Bestralingsapparaat projecteert laserlichten op patiënt

Bestraling is millimeterwerk. Bij tumoren in hoofd of hals helpt een masker.

Beeld Science Photo Library

Het mag er intrigerend uitzien, je wenst het niemand toe: hier ligt een kankerpatiënt met een forse uitzaaiing in zijn nek, vastgepind aan de bestralingstafel van een ziekenhuis in Guildford, Engeland.

Bestraling is gevaarlijk, want je richt expres schade aan. Met miljoenen volts aan energie stuurt het bestralingsapparaat röntgenstralen het lichaam in om de kankercellen te verwoesten. De straling gaat daarvoor wel eerst door gezonde huid, vet en spieren heen.

Porties

Om het gezonde weefsel te beschermen, wordt de totale dosis vaak over meerdere dagen verdeeld en in 'porties' toegediend: de machine bestraalt vanuit verschillende hoeken, waarbij de stralen elkaar in de tumor kruisen. Zo krijgt alleen het gezwel de volle laag. Met beelden van een CT-scan rekenen computers uit hoe bestraald moet worden om kwetsbare delen zoals het ruggenmerg te sparen.

Bestralingstherapie is millimeterwerk - de kleinste beweging van de patiënt en de röntgenbundel belandt op de verkeerde plek. Dus wordt het te bestralen lichaamsdeel vaak vastgepind aan de bestralingstafel.

Draperen

Patiënten met een aandoening in het hoofd- of halsgebied krijgen een eigen masker. Gaasachtig kunststof wordt in warm water zacht gemaakt en over hoofd of hals gedrapeerd. Vijf minuten later is het plastic alweer hard. Door de gaten kun je zien of het masker nog goed aansluit. Door gewichtsschommelingen kan dat van de ene op de andere sessie veranderen.

De groene lijnen zijn laserlichten die een kruis op de patiënt projecteren. De laborant trekt de lijnen over op het masker of het lichaam, waardoor hij de patiënt elke sessie in exact dezelfde houding kan neerleggen.

Laatste fase

Deze patiënt is enkele maanden later overleden. Hij was al terminaal. De bestraling diende niet om te genezen, maar om de laatste fase van zijn leven nog enigszins dragelijk te maken door de hinderlijkste tumoren te bestrijden.

Uitleg: Hein Opdam, hoofd paramedische groep radiotherapie Antoni van Leeuwenhoek; Marcel Romp, moulagetechnicus Antoni van Leeuwenhoek; Philip Marazzi, fotograaf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden