Nieuws Wetenschap

Been bewegen tijdens operatie helpt patiënt met ‘skinny jeans-syndroom’

Leidse onderzoekers hebben een nieuwe methode ontwikkeld om patiënten met beknelde beenzenuwen – ook bekend als het skinny jeans-syndroom – te opereren. Door tijdens de operatie het been van de patiënt te bewegen, kunnen artsen zenuwbeknellingen beter ontdekken en wegnemen.

Beeld ANP

De aandoening wordt ook wel het skinny jeans-syndroom genoemd, omdat de moderne strakke broekmode het aantal diagnoses heeft opgeschroefd. Bij de meeste patiënten is de oorzaak echter onduidelijk. Bij hen is de zenuw die vanuit het ruggenmerg via het bekken het been ingaat in de verdrukking geraakt, waardoor in het bovenbeen een brandende pijn ontstaat en de huid dof aanvoelt. Psychiater Sigmund Freud, een van de bekendste patiënten, omschreef het ruim een eeuw geleden als ‘de huid van een alien’. In Nederland melden zich jaarlijks enkele duizenden mensen met meralgia paresthetica bij de huisarts.

Afvallen helpt soms, of een andere broek, maar uiteindelijk heeft naar schatting 10 procent een operatie nodig. Er zijn twee technieken: de zenuw doorsnijden of vrij leggen (door de beknellingen op te zoeken en die weg te halen). Welke ingreep het beste is, daarover verschillen chirurgen wereldwijd van mening omdat de schaarse onderzoeksresultaten wisselend zijn. 

Been bewegen

Leidse onderzoekers beschrijven nu in het Journal of Neurosurgery een verbeterde methode om de zenuw vrij te leggen: tijdens de operatie bewegen ze het been van de patiënt, waardoor ze zenuwbeknellingen beter kunnen ontdekken en wegnemen. De operaties werden in het Alrijne ziekenhuis uitgevoerd bij 19 patiënten die gemiddeld al vijf jaar last hadden van hun kwaal. Een onafhankelijke arts vroeg daarna naar hun ervaringen: gemiddeld ruim twee jaar na de ingreep was bij 90 procent van de patiënten de pijn weg en bij de rest een stuk minder geworden. Bij alle patiënten was het gevoel in hun bovenbeen verbeterd, bij tweederde was het helemaal terug.

Hoogleraar zenuwchirurgie Martijn Malessy besloot de techniek toe te passen die hij ook gebruikt bij operaties aan een beklemde zenuw in de elleboog: ‘Dan buig ik de arm om te kijken of de zenuw echt helemaal vrij ligt. Door een been te bewegen, ontdek je of er nog ergens banden zijn die alleen bij een bepaalde stand strak komen te staan en druk op de zenuw leggen. Dat zie je niet als de patiënt, zoals normaal is bij de operatie, plat en ontspannen ligt.’ Hij kent een aantal slanke patiënten die een zenuwbeklemming opliepen nadat ze flink waren gaan sporten en dikkere spierbundels kregen, die aan de achterkant van het been op de zenuw drukten. 

‘Groot effect’

Hoogleraar anesthesiologie Frank Huygen (Erasmus MC), niet betrokken bij de studie, wijst erop dat het onderzoek maar bij een kleine groep patiënten is gedaan, maar toch, erkent hij: ‘Het effect is groot, ook op langere termijn.’ Voor invoering moet de nieuwe techniek eerst worden vergeleken met conventionele behandelingen zoals lokale injecties met ontstekingsremmende medicijnen, vindt hij.

Neurochirurg Godard de Ruiter, die in het Haaglanden Medisch Centrum zo’n veertig patiënten per jaar opereert, vindt het idee achter de nieuwe operatiemethode interessant, maar wil eerst meer informatie hebben over de gebruikte technieken voordat hij de nieuwe ingreep bij zijn patiënten gaat toepassen. Zo is hem niet duidelijk hoeveel extra ruimte er wordt gemaakt door het bewegen van het been in vergelijking met de standaardmethode. De Ruiter is bezig met een onderzoek waarbij de twee operatietechnieken (doorknippen of vrij leggen) worden vergeleken.

Hoogleraar Huygen noemt het opmerkelijk dat zenuwen die jaren klem hebben gezeten toch kunnen herstellen. Maar dat geldt mogelijk niet voor alle patiënten, zegt De Ruiter. Hij onderzocht in zijn ziekenhuis zenuwweefsel dat tijdens de operatie was weggehaald en ontdekte daarin soms littekenweefsel, ontstaan door de beklemming. Bij die groep heeft het vrij leggen van de zenuw vermoedelijk geen resultaat, denkt hij. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden