Belangrijke stap gezet in ontwikkeling Alzheimer-medicijn

De weg naar genezing van Alzheimer is nog lang en hobbelig, maar Amerikaanse onderzoekers hebben in een proef met patiënten een belangrijke stap gezet. Het medicijn verubecestat blijkt de productie van bèta-amyloïd te remmen. Dit eiwit is belangrijk bij de groei van zenuwcellen en het herstel van beschadigde cellen. Maar bij Alzheimer-patiënten hopen de eiwitten zich op en kunnen zo de communicatie tussen de hersencellen hinderen.

Veel onderzoekers denken dat ophoping van amyloïden een belangrijke veroorzaker is van de typische klachten van Alzheimer-patiënten, zoals geheugenverlies, stemmingswisselingen en problemen met de motoriek.

De onderzoekers, van de Amerikaanse farmaceut Merck, verlaagden de productie van die amyloïden bij Alzheimer door het blokkeren van het enzym BACE1, dat een grote rol speelt in de productie van de eiwitten. Tot nu toe was het probleem met BACE1-remmers dat ze te gevaarlijk waren om in de benodigde dosis aan patiënten te geven: het kon leiden tot serieuze schade aan de lever of zelfs verdere aftakeling van het brein.

Bij dit nieuwe medicijn is dat niet het geval. Bij een experiment met 32 Alzheimerpatiënten, gepubliceerd in het tijdschrift Science Translational Medicine, traden zowel bij eenmalige als meermalige innamen geen ernstige bijwerkingen op. Daarnaast vonden de onderzoekers het gehoopte effect: een flinke afname van de concentratie bèta-amyloïd in zowel bloed als hersenvocht van de proefpersonen.

Stroomversnelling

Alzheimeronderzoeker Wiesje van der Flier (VUmc), niet betrokken bij de nieuwe studie, reageert enthousiast. Een oplossing vinden voor de vorming van de zogenoemde amyloïdeplaques is volgens haar cruciaal in het Alzheimeronderzoek. 'Dat de onderzoekers geen serieuze bijwerkingen melden is goed nieuws: want dergelijke behandelingen werken diep op het brein in, dan zijn bijwerkingen altijd een risico.' Ze wijst op verschillende andere lopende studies rondom amyloïden, bijvoorbeeld ook naar manieren om amyloïdeplaques af te breken die reeds in het brein zitten. 'Maar het is natuurlijk ook mooi als we de productie ervan kunnen remmen.'

Vervolgonderzoek moet nog wel uitwijzen of het medicijn ook op lange termijn werkt. Van der Flier: 'Ik ben nieuwsgierig naar die uitkomsten. We lijken met het onderzoek nu in een stroomversnelling te zitten. De droom van een medicijn tegen Alzheimer komt steeds dichterbij.'

Alzheimer in Nederland

De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende oorzaak van dementie. Volgens cijfers van Alzheimer Nederland leden in 2014 260.000 mensen in Nederland aan dementie, waarvan zo’n 70% de ziekte van Alzheimer had. Zoals het er nu voor staat, zal het aantal dementerenden volgens de organisatie in de komende 25 jaar verdubbelen tot een half miljoen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden