Column Joost Zaat

Blijf toch thuis, veel beter wordt u niet van uw vakantie

Mijn liefje vond dat we maar weer eens op vakantie moesten. Vorig jaar waren we door ziekte en verbouwing niet verder gekomen dan drie regendagen in een raar hotel onder een elk half uur slaande kerkklok in Zeeland en een jaar eerder leed ik in Indonesië behoorlijk onder de ’s morgens vroeg overal schallende oproepen tot gebed. Daar moesten we wel heen omdat zoonlief daar nu eenmaal woont en ging trouwen. Ik fiets net zo lief in de buurt over de Poppendammergouw, maar ik laat me telkens weer verleiden.

Tot verbazing van mijn collega’s claimde ik begin dit jaar dus de optie op drie weken vakantie in juni. ‘Zo zo, jij wil graag.’ De ‘goden’ waren ons ook deze keer niet helemaal goed gezind, want op de geplande vertrekdatum was er – 5 kilometer van onze voordeur – al een verkeersinfarct rond Amsterdam en daar moeten we nu eenmaal langs. Om autostress te voorkomen had ik een weekje van te voren mijn oude auto maar eens helemaal laten nakijken, hetgeen niet verhinderde dat ik op de derde dag geen meter verder kon omdat een veer was afgebroken. Wind, regen en alle Franse garages in verband met de Pinksterdagen dicht. Op die momenten zweer ik dat ik nooit, nooit meer op vakantie ga. Gezien de aanzwellende mondiale toeristenstroom word ik een anomalie, zeker als hoogopgeleide, goedverdienende oudere, want die trekken met campers voortdurend Europa door.

Nog even en dan lijkt Nederland leeg. Mensen komen nog even voor pillen voor hun vliegangst of verklaringen voor hun ADHD-pillen omdat die anders formeel de grens niet over mogen (is er ooit iemand aangehouden omdat die Schengenverklaring ontbrak?). Vakantie is een manier om chronisch opgebouwde stress te verminderen. Even niet hoeven voldoen aan dwingende werkeisen helpt het lijf om weer ‘in evenwicht’ te komen: je zou beter slapen, minder moe zijn en bijvoorbeeld ook een lagere hartslag hebben. Toch zijn de gezondheidseffecten van vakanties nog slecht onderzocht. Een al wat oudere meta-analyse vatte zeven onderzoeken samen, waarin geprobeerd werd gezondheidseffecten voor, tijdens en na de vakantie te meten. Er was een klein positief effect van vakanties op welzijn en gezondheid maar dat was ook zo weer weg. Methodologisch rammelde er van alles in die onderzoeken: ze waren klein, de metingen onduidelijk, er waren veel uitvallers en ook was vaak niet duidelijk wat de deelnemers in hun vakantie deden. Twee weken voor een wintersportvakantie neemt je gezondheid en welbevinden zelfs een beetje af. En kinderen worden ook al niet fitter: Australische pubers slapen in de vakantie wel langer, maar ze kijken meer tv, gamen meer, gebruiken minder energie dan tijdens schooldagen en worden ruim een pond zwaarder.

Kortom, spectaculair beter wordt u waarschijnlijk niet van uw vakantie. Even niet werken is vast goed, maar de koppeling met reizen is een misverstand. Ik ben vooral een reiziger in mijn eigen hoofd, de hele wereld hoef ik helemaal niet te zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden