Beter/LevenZiek door telefoonscherm?

Beter/Leven: Kun je ziek worden van een telefoonscherm?

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: kun je ziek worden van een telefoonscherm?

"Kun je ziek worden van een telefoonscherm?"Beeld Daantje Bons

Elk jaar doet microbioloog Girbe Buist van het Universitair Medisch Centrum in Groningen een practicum met de telefoons van geneeskundestudenten. Ze drukken hem in een voedingsbodem en laten die een nachtje broeien in 37 graden. De volgende ochtend zit de bak vol witte, grijze en gele bolvormige bacteriekolonies in de vorm van een telefoon. Op de meest aangeraakte plekken, zoals de zijkanten of knopjes, zitten duidelijk de meeste.

Want een telefoonscherm is een prima verzamelplek voor bacteriën, legt Buist uit. De een na de ander belandt via niet altijd even frisse vingers op het glas, samen met huidvet en schilfers waar ze van kunnen leven. En vergeet de fijne temperatuur in de broekzak en de warmte uit het mobieltje zelf niet, wat de leefomstandigheden nog eens verbetert. ‘Alles wat je aan huidflora hebt, vind je terug op zo’n scherm.’

Spoor van microben

Het practicum moet de studenten ervan doordringen dat alles wat zij aanraken een spoor van microben achterlaat. Het feit dat er bacteriën op telefoons zitten, betekent immers dat ze zich ook via die apparaten kunnen verspreiden. Dat geldt voor onschuldige soorten, maar net zo goed voor schadelijke.

Gezonde mensen zullen hier doorgaans geen problemen van ondervinden, relativeert Buist. ‘Het is natuurlijk niet zo dat de hele bevolking ziek is geworden na de introductie van de mobiele telefoon.’ In ziekenhuizen is het een ander verhaal. Daar liggen mensen met een zwak afweersysteem én er is een groter risico op de aanwezigheid van gevaarlijke bacteriën. Zoals MRSA, de ziekenhuisbacterie, die resistent is tegen antibiotica en daardoor moeilijk behandelbaar.

Geen wonder dat het meeste wetenschappelijke onderzoek naar het onderwerp in ziekenhuizen is uitgevoerd. Zo vonden Taiwanese onderzoekers potentiële ziekmakers op 10 van de 72 mobiele telefoons van ziekenhuismedewerkers die in operatiekamers werken. Het beruchte MRSA zat op 3 van de telefoons. Met afstand het meest voorkomend was de doorgaans volstrekt onschuldige huidbacterie Staphylococcus epidermidis, die op 65 van de 72 mobieltjes zat.

Andere onderzoeken onder medisch personeel, onder meer uit de Verenigde StatenIndia en Egypte, vonden soortgelijke resultaten. Ook E. coli (de ‘poepbacterie’) en streptokokken, twee bekende bacteriesoorten die infecties kunnen veroorzaken, werden daarbij aangetroffen. De boodschap is zonder uitzondering: pas op, telefoons kunnen serieuze ziektes overdragen.

Verkoudheid

Over de verspreiding van virussen via schermpjes is dan weer minder bekend. Wel toonden wetenschappers van de Universiteit van Stanford in de VS aan dat drie voor mensen onschuldige virussen probleemloos werden overgedragen van vingers naar glazen oppervlaktes en andersom. Wie de hand voor de mond houdt tijdens het niezen en vervolgens een telefoon doorgeeft om een leuk filmpje te laten zien, kan dus zomaar een verkoudheid overbrengen.

Niet voor niets werkt UMC Groningen momenteel aan een speciaal protocol voor het schoonmaken van schermpjes, vertelt Girbe Buist. Dat is nodig, want naast telefoons zijn ook andere mobiele apparaten, zoals tablets waarop personeel ter plekke gegevens noteert, in opmars op de ziekenhuisvloer. Het academische ziekenhuis test welke methode van ontsmetten het best werkt. Denk aan een doekje met een alcoholoplossing of gebruik van het ontsmettingsmiddel Aseptix.

Gebruikte vaatdoekjes

Overigens is de telefoon lang niet de ultieme bacteriehotspot in huis, volgens Buist. Die eer zou weleens naar gebruikte vaatdoekjes kunnen gaan. ‘Die zijn ook nog eens lekker vochtig. En daar verzamelen zich allerlei voedingsresten. Ja, daar doen bacteriën het pas echt goed.’

Toch zouden mensen wat hem betreft ook hun schermpjes beter moeten schoonhouden. Verdunde alcohol is hiervoor ideaal, maar aangezien niet iedereen dit altijd op zak heeft, zijn vochtige wegwerpdoekjes een praktisch alternatief. De kans dat iemand daadwerkelijk ziek wordt mag dan niet groot zijn, als iedereen de bacteriepopulatie op zijn telefoon enigszins in bedwang houdt, voorkomt dat allicht een paar nare ziektes. Buist: ‘Maar maak hem in elk geval schoon voor je iemand bezoekt in het ziekenhuis.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden