Astronomen ontdekken nieuw type supernova

De calciumatomen in onze botten zijn mogelijk afkomstig van een tot nu toe onbekend type supernova-explosie. Dat concludeert een internationaal team van sterrenkundigen, onder wie Gijs Nelemans van de Radboud Universiteit Nijmegen deze week in Nature.

Een supernova ontstaat als de kern van een zware ster implodeert, of als een kleine witte-dwergster uiteenspat doordat hij gas heeft opgezogen van een begeleider en daardoor boven een bepaalde kritische massa is gekomen.

Op 13 januari 2005 werd in het sterrenstelsel NGC 1032, op 110 miljoen lichtjaar afstand, echter een supernova ontdekt (SN 2005E geheten) die op geen van beide manieren goed te verklaren is. Zo was hij veel zwakker dan normaal, en werd er relatief veel calcium de ruimte in geblazen.

Modelberekeningen doen nu vermoeden dat het nieuwe type supernova kan optreden in een dubbelster die uit twee witte dwergen bestaat. Heliumgas van de ene dwergster stroomt over op de andere, en komt na verloop van tijd explosief tot ontbranding. Bij die kernfusiereacties ontstaat onder andere veel calcium en radioactief titanium.

Inmiddels zijn in sterrenkundige archieven nog zeven calciumrijke supernova's ontdekt die waarschijnlijk op dezelfde manier zijn ontstaan.

Het nieuwe type supernova-explosie verklaart mogelijk ook de aanwezigheid van positronen (de antideeltjes van elektronen) in de kern van het Melkwegstelsel. Positronen ontstaan tijdens het verval van radioactief titanium. Tot nu toe werd het bestaan van die positronen toegeschreven aan de annihilatie van mysterieuze donkere materie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden