Biologen ondernemen actie voor tussen-n in paardebloem

Biologen zetten de aanval in tegen het Groene Boekje, ofwel de nieuwe Woordenlijst Nederlandse taal. De verwarrende uitzonderingsregel over de tussen-n bij plantennamen waarvan het eerste deel een dierennaam is en het tweede deel een plantkundige aanduiding, ligt zwaar onder vuur....

BART DIRKS

Van onze verslaggever

Bart Dirks

AMSTERDAM

'De gewraakte uitzonderingsregel is slecht toepasbaar en inconsequent', stelt C. Koopman, directeur van het Nederlands Instituut voor Biologie (NIBI) in Utrecht. 'Want waarom heeft kattekruid geen tussen-n en kattenstaart wel? De Taalunie dacht de schrijfwijze met de nieuwe regels te vereenvoudigen, maar zaaide juist verwarring.'

De biologen besloten het werk van de Nederlandse Taalunie nog eens duchtig over te doen en stelden een elfkoppige spellingscommissie samen, met onder anderen de hoofdredacteur van de Winkler Prins Encyclopedie, de auteur van de Geïllustreerde Flora van Nederland en België en de voorzitter van de Commissie voor naamgeving van Sierteeltgewassen. Hun opdracht luidde: maak eenduidige richtlijnen die een kind van twaalf kan begrijpen.

Daarbij werd niet over één nacht ijs gegaan. De 'alternatieve taalunie' stelde een databank met 32 duizend Nederlandse namen van organismen samen uit de bestanden van onder meer het CBS, het natuurhistorisch museum Naturalis en het Instituut voor Plantenziektekundig Onderzoek. Net als in een botanische flora maake de taalcommissie vervolgens een 'determinatietabel' waarmee de juiste schrijfwijze van biologische namen in samenstellingen met -e of -en kan worden beredeneerd.

Zo pleiten de biologen voor kattenkruid en paardenbloem in plaats van de kattekruid en paardebloem, zoals het Groene Boekje voorschrijft. In de officiële woordenlijst staat immers ook paardenhoef en paardengebit. 'Wij zien geen enkele reden waarom plantennamen een uitzondering moeten vormen, en de Taalunie wilde ons ook geen inzicht verschaffen. Maar fluitenkruid is weer wel goed, want dat komt van het werkwoord fluiten.'

De biologen spraken ook met de Nederlandse Taalunie. 'De unie was zeer belangstellend', zegt Koopman. 'Het NIBI is immers het overkoepelend orgaan van de biologen in Nederland.' Maar de Taalunie deelde mee dat de komende jaren geen nieuwe spellingsherziening valt te verwachten. 'Daarom hebben we nu een aantal richtlijnen gemaakt. ik verwacht dat de meeste biologen zich daaraan zullen houden', aldus Koopman. Vandaag verschijnt de biologische spellingswijziging in BIOnieuws.

Een kleine revolutie is de voorgestelde schrijfwijze paddenstoel, met een gloednieuwe tussen-n. Koopman: 'Dat woord is volgens Van Dale een samenstelling van pad, een kikvors dus, en stoel. De Taalunie vindt het een versteende uitdrukking, maar laatst plaatste het blad Grasduinen nog een foto van een pad op een paddestoel. Daarom pleiten wij voor paddenstoel, net als elfenbankje.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden