App leest voor in het Middelnederlands, met karaokebolletje

Velen zijn weleens voorgelezen uit het middeleeuwse verhaal Van den vos Reynaerde. Maar dankzij een app kan dat nu ook in de oorspronkelijke taal: het Middelnederlands. De app Vogala, een verwijzing naar de oudste dichtregel die in het Nederlands bekend is, bevat voorgelezen fragmenten uit zo'n dertig Middelnederlandse teksten.

Beeld Frits van Oostrom

De letterkundige Frits van Oostrom, hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en winnaar van de AKO-literatuurprijs, stelde de app samen om de oude teksten een nieuw publiek te geven. 'We willen hiermee laten zien hoe divers het Middelnederlands was', zegt Van Oostrom. In de selectie zitten onder meer humoristische en bijbelse teksten, liederen en zelfs fragmenten uit het oud-Fries en Limburgs.

Van Oostrom bedacht de app tijdens een lezingenreeks rond zijn laatste boek, Wereld in woorden. 'Ik lees vaak fragmenten in het Middelnederlands voor. Veel mensen blijken het dan goed te kunnen volgen. Het is vooral de geschreven spelling die het moeilijk maakt.'

'O wy, Tybeert, twi sidi bloode?', zal nog maar weinig lezers het epos van Reinaart de vos binnentrekken. Maar wie eenmaal weet dat het 'Ach toch, Tybeert, waarom ben je bang?' betekent, zit al snel rechtop. In de app staat daarom bij elk tekstfragment ook de geschreven tekst in zowel het middeleeuwse als het moderne Nederlands.

Teksten geschreven om gesproken te worden
De meeste mensen zullen de teksten kennen uit boeken, maar daarvoor waren ze oorspronkelijk niet bedoeld, zegt Van Oostrom. 'De teksten zijn geschreven om uitgesproken te worden.' Een 'karaokebolletje' gidst de luisteraar zin voor zin door de tekst. Gastsprekers, gecoacht door geoefende sprekers Middelnederlands, namen een deel van de teksten voor hun rekening. Onder hen Vroege Vogels-presentator Menno Bentveld en Jean-Marc van Tol, tekenaar van Fokke en Sukke.

Als de app aanslaat, wil Van Oostrom meer Middelnederlandse teksten aan zijn selectie toevoegen. Zo zal voormalig SCP-directeur Paul Schnabel een middeleeuwse tekst over beleid en bestuur inspreken. Van Oostrom kijkt ook naar het buitenland. 'Bij mijn weten is er nog geen soortgelijke app voor bijvoorbeeld het oud-Engels. Misschien dat ik daarover eens met mijn collega's in het buitenland ga praten.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.