Boven een vieze wc gaan hangen in plaats van zitten maakt weinig uit

De toiletbril is de maat der vieze dingen. Regelmatig duiken onderzoeken op waarin het aantal ziektekiemen op een toetsenbord of een keukendweiltje wordt vergeleken met een wc-bril. Kinderen leren het al: niét gaan zitten op een vreemd toilet maar erboven hangen. Paniekzaaierij of kun je echt ziek worden van een vieze wc?

Beeld Colourbox

Het is een vraag die wetenschappers al lang fascineert. Bij mensen die een infectie oplopen met een virus of bacterie, bevat de ontlasting veel ziekteverwekkers. Al in 1959 stopten Britse onderzoekers bacteriën in de toiletpot, trokken door en keken wat er gebeurde. Dat experiment is daarna vaak overgedaan en de wetenschappers kwamen steeds tot dezelfde conclusie: bij het doortrekken worden door de werveling van het spoelwater fijne vloeistofdeeltjes, zogeheten aerosolen, uit de wc pot geslingerd, en die kunnen virussen en bacteriën bevatten.

Die aerosolen kunnen ver doorschieten, zegt arts-microbioloog Jan van Zeijl, verbonden aan het centrum voor infectieziekten Izore in Leeuwarden. Daardoor wordt niet alleen de wc-bril onder gesproeid, maar bijvoorbeeld ook een douchegordijn. Veel bacteriën en virussen kunnen daar weken in leven blijven. Boven een vieze wc gaan hangen in plaats van zitten maakt weinig uit want de besmettingsroute loopt via de handen.

Wie de bril aanraakt, of de geïnfecteerde spoelknop, en daarna met de handen de mond beroert, stuurt de micro-organismen richting de maag, waar ze inderdaad darmklachten kunnen veroorzaken. Daarvoor is dan wel een bepaalde dosis ziekteverwekkers nodig, benadrukt Van Zeijl. 'Maar bij mensen met een lage weerstand, is een geringe dosis al voldoende.'

Berucht is het norovirus, dat op cruiseschepen af en toe tot een uitbraak van buikgriep leidt. Ruim tien jaar geleden werd Van Zeijl op de oncologie-afdeling van het Medisch Centrum Leeuwarden (MCL) geconfronteerd met een uitbraak van een resistente E. coli bacterie. Hij toonde aan dat de infectie via het toilet verliep en zocht contact met een sanitairspecialist. Samen met het bedrijf en de afdeling hygiëne en infectiepreventie van het MCL bedacht hij een wc die het risico op infectie kon verminderen: een toilet zonder spoelrand en zonder plastic onderdelen in de afvoer.

Toch bestaat de beste preventie uit wc schoonmaken en handen wassen, zegt Van Zeijl. Het heeft geen zin om het toilet door te spoelen met de deksel dicht. Deksel en wc-bril hebben rubberen dopjes zodat er ruimte overblijft tussen pot en bril en deksel. Doortrekken met de klep omlaag versterkt het sproei-effect: de aerosolen worden meters verder aangetroffen.

Ook een vraag? gezond@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden