Brussel dreigt met ingreep als YouTube en Facebook extremistische propaganda niet effectiever verwijderen

Bedrijven als YouTube, Facebook en Twitter doen nog niet genoeg hun best om terroristische propaganda en andere illegale content van hun netwerken te verwijderen. Europa zet ze verder onder druk.

Het door Europa gewenste filter is niet onomstreden. Burgerrechtenorganisaties waarschuwen al langer voor de negatieve gevolgen Foto reuters

Brussel geeft de internetbedrijven een nieuwe deadline: als ze niet binnen drie maanden beterschap tonen, dan kan Europese wetgeving volgen. En die kan dwingen streng op te treden tegen illegale zaken die op hun netwerken plaatsvinden.

Deze drie maanden hebben specifiek betrekking op terroristische propaganda. Voor andere vormen van illegaal materiaal - seksueel geweld bijvoorbeeld, of inbreuk op het auteursrecht - krijgen de bedrijven langer de tijd om hun zaakjes voor elkaar te krijgen: zes maanden.

EU-commissaris Andrus Ansip (digitale markt) wijst erop dat extremistische, haatzaaiende en andere illegale onlineboodschappen vooral het eerste uur dat ze online staan een grote impact hebben. Vandaar ook zijn eis dat de internetbedrijven dat soort berichten binnen een uur van hun sites verwijderen. Ook moeten ze proactieve maatregelen nemen om illegaal materiaal automatisch op te sporen.

Gedragscode

Bedrijven als Twitter, Facebook, Google (inclusief dochter YouTube) en Microsoft tekenden in 2016 al een gedragscode voor de beoordeling en verwijdering van 'foute' inhoud. Volgens de commissie werkt die vrijwillige aanpak tot op zekere hoogte, want inmiddels halen de sites 70 procent van extremistische, haatzaaiende en andere illegale boodschappen binnen een etmaal weg. Brussel wil ook dat kleinere platforms zich daarvoor inspannen en roept de grote op hun expertise te delen.

Het door Europa gewenste filter is niet onomstreden. Burgerrechtenorganisaties waarschuwen al langer voor de negatieve gevolgen. Zo stelt Bits of Freedom dat de automatische filters veel fouten maken: 'Het filter kan geen onderscheid maken tussen hetzelfde beeld in een nieuwsbericht, een archief van oorlogsmisdaden en een oproep tot de jihadistische strijd.

De les: geautomatiseerde filters herkennen context niet.' Daarbij komt volgens de organisatie dat internetbedrijven liever geen risico nemen en dus liever te veel dan te weinig verwijderen.

Primitief naaktbeeldje

Dit gebeurt overigens niet alleen bij gewelddadige beelden. Eerder deze week kwam Facebook nog in het nieuws omdat het de afbeelding van een duizenden jaren oud primitief naaktbeeldje van het Natuurhistorisch Museum in Wenen blokkeerde omdat het automatische filtersysteem het als pornografisch had aangemerkt.

Naar aanleiding van de oproep van Ansip toont ook de Europese burgerrechtenorganisatie EDRi (European Digital Rights) zich teleurgesteld: met de voorstellen worden Google en Facebook door Europa verantwoordelijk gemaakt om Europa te censureren. De vrijheid van meningsuiting is ermee in het geding, aldus de organisatie.

Ook de internetbranche zelf is niet blij. 'Onze sector ziet de urgentie, maar er is een balans nodig tussen de verantwoordelijkheid om burgers te beschermen en hun fundamentele rechten', stelt belangenclub EDiMA in een verklaring. De organisatie heeft vooral problemen met de erg korte termijn van één uur. Deze zou fouten in de hand werken.

Later dit jaar bepaalt Brussel of er Europese wetgeving nodig is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.