Apotheker gaat zelf medicijn tegen taaislijmziekte maken - tegen een fractie van de prijs

Een Haagse apotheker hoopt binnen drie maanden het veelbesproken medicijn orkambi tegen taaislijmziekte na te kunnen maken tegen een fractie van de prijs die fabrikant Vertex rekent. De benodigde grondstoffen zijn al onderweg vanuit China, waar apotheker Paul Lebbink de spullen via internet heeft besteld.

Paul Lebbink en zijn assistent helpen klanten in zijn apotheek in de Haagse Transvaalbuurt. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Mocht hij er daadwerkelijk in slagen het medicijn na te maken en te leveren aan patiënten, dan verwacht hij een proces: 'Daar kun je vergif op innemen.' De apotheker hoopt met zijn opmerkelijke stap, waarmee hij opzettelijk het patent van de fabrikant schendt, 'munitie te kunnen leveren aan de discussie over de hoge medicijnprijzen'.

Lebbink is niet de enige die zich stoort aan die hoge prijzen. Deze maand riep ook de Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving (RVS), een belangrijk adviesorgaan voor de regering, op tot onorthodoxe maatregelen om de prijzen omlaag te krijgen. De RVS vindt onder meer dat apothekers de mogelijkheid moeten krijgen om dure geneesmiddelen goedkoop na te maken. Ook patiënten roeren zich. Zo kondigde patiëntenorganisatie Inspire2Live aan twee dure kankermedicijnen te gaan namaken. Waarschijnlijk zullen getroffen farmaceuten bij dergelijke kopieeracties juridische stappen nemen. Rechters moeten zich dan buigen over een duivels dilemma. Wat weegt zwaarder: het patentrecht van een farmaceut of het recht op betaalbare zorg voor patiënten?

Lebbink ziet zo'n strijd met vertrouwen tegemoet. Tien jaar geleden was hij al eens verwikkeld in een juridische gevecht met de farmaceutische industrie. Een gevecht dat hij uiteindelijk won. 'Wat ik nog weet van die zaak is dat ik iets mag maken waar patent op zit als een arts het ermee eens is. Die schrijft dan geen merknaam voor, maar de generieke naam van de bestandsdelen.' Voorwaarde is wel dat de patiënt klant is bij de apotheek.

Opmerkelijk aan de actie van de Haagse apotheker is dat hij een medicijn wil namaken dat reeds is toegelaten tot het basispakket. Lebbink: 'Ik wil een beetje prikken om meer transparantie te bewerkstelligen. Er zit nog heel veel winstmarge bij de farmaceuten, het is aan de maatschappij om te zeggen hoe hoog die winst mag zijn.'

Hij wordt naar eigen zeggen gesteund door veel artsen, apothekers, en ook zorgverzekeraars die hebben gezegd hem bij te staan in het geval het tot een rechtszaak komt. Ook de apothekersorganisatie KNMP staat achter de Lebbinks plannen. Voorzitter Klein Nulent. 'Ik denk dat we de hoge medicijnkosten niet meer kunnen dragen. Die prijzen moeten naar beneden, daar zit de pijn.' Dat hij met zijn opstelling de farmaceuten tegen zich in het harnas kan jagen, neemt hij voor lief. 'Alle andere methoden hebben nog niets geholpen.'

Maar weerstand is er ook. Volgens Hans Waals, voorzitter van de VDB, de club van bereidende apothekers, ondermijnt het voornemen van Lebbink de zorg. 'Als er geregistreerd product beschikbaar is, is er geen reden om een eigenbereid product te maken. Door te bereiden introduceren we onnodig risico en dat moeten we niet willen.'

Ook de Vereniging voor Innovatieve Geneesmiddelen, de belangenclub voor farmaceuten, is niet te spreken over de plannen. 'De schijnoplossing van medicijnen onder het kopieerapparaat leggen is levensgevaarlijk en niet de manier om prijzen naar beneden te krijgen', zegt een woordvoerder. 'Elke week een nieuw proefballonnetje oplaten of plan lanceren dat onwerkbaar is helpt ons niet, en de patiënt al helemaal niet.'


Strijder tegen machtsmisbruik door de farmaceutische industrie

Apotheker Paul Lebbink: 'Bij medicijnen voorschrijven tellen de prijzen mee'
In zijn strijd tegen machtsmisbruik door de farmaceutische industrie houdt apotheker Paul Lebbink het graag praktisch. 'De prijs van deze medicijnen in een gepatenteerde verpakking is 69 euro. Als ik ze zelf in een zakje doe, kosten ze nog geen 10 euro.' (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden