Betaling 'serieuze optie' om tekort orgaandonoren op te lossen

Amerikanen die 45 duizend euro krijgen, zijn eerder bereid om een nier af te staan. Betaling is volgens de onderzoekers een serieuze optie om het tekort aan organen op te lossen.

Tonie Mudde
null Beeld anp
Beeld anp

Zou u bij leven een nier afstaan om een wildvreemde te helpen? En als u er 45 duizend euro voor krijgt? In dat laatste geval is de kans op donatie door Amerikanen in ieder geval een stuk groter, blijkt uit een studie van de University of Florida College of Medicine in het medisch tijdschrift JAMA Surgery.

Serieuze optie

Onderzoekers interviewden ruim duizend Amerikanen per telefoon. Ze belden willekeurige telefoonnummers - zowel vast als mobiel - om een representatieve groep te krijgen. 59 procent van de geënquêteerden zei dat ze voor een bedrag van omgerekend 45 duizend euro eerder bij leven een nier zouden afstaan.

De onderzoekers concluderen op basis hiervan dat betaling van donoren 'een serieuze optie' is om het tekort aan donororganen op te lossen. In de Verenigde Staten staan alleen al ruim 100 duizend patiënten op de wachtlijst voor een nieuwe nier. In Nederland overlijden jaarlijks 80 nierpatiënten omdat een nier voor hen te laat komt. Bovendien verslechtert van jaarlijks 70 nierpatiënten op de wachtlijst de gezondheid dermate dat transplantatie niet meer mogelijk is.

Ruimhartiger vergoedingsregeling

Betalen voor een nier is zowel in de VS als Nederland verboden. De Amerikaanse onderzoekers pleiten voor kleinschalige experimenten met betaling, om zo de voor- en nadelen in kaart te brengen. Als de uitkomst positief is, leidt dit volgens de onderzoekers mogelijk tot 'een dag waarop er een lange wachtlijst is voor mensen die willen doneren, in plaats van een wachtlijst vol mensen die wachten op een nier die nooit komt'.

Momenteel is Iran het enige land waar mensen geld krijgen als ze bij leven een orgaan doneren. In het land komt 76 procent van de gedoneerde nieren van een levende donor die aan een vreemde geeft. In Nederland is dit 8 procent. De beloning voor het afstaan van een nier is in Iran omgerekend 900 euro, plus een jaar gratis zorgverzekering en compensatie van kosten. Kritiek op dit systeem is er ook: het merendeel van de donoren is arm. Armen zouden eerder in de verleiding komen een nier te verkopen, terwijl dit een zware ingreep is.

De Nierstichting laat in een reactie weten niets te zien in het betalen voor organen. Wel pleit de stichting samen met Nierpatiënten Vereniging Nederland voor een ruimhartiger vergoedingsregeling voor financiële problemen die ontstaan door de donatie. Nu worden levende donoren vaak op kosten gejaagd, bijvoorbeeld omdat ze tijdelijk niet kunnen werken. Pas na drie tot zes maanden voelt een nierdonor zich doorgaans weer zo goed als voor de ingreep.

Registratie

In plaats van beloningen voor een nier ziet de Nierstichting meer in een initiatiefwetsvoorstel van D66. Elke Nederlander wordt dan vanaf 18 jaar meermalen aangespoord om zijn wens tot doneren kenbaar te maken. Wie niks van zich laat horen, krijgt een bericht geregistreerd te zijn als donor.

Uit onderzoek van De Nierstichting blijkt dat 61 procent van de Nederlanders bereid is na de dood zijn organen af te staan. Maar slechts 24 procent staat met 'ja' geregistreerd in het donorregister. 'Er is dus nog een groot onbenut potentieel', aldus De Nierstichting.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden