Australië reageert getergd op milieupolitie in de ruimte

Tonie Mudde artikel Beeld de Volkskrant
Tonie Mudde artikelBeeld de Volkskrant

Vanuit de ruimte is goed te zien of landen uitstoten wat ze zeggen dat ze uitstoten.

Tonie Mudde

Wat zullen ze zich betrapt hebben gevoeld, daar down under. Hoog boven de provincie Queensland trok een satelliet voorbij, met aan boord een instrument dat in infrarood kijkt hoe het zonlicht weerkaatst op het aardoppervlak. Met die truc kunnen onderzoekers van onder meer het Nederlandse ruimteonderzoeksinstituut SRON zien hoeveel broeikasgassen er lokaal worden uitgestoten. Als een soort milieupolitie in de ruimte.

En dat was schrikken, bleek deze week. Australische kolenmijnen stoten veel meer methaan uit dan het land zelf rapporteert. De Nederlanders bestudeerden een handjevol mijnen die samen slechts 7 procent van de Australische kolen leveren. Volgens de satellietmetingen zijn alleen al die paar mijnen goed voor 55 procent van de methaanuitstoot die Australië opgeeft voor álle mijnen. Het is geen hogere wiskunde om te zien dat het land zijn eigen methaanuitstoot dan hoogstwaarschijnlijk zwaar onderschat.

Niet onbelangrijk, aangezien methaan de gemene broer is van het toch al behoorlijk nare koolstofdioxide – een dertig keer zo sterk broeikasgas.

Het Great Barrier Reef waar het ­koraal verbleekt en afsterft door de opwarming van het klimaat. Beeld Universal Images Group via Getty
Het Great Barrier Reef waar het ­koraal verbleekt en afsterft door de opwarming van het klimaat.Beeld Universal Images Group via Getty

De Australische overheid reageerde in eerste instantie diplomatiek: waardevol die satellietmetingen aan broeikasuitstoot, moeten we meer mee doen. Maar toch ook getergd: deze metingen boven onze mijnen vertrouwen we niet.

Het kwam op mij over als de reactie van de gemiddelde voetbalspeler die betrapt wordt op een vuile overtreding: goed dat er onafhankelijke scheidsrechters zijn met VAR-technologie, maar bij mijn actie zaten ze er toch echt helemaal naast!

Terwijl de toegevoegde waarde van zo’n satelliet evident is. Natuurlijk, landen moeten aan allerlei regels voldoen bij het opgeven van hun jaarlijkse uitstoot aan broeikasgassen. Maar het blijft een manier van administreren met beperkingen en ruimte voor gesjoemel. Zo vergat China al eens allerlei kleine fabrieken en energiecentrales mee te nemen in de jaarlijkse opgave.

De boekhouding van bijvoorbeeld CO2 is complex: hordes ambtenaren die turven hoeveel olie, gas en steenkool er wordt verstookt. Omrekenfactoren voor hoeveel koolstof er in die brandstoffen zit. Het mondt uit in sommen waarvan de uitkomsten grote politieke impact hebben. We leven immers in een tijd waarin landen elkaar tot op de procent nauwkeurig beloven hoeveel minder broeikasgassen ze willen gaan uitstoten de komende jaren.

Het kán allemaal goed en netjes gaan, die sommen, maar een paar satellieten die ter controle meekijken naar de plaatselijke uitstoot, lijken me zeer verstandig. Of, zoals het klimaatpanel IPCC het zelf al eens deftig optekende in een rapport: ‘Deze controles kunnen zeer nuttig zijn bij het bevestigen van de redelijkheid van schattingen van nationale inventarisaties en kunnen helpen bij het identificeren van grove rekenfouten.’

Het gaat om een relatief nieuwe en dure techniek waar nog van alles aan te verbeteren valt. Maar zelfs met dat voorbehoud doet Australië er verstandig aan om de eigen methaanboekhouding te dubbelchecken na de confrontatie met de satellietwaarnemingen. Dat is ook in het eigenbelang: zoom op de kaart uit bij de kolenmijnen van Queensland en je ziet vrij snel het Great Barrier Reef opdoemen, waar het koraal verbleekt en afsterft door klimaatopwarming.

Bij de klimaattop in Glasgow beloofden ruim honderd landen hun methaanuitstoot in 2030 met 30 procent te verminderen. Australië ontbreekt bij de ondertekenaars, het Great Barrier Reef huilt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden