Borstkankerchirurg Hester (54) kreeg zelf borstkanker: 'De ochtend dat ik als patiënt naar mijn werk ging, was zo vreemd'

Die ene patiënt

Medische experts over de patiënt die hun kijk op het vak veranderde. Deze week: borstkankerchirurg Hester Oldenburg (54).

Foto Tzenko Stoyanov

'Ik deed wat ik zoveel patiënten had zien doen, ik stopte het weg. Maar toen het speldenknopje dat ik in mijn rechterborst voelde langzaam groter werd, realiseerde ik me: dit is niet goed. Pas na een paar maanden stapte ik ermee naar een collega. Hij voelde, er werd een echo gemaakt, een punctie gedaan. Ik herinner me nog goed het telefoontje van de patholoog. Het nieuws ging razendsnel rond op mijn afdeling. We zijn een hecht team, dat ook iemand van ons borstkanker kon krijgen, was confronterend.

'Ik wilde in mijn eigen ziekenhuis geopereerd worden, daar heb ik niet over getwijfeld. Mijn collega's in het Antoni van Leeuwenhoek zijn me zo vertrouwd en waar ben ik beter af dan hier? Maar het lastige was wel dat ik er zelf zoveel van af wist. De ochtend dat ik als patiënt naar mijn werk ging, was zo vreemd. Toen ik de operatiekamer in ging, zag ik alleen maar bekenden.

'Na de operatie moest ik vijf weken worden bestraald en daar heb ik me flink op verkeken. Ook dat herkende ik van mijn patiënten. Borstkanker komt vaak voor bij vrouwen van middelbare leeftijd, en die houden veel bordjes in de lucht: werk, gezin, ouders die hulp nodig hebben. Vaak denken ze: die bestraling doe ik er wel even bij. Dat dacht ik ook. Maar toen kwam de terugslag. Ik voelde de wond trekken en ik dacht alleen maar: ik word beschadigd, dit wil ik niet. Als arts was ik gewend zaken af te wegen, statistieken te raadplegen, maar dat doktersgevoel was ik totaal kwijt. De chirurg en de radiotherapeut hebben met me gepraat, me terug op mijn benen gezet. De bestraling heb ik afgemaakt.

'Twee weken later ging ik weer aan het werk. Maar iedere patiënt die tegenover me zat, dat was ik zelf. Hun verhalen kwamen veel te hard binnen. Ik bezocht een congres in Berlijn, waar honderden collega's het over borstkanker hadden, en ik dacht alleen maar: ze hebben geen idee. Daarna ben ik drie maanden gestopt. Om weer dokter te kunnen worden, moest ik eerst geen patiënt meer zijn.

'Zes jaar later werd bij een controle opnieuw borstkanker gevonden. In dezelfde borst, het zat zo diep dat ik het nog niet had gevoeld. Ik wist meteen wat er zou gebeuren. Na een bestraling is een borstsparende operatie niet nogmaals mogelijk. Mijn borst zou worden geamputeerd, en tegelijkertijd zou een reconstructie worden gedaan. Vijf dagen ziekenhuisopname, drains, een katheter, ik wist niet dat je de eerste dag na zo'n operatie niet eens op de rand van je bed kunt zitten.

Borstkankerchirurg Hester Oldenburg.

'Ik praat vaak met patiënten over de periode die aanbreekt als de behandelingen achter de rug zijn en iedereen denkt dat het wel weer gaat. Pas dan realiseer je je wat er is gebeurd, wat er had kunnen gebeuren. Dat gevoel, die beklemming, heb ik onderschat. En ik besef nu dat artsen daar ook bij hun patiënten vaak te weinig rekening mee houden.

'Ik vertel patiënten bijna nooit dat ik zelf borstkanker heb gehad, het gaat in de spreekkamer niet om mij tenslotte. Maar mijn ziekte heeft een andere arts van me gemaakt. Ik voel nog beter aan wat vrouwen moeten doormaken: hoe zwak je je kunt voelen, hoe bang je kunt zijn.

'Maar vooral: hoe sterk en blijvend de invloed van de ziekte is. Ik wist dat ik niet aan de borstkanker zou doodgaan maar toch, ik besefte voor het eerst dat mijn gezondheid niet onvoorwaardelijk is, dat ook mij iets kan overkomen, dat ik sterfelijk ben. Het is voor altijd anders.'


Die ene patiënt

Welke patiënten maken de meeste indruk en stimuleren een arts? Van neurochirurg tot kinderarts: in deze serie vertellen artsen en zorgwerkers over die ene patiënt die hun kijk op het vak ingrijpend veranderde.

Foto Tzenko Stoyanov
Meer over