Interview

'Bosbranden Indonesië zorgen voor veel CO2-uitstoot'

Dit jaar zijn er meer bosbranden in Indonesië dan in voorgaande jaren en komt er ook een grotere hoeveelheid broeikasgassen vrij. Guido van der Werf legt uit hoe dat komt.

Indonesische brandweermannen halen water uit een kanaal om een bosbrand te blussen op Borneo. Beeld ANP
Indonesische brandweermannen halen water uit een kanaal om een bosbrand te blussen op Borneo.Beeld ANP

Al meer dan een maand wordt Indonesië geteisterd door grote bosbranden. Op Borneo en Sumatra hangt een deken van rook die de mensen de adem beneemt. Vliegvelden zijn gesloten vanwege het slechte zicht, scholen vanwege de slechte luchtkwaliteit. Klimaatwetenschapper Guido van der Werf, hoogleraar mondiale koolstofcyclus aan de Vrije Universiteit Amsterdam, denkt dat er bij de branden dit jaar een hoeveelheid broeikasgassen zal vrijkomen vergelijkbaar met 1,5 tot 3,0 miljard ton CO2.

Guido van der Werf, hoogleraar mondiale koolstofcyclus. Beeld .
Guido van der Werf, hoogleraar mondiale koolstofcyclus.Beeld .

Is dat veel?

'Anderhalf miljard ton is bijna twee keer de jaarlijkse CO2 -uitstoot van Duitsland, drie miljard ton is ongeveer 80 procent van de jaarlijkse CO2 -uitstoot van alle EU-landen samen. Dat is 9 procent van de jaarlijkse uitstoot wereldwijd.

'We zijn zo'n beetje op de helft van het bosbrandenseizoen en het aantal branden in Indonesië is nu al groter dan in de meeste voorgaande jaren aan het eind van het seizoen. De hoeveelheid broeikasgassen die bij deze branden vrijkomt, haalt dit jaar waarschijnlijk de hoogste waarde sinds 1997.'

Waarom denkt u dat?

'Omdat we op 28 september al op 800 miljoen ton zaten. Wij meten de hoeveelheid en grootte van de branden met behulp van satellietbeelden, en weten bij benadering hoeveel biomassa daarbij in rook opgaat. Daaruit berekenen we hoeveel broeikasgassen er vrijkomen. Omdat we de analyses jaarlijks doen, kunnen we halverwege het bosbrandenseizoen al enigszins inschatten op welke waarde we uiteindelijk uitkomen.'

Hoe komt het?

'Er zijn elk jaar grote bosbranden in Indonesië. Een groot deel ervan is door mensen aangestoken, om het regenwoud te ontginnen en geschikt te maken voor bijvoorbeeld palmolieplantages. Dat de branden dit jaar zo hevig zijn, komt onder meer doordat we in een El Niño-jaar zitten. Het is daardoor veel droger dan anders en het regenseizoen begint later - dus zal het brandseizoen langer duren dan gebruikelijk.'

In Californië zijn ook grote bosbranden. Hebben die hetzelfde effect?

'Nee. De Indonesische branden stoten veel meer broeikasgassen uit dan de meeste andere bosbranden, omdat de bossen op veengrond staan. De bodem brandt dus ook.

'Daar komt bij dat de veengebieden niet meer aangroeien. Andere bossen doen dat wel na een brand en die nemen dan weer CO2 op.'

De mensen hebben vooral last van rook. Zit dat niet vol met stofdeeltjes die de zon reflecteren en de opwarming van de aarde dus afremmen?

'Ja, maar de broeikasgassen warmen de boel juist weer op. Dus plaatselijk is er wel afkoeling, vanwege de rook, maar dit effect is kortstondig. Op langere termijn en op grotere schaal is het netto effect hoogstwaarschijnlijk opwarming.'

En andersom? Krijgen we meer branden als de atmosfeer opwarmt?

'Als het droge seizoen langer wordt misschien wel. In noordelijke bosgebieden is er een duidelijke link tussen opwarming en bosbranden. Maar in dit soort tropische gebieden, waar de branden worden aangestoken, valt er eigenlijk weinig van te zeggen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden