Baby-onderzoek wordt beleid: vanaf volgend jaar meer aandacht voor kleintjes op de crèche

Nieuwe wetenschappelijke inzichten hebben hun weg gevonden naar de wetgeving over kinderopvang. Zo krijgen baby's op de crèche al dit jaar te maken met minder verschillende gezichten boven hun wieg.

Kinderopvanglocatie in Amersfoort. De aandacht voor de allerkleinsten wordt steeds belangrijker.Beeld Hollandse Hoogte

Goed nieuws voor de baby's in de kinderopvang. De wetenschap dat het eerste levensjaar cruciaal is voor de ontwikkeling van een kind, vertaalt zich in nieuwe regels voor de kinderopvang. Vanaf volgend jaar komt er één leidster op drie baby's te staan in plaats van op vier baby's. En wie op de crèche werkt met 0-jarigen, moet specialistische kennis hebben over deze levensfase. Dit is vastgelegd in de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (IKK).

Nederland is het enige land waar een fors deel van de baby's (pakweg 30 procent) naar de crèche gaat. De meeste landen om ons heen kennen ruimhartig ouderschapsverlof of een gastouderconstructie voor de allerkleinsten, vanuit het idee dat een huiselijke omgeving voor baby's als ideaal geldt.

Hoogleraar ontwikkelingspsychologie Carolina de Weerth van de Radboud Universiteit, gespecialiseerd in de vroege ontwikkeling van kinderen, juicht de maatregelen toe. 'Als er weinig of te weinig leidsters zijn, zijn het steevast de allerjongsten die minder aandacht krijgen. Dat weten we uit observaties en onderzoek. Het gebrabbel van baby's wordt dan niet opgemerkt, laat staan dat er wordt teruggebrabbeld. Terwijl dat soort een op een-interacties cruciaal zijn voor de ontwikkeling van de hersenen van de baby.'

In de laatste landelijke meting (Nederlands Consortium Kinderopvang Onderzoek 2012) functioneerden de meeste crèches nog 'onder de maat' als het ging om het stimuleren van de ontwikkeling van kinderen, aldus De Weerth. Met extra leidsters kan daarin verbetering komen.

Dat is ook de verwachting van Gjalt Jellesma, voorzitter van de belangenvereniging voor ouders in de kinderopvang (BOinK). 'Stel je eens voor dat je als 19-jarige vier baby's tegelijk moet verzorgen. Dan ben je al blij als je ze allemaal kunt voeden, troosten en verschonen. Terwijl je pas bijdraagt aan hun ontwikkeling als je met ze gaat spelen en persoonlijke aandacht kunt geven. Bovendien wil je dat baby's over de grond kunnen kruipen en regelmatig naar buiten gaan.'

Stress bij baby's

In 2015 ontdekte de groep van De Weerth dat baby's op crèchedagen meer cortisol aanmaken dan op dagen dat ze thuis zijn. Cortisol is een hormoon dat door de werking van het stresssysteem geproduceerd wordt. 'Met zo nu en dan een beetje stress is niks mis. Een langdurig hoog stressniveau, wat jonge baby's in de kinderopvang wellicht hebben, zou op den duur slecht kunnen zijn voor baby's. Het zou de ontwikkeling van het immuunsysteem en de hersenen kunnen beïnvloeden.'

Eén van de stressfactoren voor baby's is dat er telkens nieuwe gezichten boven de wieg opduiken. Los van het gemiddelde aantal leidsters op een groep, was daarom voor baby's afgesproken dat er voor een baby tot nu toe drie 'vaste' gezichten moesten zijn binnen de totale groep verzorgenden.

Eén van die drie moest altijd aanwezig zijn. Met ingang van dit jaar krijgen baby's twee vaste gezichten, van wie er altijd één aanwezig moet zijn. 'Als je als baby telkens door iemand anders, en dus op een andere manier wordt opgepakt en verschoond, heeft dat impact op hoe je je voelt', onderstreept Su'en Verweij, gezinspedagoog bij het Nederlands Jeugd Instituut (NJI). 'Wij volwassenen kunnen onszelf troosten en zo stress reguleren. Een baby heeft daar een vertrouwde volwassene voor nodig.' Babyleidsters krijgen extra scholing over de allereerste levensfase. De Weerth: 'Het is belangrijk dat leidsters, veelal jonge mensen, begrijpen welke rol ze spelen in het leven van de allerkleinsten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden