NIEUWScoronaremmer

Bejubelde coronaremmer opeens middelpunt van totale verwarring

Werkt het nou wel, of werkt het nou niet? De virusremmer ‘remdesivir’, alom bejubeld als grote kanshebber in de strijd tegen corona, zou volgens een internationaal onderzoek de sterfkans verkleinen en de ziekteduur dagen verkorten. Maar volgens ander, tegelijk gepubliceerd onderzoek haalt het middel helemaal niets uit. 

Van de groep patiënten die remdesivir kreeg, overleed 14 procent, zelfs nog iets meer dan in de controlegroep die een nepmiddel kreeg.Beeld AFP

Het middel, oorspronkelijk bedoeld als medicijn tegen ebola, geldt al enige tijd als hoopvolle kandidaat in de zoektocht naar een virusremmer. In proefdieren, gekweekte cellen en losse plukjes patiënten gaf het middel veelbelovende resultaten.

En nu doet het middel dat ook in het groot, maakte de Amerikaanse overheidsdienst NIAID woensdag bekend. Bij een test op ruim duizend patiënten in onder meer Duitsland, Denemarken, de VS en het Verenigd Koninkrijk overleed van de patiënten behandeld met remdesivir 8 procent. Bij een controlegroep die een placebomiddel kreeg, was dat 11 procent. Bovendien herstelden de met remdesivir behandelde patiënten gemiddeld vijf dagen sneller.

Maar in een plechtig gepubliceerd onderzoek in artsenblad The Lancet komen Chinese wetenschappers tot een compleet andere conclusie. In hun onderzoek, onder 237 patiënten, blijkt remdesivir corona helemaal niet beter te bestrijden dan een placebo. Van de behandelde patiënten overleed 14 procent, zelfs iets meer dan in de controlegroep die een nepmiddel kreeg.

Bestraffend commentaar

Groter kan het contrast niet zijn. De teleurstellende resultaten in China bewijzen dat ‘veelbelovende vroege signalen dat iets werkt eerst grondig moeten worden getest', spreekt de Schotse hoogleraar medische statistiek John Norrie de lezers van The Lancet bestraffend toe in een commentaar.

‘De gegevens tonen aan dat remdesivir een duidelijk, significant, positief effect heeft bij het verminderen van de ziekteduur’, jubelde aan de andere kant van de oceaan Trumps hoofdwetenschapper Anthony Fauci intussen tegen nieuwszender ABC. ‘Wat dit bewijst is dat een medicijn dit virus kan blokkeren.’

Voortijdig gestaakt

Op beide onderzoeken valt wat af te dingen. Het Amerikaanse onderzoek is nog niet gepubliceerd, waardoor andere wetenschappers de resultaten niet kunnen beoordelen. En het Chinese onderzoek werd voortijdig worden gestaakt, ironisch genoeg omdat de toevoer van nieuwe patiënten stokte. 

Waarom de uitkomsten zo verschillen, is dan ook niet direct duidelijk. Opvallend is dat de Chinese patiënten zieker waren dan de westerse: ze lagen langer in het ziekenhuis, en gingen vaker dood. Een andere mogelijkheid is dat het verschil te maken heeft met verschillen in de overige medicatie die de patiënten kregen.

Chloroquine geen effect

De verwarring ontstaat nog geen week nadat in Brazilië een patiëntenonderzoek naar de andere grote kanshebber, het malariamiddel chloroquine, werd afgebroken omdat er alarmerend veel proefpersonen overleden.

Dat middel werd kort daarvoor nog door president Trump bejubeld als oplossing van de coronacrisis. Aan het Braziliaanse onderzoek hadden eigenlijk 440 patiënten moeten meedoen. Maar van de eerste 81 deelnemers overleden er al 25, van wie de meeste in de groep met de hoogste dosering chloroquine. Daarop besloot men het onderzoek te staken.

Dat is nog geen bewijs dat het middel niets doet, benadrukken ook de Brazilianen, in vakblad JAMA. ‘De slotsom is dat de vraag of hydroxychloroquine en chloroquine voordeel hebben voor patiënten met covid-19 nog onbeantwoord is.’

HET VACCIN TEGEN CORONA, HOE IS HET DAAR TOCH MEE?

Al voor het eind van het jaar is er een inenting tegen corona, zo ging het deze week opeens rond. Vijf kandidaat-vaccins worden zelfs al getest op mensen. Ruis, of reden voor optimisme? Tijd voor een bijprater in tien vragen.

Steeds meer kenners durven in ieder geval de hoop uit te spreken dat er voor het eind van het jaar een werkend vaccin is, nu Britse wetenschappers een vaccin tegen het nieuwe coronavirus met succes hebben getest op apen.

Hoe zit dit virus in elkaar? Wanneer kunnen we het vaccin verwachten? Krijgen we deze zomer een adempauze in de verspreiding? In deze podcast kunt u het horen van hoogleraar moleculaire virologie van het LUMC Eric Snijder en wetenschapsjournalist van de Volkskrant, Maarten Keulemans.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden