Bewijs: hulp aan allerarmsten kan succesvol zijn

Menige poging om de allerarmsten in de wereld vooruit te helpen heeft weinig of niets opgeleverd, toch kan armoedebestrijding in ontwikkelingslanden wel degelijk succes hebben. Dat bewijst een onderzoek naar een hulpprogramma dat in tal van landen wordt toegepast.

Een lokale handelaar in Ethiopië. Oxfarm Novib probeert hier de lokale economie te stimuleren, door mensen de mogelijkheid te bieden om een eigen handeltje op te zetten. Beeld epa

Een internationaal team van wetenschappers onderzocht de effectiviteit van een hulpprogramma van BRAC. Deze van oorsprong Bengalese organisatie heeft een programma ontwikkeld dat zij het Graduation program noemt en dat in twintig landen wordt uitgevoerd of is gekopieerd. Het is erop gericht de allerarmsten - mensen met een inkomen minder dan 1,25 dollar per dag - uit de armoede te trekken. Volgens de onderzoekers, die publiceerden in Science, werkt de aanpak van BRAC: de levensstandaard van degenen die hulp ontvingen ging langdurig omhoog.

Het ontbreekt de armsten - ruim eenvijfde deel van de wereldbevolking - niet alleen aan inkomen, zegt onderzoeker Dean Karlan van Yale University in een persbericht. 'Ze hebben onvoldoende te eten, kunnen niet sparen, hebben geen toegang tot informatie en zien nauwelijks kans om aan de benarde omstandigheden te ontsnappen.' Deelnemers aan het programma slaagden erin die uitzichtloosheid te doorbreken. Ze hadden minder vaak honger, werkten vaker, hadden meer bezittingen en spaargeld, ondervonden minder last van stress en waren fysiek gezonder dan een controlegroep.

Schenking

Het hulpprogramma neemt twee jaar in beslag. Het begint met een schenking: meestal vee, soms spullen om een winkeltje te beginnen. Vervolgens krijgen huishoudens enkele maanden financiële steun of voedsel om te voorkomen dat ze tot verkoop (of het opeten) van hun gift worden gedwongen. Intussen wordt ontvangers geleerd hoe ze hun dieren of handeltje kunnen inzetten om een inkomen op te bouwen.

Het effect van het Graduation program werd onderzocht in zes landen - Ethiopië, Ghana, Honduras, India, Pakistan en Peru. Gedurende drie jaar zijn 21 duizend armen gevolgd.

Duur

Het hulpprogramma is relatief duur, maar blijkt een goede investering. Het levert meestal meer op dan het heeft gekost. Voor elke dollar die in India aan het programma werd besteed, zagen arme huishoudens 4,33 dollar terug. In Ethiopië is dat 2,60 dollar, in Pakistan 1,79 dollar. In Honduras was de opbrengst voor de deelnemers lager dan de investering.

Financieel econoom Robert Lensink, hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen, spreekt van een 'mooi en gedegen' onderzoek, dat volgens hem het idee bevestigt dat je voor de allerarmsten meer maatregelen tegelijk moet nemen.

Maarten De Vuyst, programmamanager bij Oxfam Novib, zegt blij te zijn dat is aangetoond dat een integrale aanpak vruchten afwerpt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.