Behandelaren boos op Vitalis: wel betaald maar geen cliënten

Ruim driehonderd coaches, masseurs en yogadocenten lieten zich verleiden tot aansluiting bij Vitalis ggz. De omstreden instelling haalde zo een ton binnen, maar de beloofde cliënten kwamen niet. 'Ik ben erin gestonken.'

Een yogales van Michaela Poort in Nootdorp. Poort is een van de behandelaren die zich voor 350 euro aansloot bij Vitalis in de hoop dat het cliënten zou opleveren. De deelnemers op de foto zijn geen cliënten van Vitalis.Beeld Freek van den Bergh

Het is de frustratie van menig zelfstandig behandelaar: in de praktijk lijken veel mensen met psychische klachten baat te hebben bij bijvoorbeeld yoga of meditatie, maar die activiteiten vallen niet in het basispakket van verzekerde zorg.

Vitalis ggz beweerde dit voorjaar daar wat op gevonden te hebben. Bij Vitalis aangesloten behandelaren - coaches, sportdocenten, behandelaren in het alternatieve circuit - zouden cliënten met burn-out en depressie ambulant gaan begeleiden. Vitalis ggz zou regelen dat hun behandeling door de zorgverzekeraars werd vergoed, door de activiteiten te labelen als dagbesteding in een psychiatrische behandeling.

In korte tijd sloten ruim driehonderd behandelaren zich aan. Zij betaalden per persoon minimaal 350 euro voor een zogenoemde licentie, om in een bepaalde gemeente hulp te mogen verlenen voor Vitalis. Sommigen schreven zich in voor meerdere gemeenten en betaalden dus het twee- of drievoudige.

Naast de ambulante behandeling begon Vitalis ggz ook een behandelkliniek in Zuid-Spanje voor de categorie cliënten met de zwaarste problemen. Vlakbij Alicante huurde de instelling ruimtes in een bestaand wellnessresort. Cliënten die kampen met burn-out, eetstoornissen of een depressie volgen daar in principe vijf weken therapie en krijgen begeleiding bij het hervinden van een gezonde levensstijl.

Vraagtekens

Tot zover de plannen dit voorjaar. Enkele maanden later blijkt er weinig van terechtgekomen. Nadat de Volkskrant in mei een artikel wijdde aan Vitalis, zetten zorgverzekeraars ineens vraagtekens bij deze werkwijze. 'Instellingen of zorgverleners die onder het mom van zorg yoga of meditatie aanbieden, blijkbaar om op die manier veel geld te verdienen, bedreigen de solidariteit en daarmee de toegang tot goede zorg voor degenen die daar écht op zijn aangewezen', schreven Zorgverzekeraars Nederland en GGZ Nederland in een reactie.

De ophef leidde ertoe dat het Vitalis niet lukte de zorg te declareren, blijkt uit een nieuwsbrief van Vitalis. 'Ondanks dat ons concept staat als een huis, stellen sommige zorgverzekeraars nu kritische vragen en stagneert (voorlopig) de vergoeding voor onze ambulante trajecten', schrijft medisch directeur Peter van Kanten van Vitalis aan de aangesloten behandelaren. Daarom besloot Vitalis 'per direct te stoppen met de ambulante trajecten'.

Intussen hadden die honderden behandelaren samen wel al meer dan een ton overgeboekt aan Vitalis. Zonder dat daar dus cliënten tegenover staan.

Twee coaches, die niet met hun naam in de krant willen omdat ze niet geassocieerd willen worden met een in hun ogen malafide organisatie, denken dat Vitalis de licentiehouders heeft gebruikt om snel een netwerk en naamsbekendheid op te bouwen. 'We werden in het begin steeds opgeroepen om onze cliënten naar hen door te verwijzen voor een intake', zegt een van hen. 'Intussen hebben ze ons geld binnengeharkt en gebruikt om een kliniek in Spanje op te starten.'

De coaches eisen hun geld terug. Daar hoeven ze volgens de nieuwsbrief echter niet op te rekenen. Er zijn volgens Vitalis al kosten gemaakt. 'Restitutie is derhalve niet aan de orde', staat er. Commercieel directeur Niels Schellen zegt echter dat er met sommige behandelaren een terugbetalingsdatum is afgesproken later in het jaar.

Het vertrouwen dat zij nog iets van hun geld terugzien, ontbreekt bij de meeste licentiehouders. Massagetherapeut Marjan Heerkens uit Best voelt zich stevig opgelicht. 'Ik heb het gevoel dat ik erin gestonken ben. Vitalis wentelt zich steeds in excuses en verongelijkt gedrag, maar het klopt gewoon niet.'

Spaanse kliniek

De kliniek in Spanje is inmiddels wel in bedrijf, maar dan onder de nieuwe naam Cura Clinics. Een cliënt die er vijf weken doorbracht, zegt echter dat het er organisatorisch een puinhoop is en dat er van een kwalitatief goede behandeling niets terechtkomt. Sommigen zouden psychisch slechter terugkomen uit Spanje dan dat ze erheen gingen.

Schellen zegt in reactie daarop dat het merendeel van de cliënten tevreden is, maar dat er altijd wel enkele klagers bij zijn. 'Bij de intake glipt er wel eens iemand met borderline of een persoonlijkheidsstoornis doorheen. Die mensen maken van iedere kleine programmawijziging een probleem.'

Vitalis ggz belooft cliënten die terugkeren uit Spanje een nazorgtraject bij een van de licentiehouders in Nederland. Dat is volgens de instelling ook de reden dat de yogadocenten en coaches hun inleggeld van 350 euro in principe niet terugkrijgen - ze hebben immers nog steeds kans op klandizie.

Aangifte tegen Vitalis om vervalste e-mail

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft aangifte gedaan tegen ggz-instelling Vitalis wegens valsheid in geschrifte. Met een nagemaakte mail wilde Vitalis verzekeraars waarschijnlijk wijsmaken dat de NZa goedkeuring gaf aan het declareren van onder meer yoga en massages als psychiatrische behandeling.

Maar geen van de zes behandelaren die de Volkskrant sprak, hebben via Vitalis cliënten gekregen. 'En andere collega's die zich hadden aangesloten evenmin', zegt yogadocent Michaela Poort uit Nootdorp. Coach Sylvia Witzand: 'Vitalis zegt dat er aan de overeenkomst niets is veranderd, maar het bieden van nazorg is iets heel anders dan het aanbieden van een complete behandeling. Ik ben mijn geld kwijt, daar baal ik van.'

Joyce Uitentuis, als paramedisch natuurgeneeskundige aangesloten bij Vitalis, heeft echter nog hoop. 'De dingen hebben tijd nodig. Ik heb er alle vertrouwen in dat het goedkomt met Vitalis.'

Tips? Mail onderzoek@volkskrant.nl

Zomergast genoemd als behandelaar

De website van de omstreden zorginstelling Vitalis ggz - nu Cura Clinics - vermeldde tot afgelopen week dat de bekende psychiater Glenn Helberg bij hen werkzaam was als regiebehandelaar voor de kliniek in Spanje. Helberg wordt komende zondag geïnterviewd in het tv-programma Zomergasten.

Helberg zegt dat hij nooit voor Vitalis heeft gewerkt. 'Ik heb één vergadering met hen gehad en heb besloten niet met hen in zee te gaan.' Het is onduidelijk waarom hij dan toch op de website vermeld stond. Helberg wil daar niets over zeggen. 'Ik wil niet dat u mijn naam gebruikt om een smeuïg artikel te schrijven.'

Volgens commercieel directeur Niels Schellen van Vitalis ggz was Helberg wel degelijk betrokken bij de opstart van de organisatie. 'Hij heeft zich echter later wegens privé-omstandigheden moeten terugtrekken.'

Afgelopen week werd de organisatie erop gewezen dat Helbergs naam nog steeds op de website stond vermeld. 'Dat klopte niet meer, dus we hebben die direct verwijderd', zegt Schellen.

Helberg was tijdens de afgelopen verkiezingen lijstduwer van Artikel 1, de partij van Sylvana Simons. In 2013 werd hij onderscheiden als Ridder in de Orde van Oranje Nassau voor zijn inzet voor de maatschappelijke positie van Antillianen en Arubanen in het koninkrijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden