'Bos ademt minder CO2 uit in heter klimaat'

Bossen zijn beter in staat de gevolgen van opwarming van de aarde op te vangen dan eerder is gedacht. Als het warmer wordt, beperken planten de hoeveelheid koolstofdioxide (CO2) die ze afgeven. Dat stellen wetenschappers in een studie die is gepubliceerd in Nature.

Bomen werden enkele jaren blootgesteld aan extra warmte. Ze gaven hierdoor 5 procent meer CO2 af. Zonder aanpassing zou dat 23 procent zijn geweest. Beeld Barcroft Media via Getty Images

Planten nemen CO2 op en geven zuurstof af. 's Nachts verandert dit proces en geven planten meer CO2 af dan ze opnemen. Bij elkaar genomen wordt meer CO2 opgenomen dan afgegeven - gunstig voor het klimaat.

Dat neemt niet weg dat planten met hun zogenoemde ademhaling een bijdrage leveren aan de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer die zes keer groter is dan die van fossiele brandstoffen. Daar komt bij dat planten meer CO2 afgeven bij stijgende temperaturen, zodat ze de opwarming kunnen versnellen.

Verminderde CO2-uitstoot

Als de temperatuur stijgt, passen planten zich echter aan en verminderen ze de toename van hun CO2-uitstoot. Amerikaanse en Chinese onderzoekers zeggen nu dat dit fenomeen sterker is dan uit eerdere studies naar voren is gekomen. Dat ontdekten ze door het aanpassingsvermogen over een langere periode en buiten het laboratorium te bestuderen. 'Planten spelen een kleinere rol in het versnellen van de opwarming van de aarde door hun CO2-emissie dan was aangenomen', zegt onderzoeker Peter Reich van de Universiteit van Minnesota.

Reich en zijn collega's onderzochten de emissie van koolstofdioxide bij tien boomsoorten in een bos in de Amerikaanse staat Minnesota. De bomen werden drie tot vijf jaar met kunstmatige verwarming blootgesteld aan een temperatuur die 3,4 graden Celsius hoger lag dan de omgeving. De ademhaling via het blad - de afgifte van CO2 - nam bij die verhoogde temperatuur gemiddeld met 5 procent toe ten opzichte van bomen buiten de verwarmde zone. Die toename zou 23 procent zijn geweest als de bomen zich niet hadden aangepast. 'De acclimatisering heeft 80 procent van de verwachte toename in bladrespiratie teniet gedaan', aldus de onderzoekers.

Beperkingen

Dit lijkt goed nieuws voor het klimaat, al erkennen de onderzoekers dat hun studie beperkingen heeft. Ze bestudeerden boomsoorten die voorkomen in noordelijke en gematigde klimaatzones. In hoeverre de bevindingen iets zeggen over bomen en planten wereldwijd is onzeker, geven ze toe.

'Ik denk niet dat de klimaatscenario's op basis van dit onderzoek ingrijpend moeten worden aangepast', reageert klimaatwetenschapper Eddy Moors, verbonden aan de Wageningen Universiteit en Research Center en buitengewoon hoogleraar aan de VU in Amsterdam.

'De onderzoekers hebben alleen gekeken naar de ademhaling via het blad, terwijl de stam, wortels en bodem ook onderzocht moeten worden om een compleet beeld te krijgen. Ze keken naar jonge bomen, terwijl je ook wil weten hoe het werkt bij oudere bomen. Je zou tevens moeten onderzoeken wat dit betekent in de tropische zone, waar de dagelijkse fluctuaties in temperatuur veel minder zijn dan in noordelijkere streken', aldus Moors.

Verkleinen onzekerheidsmarges

Michiel van Weele, klimaatonderzoeker bij het KNMI, denkt evenmin dat de klimaatscenario's moeten worden herschreven na deze studie. Dat planten hun CO2-afgifte beperken bij oplopende temperaturen is volgens hem al meegenomen in de modellen. Toch heeft deze studie haar waarde: 'Dit onderzoek is weer een stap in het verkleinen van de onzekerheidsmarges in de klimaatmodellen.'

Leo Marcelis, hoogleraar aan de Wageningen Universiteit, mist in het onderzoek een verwijzing naar het effect van bladgroei op het aanpassingsvermogen van de bomen. De onderzoekers hebben alleen gekeken naar de ademhaling per eenheid bladoppervlak, maar als de bladeren onder invloed van temperatuurstijging groter of kleiner worden heeft dat ook gevolgen voor de afgifte van CO2.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden