'Buma Stemra betaalt te weinig voor online muziek'

Nederlandse componisten krijgen te weinig voor het online gebruik van hun muziek, zeggen hun belangenclubs. 'iTunes betaalt, maar via Buma Stemra heb ik nog nooit wat gekregen.'

Beeld anp

Auteursrechtenorganisatie Buma Stemra worstelt met de vergoeding voor online muziekgebruik. Afgelopen jaar incasseerde de belangenvereniging bijna 9 miljoen euro aan auteursrechtvergoedingen van online diensten zoals YouTube, Spotify en iTunes, maar artiesten en componisten zien daar nauwelijks wat van terug.

Dat stellen bestuurders van Beroepsvereniging Componisten Multi-Media (BCMM) en de Vereniging voor Muziekauteurs (VCTN), die gezamenlijk bijna tweeduizend artiesten en componisten vertegenwoordigen.

Er bovenop zitten

Traditioneel muziekgebruik via radio, tv en horeca leverde Buma Stemra afgelopen jaar een kleine 180 miljoen euro op, tegen bijna 9 miljoen euro voor online gebruik.

Buma Stemra is niet in staat de online verdiensten goed te verdelen, zegt Johan van der Voet, voorzitter van de BCCM en componist. 'Je moet er bovenop zitten. Filmmuziek van mij was 300 duizend keer bekeken op YouTube, maar ik moest zelf bij Buma Stemra aankloppen voor mijn geld.'

Buma Stemra krijgt jaarlijks een bedrag van online diensten voor het auteursrecht op muziek van Nederlandse makers. De cijfers voor het gebruik van die muziek in Nederland worden bijgeleverd; zoals het aantal keren dat is geklikt op een nummer van Anouk.

Nadeligst voor kleine artiesten

Als componisten al wat terug zien van online gebruik, is het vaak volkomen onduidelijk hoe dat bedrag tot stand komt, zegt Van der Voet. Dit beeld wordt onderschreven door Erwin Angad-Gaur, directeur van de VCTN en muzikant in ruste. 'Voor de verkoop van muziek van mijn band krijg ik elk kwartaal wat geld van iTunes. Maar voor het auteursrecht, dat via Buma Stemra wordt vergoed, heb ik nog nooit wat gekregen. Terwijl ik weet dat iTunes een collectieve afspraak heeft met hen.'

Met name kleine artiesten trekken aan het kortste eind. Mensen met een flinke achterban op internet blijven soms onopgemerkt door Buma Stemra zolang zij geen speeltijd krijgen op radio of tv. Het auteursrecht op muziek wordt namelijk pas vergoed wanneer een liedje of muziekstuk minimaal 50 euro oplevert. Een cd met een oplage van duizend exemplaren brengt dat bedrag al op, maar een video op YouTube moet zeker 100 duizend keer worden bekeken.

Clicks en streams

Dit verschil wordt volgens Buma Stemra veroorzaakt door de waarde van clicks en streams op internet. 'We zien een groot verschil tussen wat online diensten verdienen met muziek en wat zij ons daadwerkelijk betalen', zegt een woordvoerder van Buma Stemra. 'Om ook de kleine makers te vergoeden, keren wij jaarlijks een basisbedrag uit van 70 euro. Als iemand populair wordt, merken wij dat wel op.'

Buma Stemra erkent dat dataverwerking - die door 'vervuiling' nu deels handmatig gaat - een uitdaging is. 'Bij lang niet alle YouTube-filmpjes staat een componist vermeld.' Daarom bouwt Buma Stemra met andere auteursrechtenorganisaties een gezamenlijke database. Die moet het goedkoper maken om auteursgelden te berekenen. 'Online muziekgebruik is relatief jong. Vijf jaar geleden kregen we minder dan een miljoen. Nu is dat al bijna negen. Onze uitkeringen groeien fors.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden