APEX-telescoop maakt submillimeter-foto van Centaurus A

Met de APEX-telescoop in Chili is voor het eerst de submillimeterstraling van het actieve sterrenstelsel Centaurus A in beeld gebracht. APEX (Ata...

Met de APEX-telescoop in Chili is voor het eerst de submillimeterstraling van het actieve sterrenstelsel Centaurus A in beeld gebracht. APEX (Atacama Pathfinder EXperiment) is een 12 meter grote schotelantenne voor het waarnemen van kosmische submillimeterstraling. Hij bevindt zich op het 5000 meter hoge Chajnantor-plateau in Noord-Chili, waar ook de Atacama Large Millimeter Array (ALMA) wordt gebouwd. De opname van Centaurus A (een groot, actief sterrenstelsel op 13 miljoen lichtjaar afstand met een superzwaar zwart gat in het centrum) toont de submillimeterstraling van de centrale stofschijf rond het zwarte gat, maar ook van de binnendelen van de twee straalstromen ('jets') die door de actieve kern van het stelsel de ruimte in worden geblazen. Die straling wordt geproduceerd door elektronen die spiraalvormige banen beschrijven in een magnetisch veld. Uit de meting van deze zogeheten synchrotronstraling kan afgeleid worden dat de materie in de jets met ongeveer de halve lichtsnelheid (dus ca. 150.000 kilometer per seconde) naar buiten beweegt. Op de foto is de submillimeterstraling van Centaurus A die door APEX is waargenomen met oranje tinten weergegeven. De APEX-opname is gecombineerd met een foto die gemaakt is in zichtbaar licht, en met een röntgenopname van het sterrenstelsel (in blauw).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden