Nieuws

Chimpansee kopieert maf loopje om erbij te horen

Kopieergedrag is misschien niet alleen een menselijk trekje. Vrouwelijke chimpansees in Burgers Zoo lijken elkaars rare loopje over te nemen.

Dit maffe loopje is onder vrouwelijke chimpansees in Burgers Zoo erg populair. Beeld
Dit maffe loopje is onder vrouwelijke chimpansees in Burgers Zoo erg populair.

Ieder van ons heeft het weleens gedaan. Of je nu je hoofd kaal scheert en in trainingspak gehesen naar housefeesten toogt, of met een kring van kunstliefhebbers hardop de dynamiek der lege ruimte bewondert in een nieuw abstract werk: wie erbij wil horen, schikt zich al snel in de gebruiken en gewoontes van een nieuwe groep.

Datzelfde principe gaat - vermoedelijk - op voor chimpansees, zo beschrijven biologen in het huidige nummer van het vakblad Behaviour (gedrag). Tijdens hun onderzoek keken ze hoe twee vrouwtjes uit andere dierentuinen zich gedroegen nadat ze in Burgers Zoo bij een bestaande groep werden gezet.

En wat bleek: van de twee nam één een maf loopje over dat al twintig jaar de ronde doet onder de andere vrouwen van de groep. Dat gebeurde slechts een paar dagen nadat ze een enkel vrouwtje uit die groep had ontmoet. Van de twee nieuwelingen werd die loopjeskopieerder uiteindelijk het gemakkelijkst geaccepteerd, zo beschrijven de onderzoekers.

Ook in de natuur komen vrouwelijke chimpansees regelmatig terecht in vergelijkbare situaties. Wanneer ze seksueel volwassen worden, trekken de vrouwen namelijk steevast naar een nieuwe groep. Dat is een risicovolle onderneming. De jonge vrouwen moeten er immers voor zorgen dat de nieuwe groepsgenoten hen accepteren.

En net zoals het opzetten van een gabberplaat op weinig waardering kan rekenen tijdens de gemiddelde kunstkijksessie, moet je als vrouwtjeschimpansee dan wél de lokale do’s and don’ts een beetje aanvoelen. Wie dat het best kan, maakt ook de grootste kans op acceptatie, zo luidt de gedachte.

In dit geval herkende één van de twee vrouwtjes het sociale belang van het maffe loopje dat de onderzoekers de ‘crossed arm walk’ noemen - de apen houden daarbij tijdens het lopen één arm voor het bovenlichaam.

‘Dat zou kunnen wijzen op een mechanisme wat in mensen vrij bekend is, namelijk dat gelijkheid in gedrag kan helpen om ‘erbij te horen’’, zo mailen gedragsbiologen Edwin van Leeuwen (Universiteit Antwerpen) en Zoë Goldsborough (Universiteit Utrecht), co-auteurs van het artikel, om ons op het opmerkelijke onderzoek te wijzen. Natuurlijk, schrijven ze er meteen bij, zijn er ook andere verklaringen mogelijk. ‘Maar dit is mede door hoe snel het vrouwtje het gedrag overnam zeker plausibel.’

Het is overigens niet voor het eerst dat biologen bij groepen chimpansees uniek sociaal gedrag waarnemen. Eerder zagen ze al hoe een groep de houding en het loopje van een lichamelijk gehandicapt groepslid overnam, hoe groepsleden allemaal op dezelfde manier gingen grommen tijdens het eten en zelfs dat het bij een groep mode werd om plukjes gras in de eigen oren te dragen. Blijkt een kale kop en trainingspak zo gek nog niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden