Bonobo wil chimp, blauwe bladeren en patiënt 0 niet nr. 1

In Maleisië staan in schemerige delen van de oerwouden begonia's met blauwe bladeren.

Bonobo wil chimp

Twee bekende apensoorten wisselden dna met elkaar uit.

De bonobo deed het met de chimpansee. Dat schrijven wetenschappers van onder meer de Universiteit van Barcelona in het vakblad Science. Tot nu toe dacht men dat de Congorivier een onoverbrugbare barrière vormde tussen deze mensapen.

De onderzoekers brachten het genoom van 75 bonobo's en chimpansees in kaart. Uit de genetische analyses bleek dat er op twee momenten dna tussen beide soorten is uitgewisseld. Ongeveer 1 procent van het chimpansee-dna blijkt afkomstig van de bonobo. Recentelijk bleek ook al dat de mens het bed deelde met de neanderthaler. De evolutie van mensapen wordt dus gekenmerkt door de uitwisseling van dna tussen soorten.

Blauw oogst de schemer

Sommige begonia's in Maleisië hebben blauwe bladeren. Een kwestie van licht.

De natuur mag dan groen heten, de meeste planten en bomen kunnen juist niks met groen licht. Dat bladeren die kleur hebben, betekent vooral dat ze het geel-blauwe deel van zonlicht ongebruikt weerkaatsen. De fotosynthese, waarbij de energie van zonlicht wordt vastgelegd in suikers, draait op het rode deel van het spectrum.

Maar niet altijd. In Maleisië staan in schemerige delen van de oerwouden begonia's met blauwe bladeren. In het specialistische Nature Plants staat deze week een Brits artikel waarin tot in detail is uitgevlooid waar die opvallende kleur vandaan komt. Dat blijkt een kwestie van regelmatig gerangschikte nanokristalletjes in de huid van de bladeren. Door hun optische eigenschappen pikken die als een fijn afgestemde antenne elk sprietje rood licht op uit de schemering en weerkaatsen alles dat naar blauw neigt. Het geoogste licht wordt naar de bladgroenkorrels geleid voor de fotosynthese. Volgens de onderzoekers van de Universiteit van Bristol is het proces 5 tot 10 procent efficiënter dan in minder gespecialiseerde planten.

Patiënt 0 niet nr. 1

Hiv kwam uit het Caribisch gebied in New York terecht.

De Canadese steward die in de wetenschappelijke literatuur jarenlang patiënt 0 is genoemd omdat hij hiv in Noord-Amerika zou hebben geïntroduceerd, is gezuiverd van blaam. Amerikaanse onderzoekers analyseerden het dna van het hiv-virus waarmee hij was geïnfecteerd en concluderen dat het subtype vaker voorkwam en dat de Canadees niet de aanstichter is geweest van de epidemie. Dat schrijven ze deze week in Nature.

Die misvatting is volgens de wetenschappers ontstaan door een typografische fout. De steward werd simpelweg patiënt O genoemd, omdat hij van buiten (outside) kwam. De hoofdletter O werd later ten onrechte aangezien voor het cijfer 0.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden