AchtergrondKoortsmetingen

Bedrijven sturen werknemers met koorts naar huis, maar hoe betrouwbaar zijn de testen?

Temperatuurmeting in een ziekenhuis in Sarajevo. Hoogleraar Hein Daanen twijfelt aan de betrouwbaarheid van het pistool. ‘Het gaat vaak fout.’Beeld EPA

Temperatuurpistool of infraroodcamera: om de kans op besmetting van corona te verkleinen, overwegen steeds meer bedrijven de temperatuur van hun werknemers op te meten. Wie koorts heeft, moet naar huis. Maar hoe betrouwbaar zijn de meetmethoden eigenlijk? 

Over het meten van koorts met een temperatuurpistool of een infraroodcamera kan Hein Daanen, hoogleraar thermofysiologie aan de Vrije Universiteit, kort zijn: ‘Dat gaat vaak fout.’ Er zijn volgens hem betere methoden om de lichaamstemperatuur op te nemen, maar die hebben vaak als nadeel dat ze niet snel en massaal kunnen worden toegepast.

Het meten van temperatuur bij het voorhoofd (pistool) of het hele gezicht (camera) gebeurt met infraroodmeters. Die registreren niet direct de lichaamstemperatuur, maar de stralingstemperatuur. Op basis daarvan wordt de kerntemperatuur van het lichaam geschat. De uitkomst is mede afhankelijk van de temperatuur in de omgeving. ‘Je krijgt een gewogen gemiddelde van lichaams- en omgevingstemperatuur. Dat komt niet altijd overeen met de kerntemperatuur van het lichaam.’

Daanen kan diverse omstandigheden bedenken waarbij deze methode de kans op een verkeerd meetresultaat vergroot. ‘Als ik uit de kou kom, is mijn voorhoofd een stuk kouder, ook al heb ik koorts. Als mensen zweten door koorts, wordt de huid van het voorhoofd koeler door verdamping van het vocht.’ Samengevat: meten met een stralingsmeter is niet erg betrouwbaar.

Beperkingen

Het gebruik van een stralingsmeter in het oor heeft eveneens zijn beperkingen. Als het apparaat het trommelvlies goed ‘ziet’, kan het een betrouwbare indicatie geven van de kerntemperatuur in het lichaam. ‘Het probleem is dat het mis kan gaan als er oorsmeer in de gehoorgang zit’, aldus Daanen. ‘Het kan ook fout gaan als mensen een lang, smal en bochtig oorkanaal hebben. Dan meet je de temperatuur van de wand van het oorkanaal en die is lager.’

Uit onderzoek blijkt dat de kans om iemand met koorts te traceren groter wordt door het apparaat af te stellen op een lagere temperatuur. Als de oortemperatuurmeting niet is gericht op 38, maar op 37,5 graden worden nog maar weinig mensen doorgelaten die koorts hebben. ‘Maar dan zit je weer met het probleem dat je er ook meer mensen uitvist die geen koorts hebben’, zegt Daanen.

En hoe zinnig is het om alleen koorts te meten als je op zoek bent naar mensen met een corona-infectie? ‘Koorts is het belangrijkste symptoom van een coronabesmetting. Van de mensen met covid heeft 82 procent koorts als eerste symptoom.’

Aan de andere kant kun je als je koorts hebt natuurlijk ook allerlei andere aandoeningen hebben, zegt huisarts Joost Zaat. ‘Bij griep, verkoudheid of een oorontsteking krijg je ook koorts. Het is slechts één symptoom.’ Om vast te stellen of iemand besmet is met het coronavirus is het belangrijk om te weten of er andere symptomen zijn, en wat iemands voorgeschiedenis is. Hoe groot de kans is dat je met koorts iets anders hebt dan covid is niet in een percentage uit te drukken, aldus Zaat.

Er zijn betrouwbare meetmethoden, maar daarmee kunnen meestal geen grote aantallen mensen snel worden beoordeeld. Zoals een oude bekende: de thermometer in de anus. Daanen heeft proeven gedaan met het doorslikken van pilletjes met een sensor en een zendertje. Ze geven een zuiver resultaat, maar zijn traag in het gebruik. De hoogleraar bepleit een stapsgewijze aanpak: vraag eerst aan mensen of ze koorts hebben. Als ze dat bevestigen, meet dan met een stralingsmeter. Als er dan nog twijfel is, gebruik een pil of een andere zuivere meetmethode.

Lees verder

Ontspannen thuiswerken kun je voortaan vergeten: de baas controleert met gluurprogrammatuur wat zijn personeel in de baas zijn tijd uitspookt. Met dank aan de cashende surveillance-industrie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden