Taalgebruik!

Betrokkenheid is hartverwarmend, maar soms een beetje gezeur

Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht?

Wie?
Ruud Paauw

Wat?
'Met uw welnemen wil ik het hebben over het woord talloos, dat nogal gemakkelijk wordt gebruikt. In de Volkskrant kom ik het ook vaak tegen. Ik had vroeger een leraar Nederlands die zich ergerde aan de manier waarop we met dat woord omgingen. Talloos mocht je in zijn ogen maar beperkt gebruiken, omdat het meestal om zaken ging die best in aantal te bepalen zijn. Dus moet dan het woord talrijk worden gebruikt. Talloos, zo hoor ik hem nog zeggen, zijn alleen de zandkorrels op het strand.'

Heeft de lezer een punt?
Talloos betekent inderdaad ontelbaar. De containers uit bovenstaand voorbeeld, uit de krant van 22 februari, zouden strikt genomen wel geteld kunnen worden. Maar 'talloos' mag tegenwoordig ook best gebruikt worden als synoniem voor 'zeer veel'. Het antwoord op Paauws vraag: 'Had mijn vroegere leraar gelijk of is het eigenlijk een beetje gezeur?', luidt dan ook: dat laatste.

Maar dergelijk taalpurisme is wel een grappige eigenschap van Volkskrantlezers. Tom van Schendel uit Rosmalen bijvoorbeeld, stuurde een alleraardigste mail waarin hij zijn zorgen uit over het toenemend gebruik van woorden als beloftevol, risicovol en talentvol. Hij ziet liever veelbelovend, riskant en getalenteerd. Volgens Van Dale zijn het prima synoniemen. Van Schendel erkent dat taal dynamisch is, maar betreurt het 'afvlakken' van 'al lang bestaande en mooie woorden'. Dat moeten we inderdaad voorkomen, maar het gebruik van synoniemen juicht de Volkskranttaalpolitie toe.

Conclusie?
De betrokkenheid van onze lezers is hartverwarmend, maar je kúnt te streng zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden