Bewijs dat medicinale wiet helpt tegen pijn 'matig'

Het wetenschappelijk bewijs voor de werking van medicinale wiet laat te wensen over. Dit blijkt uit onderzoek van onder meer de Universiteit Maastricht.

Beeld Gerrit-jan Ek

De studie verschijnt op een moment dat het internationale vertrouwen in mediwiet juist groeit. Zo legaliseerde een groot aantal Amerikaanse staten het medicinaal gebruik van cannabis dit jaar. In Nederland is mediwiet al sinds 2003 beschikbaar in de apotheek.

De onderzoekers bekeken 79 zogeheten randomized control trials; experimenten waarbij proefpersonen willekeurig worden ingedeeld in groepen die de echte stof krijgen of een neppil (placebo). Alle studies werden langs de methodologische meetlat gelegd. Deden er genoeg proefpersonen mee om zinnige uitspraken te doen? Was het onderzoek voldoende geblindeerd, of konden de onderzoekers of proefpersonen weten wie de placebo kreeg?

'Matig' bewijs

Het bewijs dat cannabis helpt tegen chronische pijn is 'matig', concluderen de onderzoekers in het wetenschappelijk tijdschrift JAMA. Bij veel andere klachten waarvoor artsen soms medicinale cannabis voorschrijven - slaapstoornissen, misselijkheid bij chemotherapie - is de kwaliteit van het bewijs zelfs 'laag', aldus de onderzoekers.

'Naar het effect van medische cannabis op depressie vonden we geen enkele randomized control trial', zegt Jos Kleijnen, hoogleraar systematisch literatuuronderzoek in de gezondheidszorg. 'Opmerkelijk, want artsen schrijven hiervoor soms wel degelijk medische cannabis voor. Ook valt op dat de studies veel bijwerkingen rapporteren. Stel, de pijn neemt iets af, maar je wordt wel duizelig en moe; is dat het je waard?'

Medicinale cannabis

Medicinale cannabis bestaat uit de gedroogde bloemen van de hennepplant. Cannabis bevat verschillende werkzame bestanddelen. Uit Leids en Utrechts onderzoek uit 2013 blijkt dat Nederland ruim 5.000 geregistreerde gebruikers telt van medicinale wiet. Patiënten die naar de coffeeshop gaan of zelf telen, zijn niet meegerekend.

De Maastrichtse hoogleraar benadrukt dat zijn studie niet betekent dat experimenteren met medische cannabis zinloos is. 'Ik zeg alleen dat het bewijs mager is, en dat de kwaliteit van de studies omhoog moet.'

Farmaco-epidemioloog Rob Heerdink van de Universiteit Utrecht - niet betrokken bij de nieuwe studie - beaamt dat de kwaliteit van wetenschappelijk onderzoek naar mediwiet vaak teleurstellend is. 'Dan gebruiken onderzoekers bijvoorbeeld cannabis in zijn geheel, in plaats van de afzonderlijke werkende stoffen in de plant te testen. Terwijl je precies wilt weten welke stof de pijn vermindert of een bepaalde bijwerking veroorzaakt.'

Vergeleken met regulier medisch onderzoek kampen studies naar mediwiet met geldgebrek, stelt Heerdink. 'Farmaceuten pompen miljoenen in studies naar experimentele medicijnen. Ze halen alles uit de kast om het door hen gepatenteerde stofje goed te testen, zodat ze geen problemen krijgen met de bewijslast. Onderzoek naar mediwiet is vaak kleinschaliger en wordt uitgevoerd met een beperkt budget.' Heerdink pleit voor meer samenwerking tussen universiteiten om grotere studies op te zetten naar de voor- en nadelen van medicinale wiet. 'Dan kunnen we pas zinnige conclusies trekken.'

5.000 gebruikers

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden