen komen bij hun verkenning.'

Liesbeth Sterck, hoogleraar ecologie van gedrag aan de Universiteit Utrecht, zegt dat het filmpje lijkt te bevestigen dat chimpansees in staat zijn tot het plannen van gedrag. Ze wijst, net als de auteurs van het artikel, op de beperking van de bevinding: het voorval gebeurde spontaan, de waarneming is niet gedaan in een experimentele setting.

null Beeld -
Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden